Thursday, November 26, 2020
Home Blog

د غني او عبدالله د هوکړې کاپي، دوستم پکې مارشال او د دولت عالي شورا غړی دی

2

تاند، دوشنبه، د ثور ۲۲مه: تاند ته د حکومت یوې معتبرې سرچینې د هغې هوکړې یوه کاپي ورکړې ده چې ولسمشر غني او عبدالله پرې د سیاسي بحران د حل لپاره توافق کړی دی.

په دې هوکړه کې لومړنی شرط دا دی چې د مصالحې تر عالي شورا وړاندې به د دولت عالي شورا رامنځته کېږي او هر غړی به یې له ځانګړي پروتوکول څخه برخمن وي او ولسمشر ته به سیاسي مشورې ورکوي.

ورپسې به د عبدالله په مشرۍ د مصالحې شورا رامنځته کېږي چې پنځه مرستیالان به ولري او د عبدالله له دوه مرستیالانو پرته به ټول مرستیالان د ولسمشر لخوا معرفي کېږي.

د دې شورا دفتر به سپیدار ماڼۍ وي، د سولې پروسه به مخته وړي او ټولې مقررۍ به په کې د عبدالله په خوښه وي، خو پرېکړې به یې د ولسمشر لخوا تاییدېږي.

په دې هوکړه کې راغلي چې عبدالله به د مصالحې شورا د مشر په توګه د حکومت دویم کس وي او همدومره پروتوکول به ورکول کېږي.

دا شورا به خپلواک بودیجوي واحد وي او پیسې به یې د افغانستان دولت ورکوي، خو له نړیوالو هم مرستې اخیستلی شي.

د هوکړې له مخې به جنرال دوستم ته مارشالي ورکول کېږي او د دولت د عالي شورا غړی به هم وي.

همدا راز به د عبدالله ټیم پنځوس سلنه وزارتونه اخلي، والیان به هم د یوې قاعدې له مخې مقررېږي.

دا هغه څه دي چې د ثبات او همپالنې ډلې یې تر دې وړاندې یادونه کړې وه او اروپايي ټولنې هم ویلي وو چې غني او عبدالله یوې هوکړې ته نږدې شوي دي.

وسله والو د کابل د یو جومات په محراب کې یو ملا امام وژلی

0

قاري اکرام الحق اریايي تېره شپه د کابل ښار د اوومې ناحیې په یو جومات کې د برید ښکار شوی دی.

نوموړی د فیصل ښارګوټي د جامع جومات امام و چې تېره شپه ناپېژانده وسله والو پرې د جومات محراب کې ډزې کړې دي او په تېښته بریالي شوي دي،

د کابل امنیه قومنداني  تاند ته پېښه تاییدوي خو وايي د قاتلینو په نیولو پسې یې پلټنې روانې دي.

 بلخوا تر اوسه کومې ډلې د پېښې مسوولیت پر غاړه نه دی اخیستی، خو څه موده وړاندې تاند ته د ملي امنیت یوې سرچینې د هدفي وژنو د زیاتېدو په تړاو ویلي وو چې دا کارونه د طالبانو دي چې غواړي هغه کسان، علما او کادرونه د سولې له هوکړې څخه راوروسته په نښه کړي چې د دوی پر ضد یې څرګندونې کړې وي.

سنجې دت به نور د ورځې ۲۵ روپۍ ګټي

2

د هندۍ سېنما مشهور فلمي ستوری سنجې دت چې د هند په پونې کې د خپل بند پاته وخت تېروي، تر دې وروسته به په زندان کې کاغذي خلتې جوړوې او د ورځې به ۲۵ هندۍ روپۍ ګټي.

سنجې دت ته د ۱۹۹۳ کال د ممبۍ د تروریستي پېښو سره د تړاو له امله ۵ کاله بند ورکول شوی.

نوموړي تر دې وړاندې ۱۸ میاشتې بند تېر کړی، او اوس به درې کاله نور هم په زندان کې وي.

