Categories

اعلان

Loading…

نيمه نړۍ نه، پوره نړۍ ورانېږي/ محرم درانۍ

افغانه مېرمن چې د وحشت تر سیوري لاندې د جهل او  ناپوهۍ په سین کې ډوبېږي، خپل ژوند او خلقت په نړۍ کې د خدای ستره پېرزوینه او عاجز بنده ګڼي. دا په خپل همدې خلقت کې له یو بل هم‌نوعه او هم‌ساه مخلوق سره د ژوند د ملګري په پار نوي بهیر ته ور داخلېږي. ښځه په دې بهیر کې د خپل ژوند شریک ته په دومره لوړ مقام قایلېږي چې هغه ته ملګری نه، بلکې خاوند وايي.

ښځه ولې له کوچنیوالي تر ځواني او بیا تر مرګه د محکومیت په زولنو بندیوانه پاتې شي؟

نن مو له یو داسې رازه خبروم چې له مودو راهیسی مې په زړه کې غوټه شوی، نن دا راز د اوښکو له څپو سره تړلی د توریو په‌ واسطه اشفا کوم، ځکه دا ستر واقعیت په زړه کې د ساتلو توان نه لري، دې ته د نړۍ هيڅ شي دېوال کېدای نه‌شي.

دا راز د یوې داسې پېغلې د ژوند کیسه ده چې چا یې د ټیکري پیڅه هم نه وه لیدلې. په ښکلا کې د کلیوالو نجونو سرداره، د رڼو او خوږو خوبونو ارمانجنه، یوه بشپړ په ځان بسیا ژوند ته هیله‌منه او په ټوله کې د یوې باشهامتې «ښاپېرۍ» انسانې په توګه خپل راتلونکې ته خوشاله وه، خو ناببره د خپل تربور په لومه کې ونښته، د خیال لوړ برجونه يې ونړېدل، له خاورو سره خاورې شوه او د ځواني څانګې ورماتې شوې.

هو! د تره زوی یې غوښتل ښاپېرۍ خپله کړي، دا چې د دې «خپلولو» تر شا رښتیا هم رښتینې خپلولي پرته وه او که نه، خو ښاپېرۍ دې رشتې ته په ښه سترګه نه کتل، تل یې د تربور غوښتنه په رد سره ځوابوله.

تربور هلک خپلې غوښتنې ته د نه رسېدا په پار دویمه لاره غوره کړه، هغه لاره چې د یو پلیت، ځان‌خوښي او په ټوله کې د انساني کړنو خلاف لاره وه. هلک ښاپېرۍ ته دامونه کېښودل، په نجلۍ یې د بد اخلاقي تور پورې کړ، خپلې خوارۍ یې وکړې، خو مور چې خپله لور یې په ټوله مانا ښه پېژندله، په دې دسیسه باوري نه‌شوه.

خو پلار د خلکو د تورونو تر اغېز لاندې راغی او لور یې په دې وګواښله، که موضوع رښتیا شي، مور و لور دواړه ابدي ژوند ته لېږلای شي.

نجلۍ د خلکو ناعادله عدالت ته، د خلکو ړوند قضاوت او ارادې ته، د پلار و مور رنځ او د خلکو تومتونو په زړه داغلې وه. بې‌ځایه تور، د انسان خودغرضه حالت، د تربګنۍ او پښتنولۍ په نامه بې‌ځایه او بې‌غيرته غیرت، اروايي کشمکشونو او خپلې بې‌وسۍ له ځانه پردۍ کړې وه.

دا ورځې همداسې روانې وې چې د هماغه هلک مور یو ځل بیا د نجلۍ په غوښتلو پسې په مرکه راغله، دا نو حساسې شېبې وې، ښاپېرۍ هم کوټې ته د چای راوړلو په پلمه ننوته، مخامخ اینې ته ودرېده، ځان یې ولید، خپل تېر حالت، د مور بې‌وسي او انسانانو د پلار کرکجن حالت یې سترګو ته شو، د غيرت په نامه د افغانانو «جهالتونه» یې په ذهن کې تېر و بېر شول، ځان ورته په دې نړۍ تر ټول بې‌ځایه ژوندی موجود ښکارېده، دې د پښتون نارینه له لاسه خپل ژوند هسې د ټولنې بار ګاڼه، دا نو هغه وخت و چې ښاپېرۍ په یوه بله فیصله روانه وه، دا هغه پرېکړه وه چې سر یې ان د توپک تر ګرمې شپېلۍ رسېده، ښاپېرۍ همداسې وکړل، کوټې کې تم شوه، غټې ـ غټې ساوې یې واخیستې، ها خوا دې خوا یې وکتل، د پلار ښکاري توپک یې راواخیست، توشک یې سهي کړ، پاکه روجایي پرې وغوړوله، مخ په قبله پرې کښېناسته، غټه ساه یې واخیسته، سترګې یې پټې کړې، په‌ ځان یې له مرګه مخکې د شهادت کلمه وویله…

یو ناڅاپه ډز شو، انګازې شوې، مور يې په بېړه خونې ته منډه کړه، لور یې د وینو په ډنډه کې د زنکدن سلګۍ وهلې…

د ښکلا ښاپېرۍ له خپلو ټولو ارمانونو سره د هدیرې په لورې کډه وکړه او د تقدیر کتاب یې وتړل شو.

