Categories

اعلان

Loading…

Category Archives: ټولنیز علوم

له افراطیته د ژغورنې ځینې لارې چارې | ګلاب شاه ګلاب

د افراطیت په اړه سره له دې چې د تعریف بڼې به بېلې وي خو ټول تعریفونه بیا یوه ځای ته رسېږي او هغه دا چې افراطیت یانې په نظر او کړو وړو کې د اعتدال (منځلاري) له پولې اوښتل یا د اعتدال اپوټه (مخالف) ته افراطیت وایي. هغه څوک چې په نظر او عمل…

661 total views, no views today

نور

 ډسکورس او بایللي بحثونه | نعمت الله صدیقي

فکر کول، د نويو او زړو روایتونو په اړه شک څرګندول، تجسس او تلوسه پیدا کېدل، د حق او ناحقۍ له کشمکش سره مخ کېدل، د نورو له خبرو، اندونو او تمایلاتو سره ټکر، اختلاف او تضادات زېږېدل دا هر څه د انسان له سرشت سره داسې اخږلي دي، چې د انساني خیر ښېګڼې او…

678 total views, no views today

نور

د  اوبو په هکله یو شمیر حقایق او زموږ راتلونکې

پوهاند محمد بشیر دودیال   د اوبو راتلونکې، ساینسپوهان لویه اندیښنه کې اچولي دي، خو سره له دې هم دوی په احتیاط ګام اوچتوي، د اوبو د راتلونکو ستونزو د هواری، د بشریت د ژوند او روحي ډاډ ګیرنې لپاره لوړ لګښت لرونکې څیړنې کوي. اوبه نه یواځې د انسانانو لپاره، بلکې د ونو- بوټو او…

372 total views, no views today

نور

د موټرو او ماشومانو د غلا مخنیوي لار

اغاملوک سهار که چیرته تاسو په افغانستان کې ژوند کوي او غواړي چې خپل موټرو، موټرسایکل او ماشومان مو له غلا خوندي وي او تل یې کنټرول او ردیابي کړي، نو موږ دلته تاسو ته مکمله  او تضمین کړي حلالاره درښیو. چې ممکن تراوسه به مو نه وي تجربه کړي. اوس د ټکنالوجۍ نړۍ ده،…