۵۳ کلن سنجې دت چې دا مهال د پونې په یروادا زندان کې دی، غوښتنه یې کړې، چې ده ته دې په زندان کې دروند کار وسپارل شي، چې صحت او بدن یې سالم پاته شي، خو د هغه د امنیتي خوندیتوب په خاطر دا غوښتنه رد شوې.

سنجې دت په خپل نوي فلم پولیسګیري کې د پولیس رول ترسره کړی، او نوموړي هیله ښودلې چې دا فلم به یې ۱۰۰ کروړه هندۍ روپۍ ګټي.

د نوموړي په اړه په زړه پورې دا ده چې دېرش کاله کیږي لیکل یې نه دي کړي او هېر شوي یې دي او حتی د ډېرو ساده توکو لکه د سر تېل او صابون نومونه نه شي لیکلای.

شاه رخ خان دا ځل په یو جنګي فلم کې

0

داسې ښکاري لکه د هندۍ سېنما بادشاه شاه رخ خان چې له سلمان خان او اجې دیوګن څخه الهام اخیستی وي، چې په خپل راتلونکې فلم چنای ایکسپريس کې یې ډېر خطرناک او جنګي صحنې جوړې کړي.

سلمان خان تر دې وړاندې په وانټیډ، باډیګارډ، دبنګ، ایک تا ټایګر او دبنګ ټو کې او اجې دیوګن په سنګم او همتوالا کې خطرناک سټنټس او جنګونه ترسره کړي ول.

شاه رخ خان پخوا په خپلو ځینو فلمونو لکه بازیګر، ډر، کرن ارجن، کویلا کې ښه درانه جنګونه کړي وه، خو وروسته یې توجه د مینې فلمونو ته زیاته شوه.

خو بادشاه خان بېرته خپل پخواني سټایل ته روان دی، او د روهیت شیټي په لارښوونه نوي فلم کې یې سوکان او لغتي کېدای شي د یو ښه جنګي فلمي هیرو په توګه معرفي کړي.

په دې فلم کې د هغه په وړاندې دیپیکا پډکون کار کړی.

شاه رخ په دې فلم کې ټولې جګړې او صحنې خپله ترسره کړي او دا به د لیدونکو لپاره ډېر په زړه پورې وي چې رومانټیک خان د یو جنګي خان په توګه وویني.

حکمت الله سروش

شیخ عکرمه افغان جګړه د قران کریم د النساء سورة پر اساس ناروا وبلله

1

تاند (پنجشنبه د قوس ۶) د بهرنیو چارو وزارت وایي، فلسطین په افغانستان کې روانه جګړه له اسلامي اصولو سره په ټکر کې بللې ده.

د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت وايي، د فلسطین د دیني عالمانو مشر او د القدس جومات امام شیخ عکرمه صبري په افغانستان کې روانه جګړه غندلې او هغه یې ناروا بللې ده.

دغه وزارت نن پنجشنبه د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي چې د فلسطین دغه نامتو دیني عالم د النساء سورة د ۹۳ ایت پر بنسټ افغانستان کې روانه جګړه ناروا بللې ده.

صبري ویلي چې په افغانستان کې د جګړې دواړه لوري مسلمانان دي او ترمنځ یې جګړه ناحقه ده نو باید دواړه لوري هر څه ژر جګړه پای ته ورسوي او خپلو اختلافاتو ته د خبرو له لارې یو حل پیدا کړي.

نوموړي په داسې مهال په افغانستان کې روانه جګړه نا مشروع بللې چې ورځ تر بلې تاوتریخوالی د زیاتېدو په حال کې دی.

تر دې وړاندې هم د نړۍ ګڼ شمېر دیني عالمانو افغان جګړه د اسلامي ارشاداتو خلاف بللې او ویلي یې دي چې دا جګړه یواځې قدرت ته د رسېدو لپاره روانه ده.

اسټرالیا افغانستان کې پر جنګي جرمونو تورن لس سرتېري له دندو ګوښه کړي

0

تاند(پنج شنبه، د قوس ۶) د سي بي ایس شبکې د راپور له مخې، اسټرالیا په افغانستان کې په جنګي جرمونو تورن لس سرتېري له دندو ګوښه کړي دي.