تر دې ورورسته د کلي د نورو نجونو د هیلو ډېوې هم مړې شوې. هرې یوې فکر کاوه چې پر دې نړۍ بوج دي، بې‌مانا ژوند کوي او هيڅکله هم خپلو ارمانونو ته نه‌شي رسېدای. د زده‌کړې، سالم ژونده، باسواده کورنۍ او نو مدني حقوق خو لېرې خبره ده، حتا د ژوندي پاتې کېدو پلمې هم ور نه تروړل کېږي.

ښځې ته د پردي مال خطاب کول دا حس ورکوي، چې ښځه د نارینه بنده‌ګي وکړي او هغه ورباندې هر ډول حق لري، که له هر ډول تاوتریخوالي چې لفظي وي یا فزیکي ځورونې سره مخ شي، خپل اواز نه‌شي پورته کولای او نه یې هم څوک اوري، دا د کفر قانون هم نه مني چې لور او زوی تا نړۍ ته راوړي، خالق یې هم یو ذات دی، خو بیا هم د دوی حقوق نه مني.

که په کورنۍ کې له نجونو او مېرمنو سره سم سلوک وشي، د هغوی هر اړخیزو حقوقو ته پام وشي، ژوند به ژوند شي او نسان به په رښتینې توګه په دې نړۍ د انساني‌ بودن یو اصل پر ځای کړی وي. که داسې نه‌ وي، نیمه نه، پوره نړۍ ورانه بولئ.

354 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

 تر استقلال وروسته په افغانستان کې اقتصادي او عمرانی چارې…

د افغانستان د خپلواکۍ د ترلاسه کولو د سلمې کلیزې په مناسبت: پوهاند محمد بشیر دودیال مقدمه خپلواکي  یواځې د هغې د معنوی…

 تر استقلال وروسته په افغانستان کې اقتصادي او عمرانی چارې او ریفورمونه

21 Jul 2019 خپلواکي کالمونه مقالې تاند Comments (1)

نور

افغانستان ولمانځو که خپلواکي؟ د اکمل داوي

 دا اوونۍ ګڼو افغانانو له انګریز ښکیلاک نه د افغانستان د خپلواکۍ د اعلان ۹۶ کلیزه په خورا شور ونمانځله.…

افغانستان ولمانځو که خپلواکي؟ د اکمل داوي

20 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

پاچا امان اله، د دوه ښکېلاکګرو هېوادونو په مينځ کې

ستادشهسوارسنګروال برېتانیا له یوې خوا پدې پوهېده چې اوس یې به نورو ستونزو او وسوسو سربېره په سیمه کې افغانستان ته…

پاچا امان اله، د دوه ښکېلاکګرو هېوادونو په مينځ کې

15 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند Comments (1)

نور

په افغانستان کې له خپلواکۍ وروسته اداري ریفورمونه او نور…

پوهاند محمدبشیر دودیال سریزه    په ۱۹۱۹م. کال کې  افغانستان د  امان الله خان تر مشرۍ لاندې، د افغانستان د زړور ملت په…

په افغانستان کې له خپلواکۍ وروسته اداري ریفورمونه او نور مترقي پروګرامونه

16 Jul 2019 ټولنیز علوم خپلواکي کالمونه تاند No comments

نور

حکومت د بیګاني خونړي برید له کبله د خپلواکۍ د…

تاند، یکشنبه، د اسد ۲۷مه: تاند ته د ارګ یوې مؤثقې سرچینې د ورکړیو معلوماتو په اساس د کابل شهر…

حکومت د بیګاني خونړي برید له کبله د خپلواکۍ د سلمې کلیزې جشن وځنډاوه

18 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

حکومت د خپلواکۍ سلمه کلیزه په ۳۸۴ میلیون افغانیو نمانځي

تاند نیوز ډیسک: افغان حکومت مالیې وزارت ته امر کړی چې د خپلواکۍ د بیا ګټلو سلمې کلیزې نمانځنې لپاره…

حکومت د خپلواکۍ سلمه کلیزه په ۳۸۴ میلیون افغانیو نمانځي

24 Jun 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (2)

نور

خپلواکي او ازادي (Independence and Freedom)

 اسدالله نورزی     هر کال چې د خپلواکۍ د لمانځلو ورځ رانږدې شي نو په ځوانانو کې په پراخه توګه بحثونه…

خپلواکي او ازادي (Independence and Freedom)

19 Aug 2018 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

خپلواکي او ترشا یې لوی مکتب | سیف بېژن

شاه امان الله له هغې ورځې چې د افغانستان خپلواکي یې له انګلېس څخه د سختو جګړو او مبارزو وروسته…

خپلواکي او ترشا یې لوی مکتب | سیف بېژن

19 Aug 2017 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

خپلواکي څه ده؟/څېړنوال عبدالغفور لېوال

خپلواکي له کلي مفهومه تر جزیاتو لږ ترلږه دغه څلور معادل مفاهیم په انګریزۍ کې شته : استقلال ، خود ارادیت ،…

خپلواکي څه ده؟/څېړنوال عبدالغفور لېوال

26 Aug 2016 بدلون خپلواکي تاند Comments (2)

نور

خپلواکي/ ليکوال : محب الله آرمل

د زمري اته ويشتمه د افغانستان د خپلواکۍ ورځ ده، له نن نه ۹۶ کاله وړاندې په ۱۲۹۸ لمريز کال…

خپلواکي/ ليکوال : محب الله آرمل

19 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2