313 total views, no views today

نور

د چاپ پروسه له پيله تر شلمې میلادی پيړۍ

 شریف الله ځيرک د ننګرهار پوهنتون د ژورنالېزم پوهنځي د وروستي کال محصل د چاپ پروسې له شروع تر اوسه درې مختلفې دورې وهلي؛ چې هرې دورې ته یې لن‌‌‌‌‌‌ډه کتنه کوو. 1: د چاپ د صنعت اپتدایي او کلاسیکه دوره پخوا به خلکو د پاپيروس د بوټي په پاڼو، د خرما په پاڼو، د حیواناتو په پوستکو، په لویو، لویو تیږو د کیندنې په طریقه …. لیکل کول. چې دوخت په تیرېدو سره خرابیدل او له منځه تلل.  په شپږمه او اتمه میلادي پيړۍ کې د (کای ان تسابانو) او (سوترای الماس) په نوم کتابونه د کیندنې په طریقه په چین هیواد کې لیکل شوي چې اوس هم د انګلستان هیواد په ملي موزیم کې پراته دي. د چاپ د تخنیک او د وسایلو د جوړیدو مرحله یې د 15 م پيړۍ پيل او تر اوسه دوام لري. لومړی ځل د چاپ په هکله فکر د (جان ګوتنبرګ) الماني سره پيدا شو‌، او وی کړای شول چې په پنځلسمه میلادي پيړۍ کې د چاپ ماشين اختراع کړي. د دغه وخت د چاپ ماشین د لرګو جوړ وو چې ‌‌‌‌‌‌ډير ساده او ټول کار به یې د لاس په واسطه تر سره کیده. چې په پيل کې یې پرې د انجیل مذهبي کتاب څو نسخې چاپ کړی، او وروسته ترې د ورځپاڼو د چاپ لپاره کار اخیستل کېده. 2: د چاپ د صنعت پرمختللې برقي دوره د چاپ په برخه کې هغه وخت د پام وړ بدلونونه رامنځ ته شول کله چې برق او د بخار قوه کشف شوه. برتانوي ( جېمز واټ ) په 1769 میلادي کال د بخار قوه کشف کړه. د بخار قوې د چاپ ماشینونو په ساختمان کې تغیر رامنځ ته کړ او د چاپولو سرعت یې زیات کړ.  په دغه دوره کې هغه کار چې مخکې به د لاس په واسطه تر سره کېده اوس د برق او د بخار د قوې په مرسته ماشین خپله تر سره کوه. نو د برق په کشف سره تر ‌‌‌‌‌‌ډيره هغه ستونزی حل شوې چې پخوا د چاپ په پروسه کې موجودې وې. 1796 میلادي کال کې د لیتو ګرافۍ کشف د مطبوعاتو په برخه کې لوی پرمختګ ګڼلې شو، د لیکلو دغه ‌‌‌‌‌‌ډول دود ‌‌‌‌‌‌ډير زر له هند، چین او ایران څخه افغانستان ته راغې. همدا رنګه ورپسې لوی بدلون په 1870 میلادي کال کې د (توماس الوا ا‌‌‌‌‌‌ډيسون) لخوا برق کشف شو. چې د مطبوعاتو د پرمختګ په برخه کې یې د یو لوی بدلون او انقلاب دوره ګڼلې شو. په دغه وخت کې د چاپ ‌‌‌‌‌‌ډير زیات ماشینونه کشف شول چې دچاپولو سرعت ورسره لوړ شو. په 1904 میلادي کال کې د چاپ افیسېټ ماشین کشف شو چې د چاپ تر ټولو پرمختللې ماشین ګڼل کېږي او د هر ‌‌‌‌‌‌ډول چاپ وړتیا لري. 3: د چاپ د صنعت پرمختللې (‌‌‌‌‌‌ډيجیټل) دوره په 20 میلادي پيړۍ کې د انټرنیټ او کمپیوټر په کشف سره اوس د مطبوعاتو په برخه کې هیڅ ‌‌‌‌‌‌ډول مشکل نه تر سترګو کېږي، او د چاپ په برخه کې د مخکنیو دورو په پرتله زیات پرمختګونه او بدلونونه رامنځ ته شوي دي. چې خلکو ته یې ‌‌‌‌‌‌ډيره اسانتیا رامنځ ته کړې ده. دغه پرمختګونه د وخت د خلکو غوښتنه وه، ځکه خلکو غوښتل چې اطلاعاتو ته لاس رسې ولري او د نړۍ د حالاتو خبر شي. 419 total views, 1 views today اړوند مطالب يوويشتمه پيړۍ/ سید اصغر هاشمي د یوویشتمې پيړۍ جاهلیت/ میراحمد یاد قصيده له پيله تر خوشحاله/ پوهنيار سيداصغر هاشمي د کېږدۍ له شلمې ناستې څخه مو خبروم / حکیمي…

419 total views, 1 views today

نور

څنګه ځان خوښ ساتلی شو

خوښي یو الهي نعمت دی چې په نه شتون کې یې بشري ژوند له کړاوونو سره مخ وي، خو ځینو خلکو خپل خوښ ژوند په لوی لاس د ځان لپاره ستونزمن کړی وي. دوی د بیلابیلو دلایلو له کبله له خپل شته قوت څخه کار نه اخلي او یواځې خپل ژوند او قسمت غندي، نو…

608 total views, 1 views today

نور

اصلاحات او ملایان | لیکوال: ډاکتر مبارک علي

ژباړن: اسدالله غضنفر په هند کې به د مغولو د سلطنت په وروستيو وختونو کې ملایانو معمولا شکایت کاوه چې ښځې زیارتونو ته ډېرې ځي،  د پردې د پخواني دود پروا نه ساتي او د نامحرمو له نظره پټې نه دي.  ملا صاحبانو په دې حالت اعتراضونه کول مګر هیڅوخت یې په هغو اجتماعي- کلتوري شرایطو…

285 total views, no views today

نور

عبدالجبار قهرمان څوک و؟ | نثار احمد احمدي

عبدالجبار قهرمان د يوه غريب هټۍ وال زوی، د کابل له حربي پوهنتونه فارغ او د وطن د ميني خورا لېونی عاشق و. کله چي د هلمند پر مرکز لښکرګاه د سقوط توپاني سېلۍ ور سېخه وه، شهيد قهرمان پر هماغه مازديګر د لښکرګاه د بست پر هوايي ډګر په داسي حال کي له الوتکي…

1,459 total views, no views today

نور