راپور کاږي، د اسټرالیا د ځانګړي ځواک یو شمېر نور سرتېري چې په افغانستان کې د ملکي وګړو او زندانیانو په قصدي وژنه تورن دي یا به له دندو ګوښه او یا به هم انضباطي مجازات شي.

په افغانستان کې د اسټرالیایي سرتېرو د جنګي جرمونو د څېړنې کمېټې مشر جرال انګس کمپل ډاډ ورکړی دی چې تورنو سرتېرو سره به قانوني چلند کېږي.

د یادونې ده چې په افغانستان کې د اسټرالیایي ځواکونو د ۱۱کلن ماموریت ارزونه ښیي چې د یاد هېواد ځواکونو افغانستان کې جنګي جنایات کړي دي او په قصدي توګه یې په هلمند کې څلوېښت ملکي وګړي وژلي دي.

نيوزيلنډ: د ٦ پاکستاني لوبغاړو د کورونا ټېسټ مثبت وخوت

0

تاند (پنجشنبه، د قوس ۶) په نيوزيلېنډ کې د پاکستان کرکټ ملي لوبډلې د ٦ لوبغاړو د کورونا ټېسټونه مثبت راغلي دي.

راپورونه د نيوزيلېنډ د روغتيايي مسوولانو له قوله وایي چې، پاکستاني لوبغاړي احتياطي تدابير په سمه توګه نه پلي کوي او په لومړي سرکې د شپږ لوبغاړو د کورونا ټېسټونه مثبت راغلي دي.

اشلى بلومفيلډ له رسنيو سره په خبرو کې ويلي: «د شپږ لوبغاړو د کورونا ټېسټونه مثبت راغلي دي او موږ له پاکستاني لوري څخه غوښتنه کړې ده چې په سمه توګه دې احتياطي تدابير تعقيب کړي.»

نوموړي زیاته کړې چې دوى د څارونکو کمرو له لارې وليدل چې لوبغاړي ټولنيز واټن نه ساتي او داسې ګرځي، لکه د کورونا په نوم چې هېڅ نه وي.

که څه هم د لوبغاړو نومونه دي څرګند شوي خو نيوزيلېنډ ته د پاکستان ٥٣ لوبغاړي تللي دي.

د پاکستان لوبډله دوه ورځې وړاندې نيوزيلېنډ ته تللې ده چې اوس هلته قرنطين دي.

دواړه لوبډلې په اکلېنډ کې  ٣ نړيوالو شل اوريزې او ٢ ټېسټ لوبې لري.

دا سيالۍ به د دسمبر په ١٨مه نېټه پيل شي.

د کابل عکس د کراچۍ په نوم خپور شو

1

تاند(پنجشنبه، د قوس۶) د کابل ښار دا عکس په سلګونو ځله په فیسبوک او ټویټر کې د کراچۍ ښار په نوم خپور شوی دی.

فرانس پریس خبري اژانس د کابل ښار دا عکس، چې واورو پوښلی خپور کړی او لیکلي یې دي چې د ټویټر او فیسبوک کاروونکو په سلګونو ځلې دا عکس د کراچۍ په نوم خپور کړی او شریک کړی دی حال دا چې دا عکس د کابل دی او یوه افغان عکاس امان صداقت اخیستی دی.

په ټویټر او فیسبوک کې دې عکس ته لیکل شوي:«MA Jinnah Road Karachi»

دا عکس د نوومبر په ۲۴ نېټه یوازې په فیسبوک کې ۷۳۲ ځلې شریک شوی دی.

خو په کابل کې د فرانس پریس خبریال د عکس ځای څرګند کړ چې د کابل دارالامان واټ دی.

په کراچۍ کې له سره واوره نه اوري او په روان نوومبر کې خو هیچا د واورې څرک نه دی لیدلی. ښايي له همدې کبله ډېرو ته په زړه پورې ښکاره شوی وي چې په کراچۍ ښار کې واوره اورېدلې ده.

د پېسو پیدا کولو لارې | اقبال باور

0

په دې لس لارو چارو به تاسي وکولی شئ چې خپل مالي حالت ښه کړئ.

۱: پوه شئ چې څه غواړئ

کوم څه چې غواړئ جوړ شئ په اړه یې ځان خبر او ډاډه کړئ، ډیر خلک تر اوسه لا په دې نپوهېږي چې د کوم هدف لپاره ژوند پر مخ وړي! کومه اندازه پیسې چې غواړئ او مینه ورسره لرئ اندازه یې وټاکئ: لکه تاسي غواړئ ۱۰۰ میلونه افغانۍ ولرئ، دا اندازه ټاکل به تاسي نسبت له هغه څخه ژر هدف ته ورسوي که چېري وایاست چې غواړم ډېري پیسې ولرم.

۲: د زړه غږ مو واورئ

څه مو چې زړه وایي واورئ او عمل ورباندې وکړئ متاسفانه ډیری وخت موږ په دې باور نلرو، ممکن همدا اوس له ځان سره ووایئ: زه اصلاً په دې باور نلرم او حتی نشم کولی دا الهام درک کړای شم. خو حقیقت دا دی چې په وجود کې مو د دې الهام توان شته البته که یې خپله وغواړو. کوم لور ته چې تاسي غواړئ هدایت کولی یې شي.

۳: په ذهن کې مو منطقي او مستقیمې اندازې ته ځای ورکړئ

لومړی له منطقي او کمې اندازې څخه پیل وکړئ، لکه: لس میلیونه افغانۍ، په لومړۍ مرحله کې مو باید هدف دا وي چې د دې اندازه پیسو د پیدا کولو لپاره پوره کوښښ وکړئ او وروسته بیا د زیاتو پیسو د پیدا کولو فکر وکړئ.

۴: که په لومړۍ درجه کې مو غوښتنه بډایه کېدل نه وي نور هدفونه لرئ لکه: تفریح، امنیت، ازادۍ او… فکر وکړئ او له ځان سره فرض کړئ، دې ټولو ته رسېدلي یاست د هوسایني احساس مو وکړ نو خپله درسره دا انګېزه پیدا کېږي چې د دې ټولو د پوره کولو لپاره باید پیسې ولرئ. همدا دا ده چې لومړۍ هڅه به مو د پیسو پیدا کول شي. 

۵: د دنیاوي پیروي تعقیبول پرېږدئ

تاسي تل د داخلي توان له لارې له الله سره تړلي یاست، په یوازیتوب کې مو څو شېبې له الله سره د اړیکو په اړه فکر وکړئ. له هغه څخه د لارښونو او سمې لارې غوښتنکي شئ ترڅو مو د بریا لوړو پوړیو ته ورسوي، کومي چې د ځان او ستاسي شاوخوا کسانو لپاره غواړئ.

۶: اقدام وکړئ

که یوازې فکر وکړئ او خوبونه ګورئ دا به مو هیڅ شي ته بدلون ورنکړي، باید اقدام وکړئ. ډیر خلک له خپل اوسني حالت ناخوښ دي خو که دوی د خپل ټاکل شوي هدف لپاره کار وکړي نو د دوی حالت به خورا ښه شي. دوی د غوره ګام اخیستلو جرات نلري. نو زړور اوسئ او اقدام وکړئ. ډار خپله د بریا خنډ دی. 

رالف والد داسي وایي: د ځوانانو لپاره مې دا توصیه ده، د بریا لپاره کوم څه چې سم وي خو ورنه وېره لرئ یا ورنه ناهیلي یاست اقدام وکړئ.

سوزان جغرز هم پر دې نظر دی: باید د وېري له ځنډ څخه تېر شئ تر څو بریالي شئ. د بریا لپاره ستاسي د جدي پرېکړې له مخې به له تاسي سره ټوله نړۍ مرسته وکړي، بریالي به مو کړي که چېرته ټینګه اراده ولرئ او له هیڅ ډول ستونزو څخه وېره ونلرئ.

۷: د کار مرحلې مو پر ذهن او ژبه باندې تکرار کړئ

لکه: له خپل ځان څخه د پیسو ګټلو لپاره ځانګړې لار وپوښتئ، پخواني ټول فکرونه او لارې مو له ذهن څخه وباسئ، له ښې او ګټوري لار په کار پیل وکړئ تر څو چې بډایه شئ.

۸: له خنډونو مه وېرېږئ

بحر تل نه وي ارام، ژوند هم د بحر په څېر دی، ځېنې وختونه مجبور یو چې د تیزو څپو او طوفان سره سره په بخر کې لاس او پښې ووهو تر څو پر خنډونو بریا ومومو. ډیری خلک له ماتې څخه ناهیلې کېږي او له پر مخ تلو څخه وېرېږي. په ملامتۍ او خپګان نه یوازي چې کوم کار پر مخ نه ځي بلکې ستاسي حالت له مخکې څخه لا بدتر کولی شي. لکه څنګه چې کارل ساګن وایي: په تیاره کې د دې پر ځای چې پر اړخونو واړئ د یوې ډیوې په بلونو سره هغه ځای درته روښانه کړئ. 

۹: اړیکي او ذهن مو تازه کړئ

نه یوازې په کور دننه، بلکې په کاري چاپېریال، ټولنه او… اړیکې مو په مثبت جهت باندې روانې کړئ. هیڅوک پرته د نورو له مرستي خپلو اهدافو ته نشي رسېدلی، خو که ګورو چې د بې ګتي زیات شور او غوغا له امله مو په ذهن کې په میلیونونه منفي فکرونه انرژي مصرفوي او د دې لامل کېږي چې ستاسي تمرکز ګډوډوي نو ښه به دا وي چې دا ټول کسانو مو له ژوند ځخه لرې کړئ.

۱۰: خپلې خوښې ته مو پام وکړئ

هر څوک په ذهن کې په ذاتي شکل ځینو کارونو ته علاقه لري، که هراقدام د هغه هدف لپاره کوئ چې په ذهن کې مو دی او مینه ورسره لرئ، نو پیل وکړئ، وبه ګورئ چې ځومره ژر او آسانه خپل هدف ته رسېږئ. په حقیقت کې دا توان زموږ په داخل کې دی چې له کوم کار سره مینه او دلچسپي لرو موږ ورته راکاږي.

د ورون دهون او ساره علي خان فلم (کولي نمبر ١) په دسمبر کې خپرېږي

0

تاند(پنج شنبه، د قوس ۶) د بالي ووډ فلمونو مشهورو اداکارانو ورون دهون او ساره علي خان کوميډي فلم (کولي نمبر ١) د دسمبر په ٢٥مه نېټه په انلاين بڼه خپرېږي.

دا د ډايريکټر ډيويډ دهون ٤٥م فلم دى، چې نوموړى په کوميډي فلمونو کې ځانګړى مهارت لري.

د (کولي نمبر ١) فلم چې په ١٩٩٥ کال کې ډيويډ دهون جوړ کړى و او هغه وخت په دې فلم کې ګويندا او کرشمه کپور کار کړى و، د خپل وخت يو ډېر مشهور او کامياب کوميډي فلم و.

اوسنى فلم (کولي نمبر ١) هم د همدغه فلم ريمېک دى، چې په همدغه نوم باندې ډيويډ دهون يو ځل بيا جوړ کړى.

دا فلم چې د ګرځبندېز څخه مخکې جوړ شوى و، په پلان کې وه چې د ٢٠٢٠ کال د مۍ په لومړۍ نېټه به په سينماګانو کې نندارې ته وړاندې شي، خو د کورونا له راتګ وروسته د فلم نندارې ته وړاندې کېدل وځنډېدل.

اوس د فلم جوړونکو پرېکړه کړې ده، چې دا فلم په امازون پرايم ويډيو انلاين وېبپاڼه باندې خپور کړي او د د دسمبر په ٢٥مه نېټه به په انلاين بڼه خپور شي.

د يادولو وړ ده چې ورون دهون او ساره علي خان له تېرو څو ورځو راهيسې د دې فلم لپاره پروموشن هم پيل کړى دى او د فلم د پروموشن لپاره بېلا بېلو ځايونو ته ځي.

دا د ساره علي خان څلورم فلم دى، تر دې مخکې نوموړې په (کيدارنات)، (سمبا) او (لو اج کل) فلمونو کې کار کړى دى، چې د خلکو زړونه يې ګټلي دي.

له دې پرته نوموړې د (اترنګي رى) په نوم فلم کې هم کار کوي، چې په کې اکشى کمار او دهنش هم کار کوي، دا فلم به په ٢٠٢١ کال کې نندارې ته وړاندې شي.

بریتانیا افغانستان کې د تاوتریخوالي پر ژر پای ته رسېدو ټینګار کړی

0

تاند(پنج شنبه، د قوس ۶) بریتانیا هم افغانستان کې د تاوتریخوالي د ژر پای ته رسېدو غوښتنه کړې ده.

په کابل کې د بریتانیا سفیرې الیسن بیلیک له ولسمشر غني سره په لیدنه کې ویلي چې هېواد یې د افغانانو په مشرۍ د سولې پروسې ملاتړ ته دوام ورکوي.

الیسن دغه راز ویلي چې بریتانیا به له افغان دولت او خلکو سره خپل مشارکت دوامداره وساتي او په بېلو برخو کې له افغان دولت سره همکارۍ ته ژمنه ده.

نوموړې د خپلو خبرو پر دوام ویلي چې هیواد یې د افغان حکومت په رهبرۍ او مالکیت د سولې پروسې ملاتړ کوي او د جینیوا کنفرانس د نورو متحدینو په څېر په افغانستان کې د تاوتریخوالي پر ژر پایته رسېدو ټینګار کوي.

په نړۍ کې په کورونا د اخته کسانو شمېر تر ۶۰ ملیونو واوښت

0

تاند(پنجشنبه، د قوس۶) په امریکا کې د کورونا وایرس د پېښو له زیاتېدو سره په نړۍ کې په کورونا وایرس د اخته شویو کسانو شمېر تر ۶۰ ملیونو واوښت.

د رویټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د امریکا روغتیايي چارواکو له خپلو هیوادوالو وغوښتل چې د شکر ایستلو (Thanks giving) د ورځې په رخصتۍ کې له سفر کولو ډډه وکړي او په دې مناسبت په کورنیو مېلمستیاوو کې راټول نه شي.

دوی وايي، له خبرداریو سره سره ډېر امریکایان د شکرایستلو د ورځې په مناسبت مېلمستیاوې کوي او یا سفرونه کوي او له همدې کبله باور کېږي چې د کورونا پېښې به نورې هم ډېرې شي.

د امریکا د ساري او انتاني ناروغیو د مرکز ريیس ډاکتر انتوني فاوچي یو وار بیا پر خلکو ږغ وکړ چې د کورونا لپاره اعلان شوي مقررات رعایت کړي لکه له یو بله لازم واټن ته پام وکړي، ماسک وکاروي او په یو ځای کې له راټولېدو ډډه وکړي.

د امریکا په ځینو ایالتونو کې د کورونا د ډېرېدو له کبله ښوونځي او رستورانونه بند شوي او د نیویارک په شان په ځینو ښارونو کې نوي بندیزونه اعلان شوي دي.

په همدې حال کې په پام کې ده چې ژر په امریکا کې د کورونا پر ضد عمومي واکسیسناسیون پیل شي.

د رویټرز خبري اژانس پر اساس، تر یوې اوونۍ په لنډه موده کې په امریکا کې یو ملیون تنه په کوویډ نولس اخته شوي دي او اوس په دغه هیواد کې د کورونا د ټولو مثبتو پېښو شمېر ۱۲ ملیونه او ۷۴۲ زرو ته رسېدلی دی.

همداراز په دې هیواد کې ۲ لکه ۶۰ زره تنه په دې وبا مړه شوي دي.

د رویټرز د راپور له مخې، تر پرون چهارشنبې پورې په درسته نړۍ کې تر ۶۰ ملیونه ډېر کسان په کورونا وایرس اخته شوي او یو ملیون او ۴ لکه تنه ورڅخه مړه شوي دي.

په وروستیو ورځو کې په افغانستان کې هم د کورونا پېښې په بې ساري ډول زیاتې شوي دي. خو په افغانستان کې ډېر خلک روغتونونو ته مراجعه نه کوي او ډېر خلک نه وايي چې په دې وایرس اخته شوي یا یې عزیزان ورڅخه مړه شوي دي.

خو د جنازو د اعلانونو د شمېر له زیاتېدو څخه څرګندېږي چې کورونا یو وار بیا په زیاتېدو ده.

د ادبي لیکنې د تصحیح اصول| څېړنیار لطف الله صابر

1
څېړنیار لطف الله صابر

د یوې موضوع د څېړنې یو اصل دا دئ، چې د څېړنې تر بشپړتیا وروسته د لیکوال او څېړونکي له خوا په کراتو کراتو ولوستل شي او بیا بیا وکتل شي؛ تر څو د څېړنیزې موضوع هر اړخیز حق ادا شوی وي او داسې خنډ، ستونزه او نیمګړتیا پکې نه وي پاتې شوې، چې هغه د یوې بشپړې اکاډمیکې څېړنې سره په ټکر کې واقع شي.

هو! دلته دا یادونه هم اړینه ده، چې ووایو؛ څېړنه پای نه لري او په هره موضوع باندې بیا بیا څېړنه او لیکنه کېدلی شي؛ خو څېړونکی او لیکوال باید هڅه وکړي چې د څېړنیزې یا ذوقي او معلوماتي لیکنۍ موضوع حق پر ځای کړي.

له دې پورته پاملرنو سره سره بیا هم اړینه ده، چې ادبي لیکنه باید د لیکنې په معیارونو برابره وي؛ ځکه چې ادبي لیکنه همدې ته وایي چې په تول برابره وي او د ژبې هنریت، اصلیت او ګرامري قواعد یې هم په پام کې نیول شوي وي.

که موږ غواړو چې زموږ لیکنه د هر اړخیز جوړښت له مخې سمه وي؛ نو بیا هم اړینه ده، چې د یو مسلکي لاسبري شخص تر نظر وړاندې شي.

هغه مسلکي او په موضوع لاسبری شخص چې لیکنه سموي،  د متن تصحیح کوي موږ یې په پښتو او دري ورځپاڼو، اوونیزو، مجلو او مهالنیو کې د کتنپلاوي، هیئت تحریر، د تحریر غړي په نوم پېژنو چې په انګلیسي ژبه کې ورته ایډېټور او پروف ریډر ویل کېږي.

دوي د خپل مسلک او پوهې سره سم اړوندې لیکنې او مقالې لولي او نیمګړتیاوې یې په نښه کوي، کله چې یوه لیکنه له دې پړاو څخه ووځي؛ نو بیا ویلی شو چې دا لیکنه د چاپ وړ او د اړوند مسلک د شایقینو د پام وړ ده.

خو کتنپلاوی یا ایډیټور هم مکلف دی چې موضوع ته سرسري نظر و نه کړي او په پوره غور او صداقت سره یې په هر اړخیزه توګه نچوړ کړي او بیا پرې خپل نظر ولیکي.

موږ اوسمهال په خپل هېواد کې دوه ډوله ډوله کتنپلاوي او د متن تصحیح کوونکي لرو؛ چې یو یې خپلواک او بل یې د معیار تابع دي.

خپلواک ایډیټور متن د خپل ذوق او خوښې له مخې تصحیح کوي، چې زموږ په ځینو چاپي ټولیزو خپرونو کې فعالیت لري.

د معیار تابع ایډېټوران بیا په علمي او اکاډمیکو موسسو پورې تړلي دي، چې دوی په معیاري ایډیټ کې د پوره واک څښتنان دي چې متن په پوره ادبي او ژبني امانت په پام کې نیولو سره تصحیح کوي.

د ادبي متن غوره تصحیح کوونکی او ایډیټور هغه څوک دی، چې متن ته په سرسري نظر و نه ګوري.

ادبي متن د ټولو علمي او اکاډمیکو معیارونو په رڼا کې تصحیح کړي.

د متن د ایډیټ او تصحیح پر مهال شخصي ذوق و نه پالي.

د موضوع هدف او پیغام ته د تصحیح پر مهال زیان و نه رسوي.

په متن کې د لیکوال یا څېړونکي تحلیل او نظریاتو ته د موضوع په تړاو ارزښت ورکړي.

دا او دې ته ورته ځینې نورې ښېګړې چې د ادبي متن تصحیح کوونکی یې باید ولري د ایډېټور مهمې ځانګړنې ګڼلی شو.

په متن کې د لیکوال تحلیل او نظر د موضوع مهمه برخه تشکیلوي، چې همدا تحلیل او نظر په اصل کې څېړنه بشپړوي او د نوښت د رامنځته کېدلو لامل ګرځي.

د پایلې په توګه ویلی شو چې کتنپلاوی او د متن تصحیح کوونکی باید د نورو پاملرنو سره سره په ادبي لیکنه کې د لیکوال یا څېړونکي تحلیل او نظریو ته تر بل هر څه ډېر پام وکړي؛ خذفول یې ښه نه دي او که د لا غني کېدلو سپارښتنه یې کېدای شي، دا به د لیکنې جوهر لا خواږه کړي.

د بیت المال چور د افغانانو دود ګرځېدلی

0

لیکنه: هیلۍ اسد

 کوم ملت همغه چې ټول عمر یې په سوال او د بیت المال په غلا او چور کولو کې تیر شو؟

وایي، افغان ملت له جګړې او بدبختیو تنګ دی

کوم ملت همغه چې ټول عمر یې د کاذبې سولې او نیکمرغۍ غوښتنې کړې، همغه ملت چې اولاد ښوونځي ته نه لیږي او د دارلمعلمین او ښوونځي وسایل چور کوي؟؟

زه خو کله کله په دې هم شرمیږم چې دوی ته د افغان کلمه استعمال کړم.

دا ارزګانی چې د دارلمعلمین وسایل چور کوي او هغه هلمندی چې د پوستې له سقوط وروسته وسایل په منډو کورونو ته وړي.

تیره شپه مې د ارزکان ولایت د دهراود ولسوالۍ د دارلمعلمین په هغه ویډیو کې کتل چې یو کس په ډېرې بې شرمۍ او سپین سترګۍ د ټولګي په دروازه پورې زانګي تر څو له چوکاټ او اندرشۍ پرته یې خپل کور او اولادونو ته یوسي.

ته به څومره وږی یي؟!
ستا اولادونه به څومره بې سرپنا وي چې دا نیمه ماته دروازه به یې درد دوا کړي؟

یوازې ته به جګړه کې یي!
یوازې ته له دې بدمرغې جګړې متضرر یي؟!

ته خبر یې کله چې ۷۵ کلونه مخکې امریکا د جاپان په هیروشیما او ناګاساکي ښارونو اټوم بمونه وغورځول، د هغې ښار خلکو او د جاپان اوسېدونکو څنګه ژوند کولو؟

ته پوهیږي چې هغوي د جګړې په اور کې سوځېدلی جاپان څنګه ورغولو؟

ته په دې هم پوهیږي چې له هغه بمونو غورځولو وروسته د جاپان خلکو په کلونو په یو کچالو وخت تیروه؟

خو هغه جاپانیانو خپل بیت المال کورونو ته رانه وړو
هغوي عامه ځایونه ونه نړول او همغه جاپانیان نن له تاسره ۷۲۰ میلیونه ډالر مرسته کوي.

افسوس
منحیث د یوې افغانې زما لپاره اوسنۍ جګړه او دا شته بدبختۍ دومره ځورونکې نه دي څومره چې د دې ارزګاني او د هغې ورځې د هلمندي دا ټیټ او د وحشت ډکه مفکوره ځورونکې ده، خو دا هم یو واقعیت دی چې جګړه د انسان د سر او مال سربېره د هغوي اخلاق او وجدان هم ور وژني.