Categories

اعلان

Loading…

د ځینو پښتو تېروتنو لنډه یادونه «زیار صیب»

لیکوال محمداکبر حقمل معینزی

ښاغلی پوهان مجاور احمد زیار، چې په لندن کې د اکسفورډ پوهنتون استاد دی تېره ورځ په ناڅاپي توګه زموږ ټولګي ته راغی او په پښتو کې د اختلافي کلمو په اړه یې یو کوچنی لېکچرنوټ راکړ. ده وویل، چې په پښتو لیکدود کې باید کلمې د نورو ژبو په څېر ونه لیکل شي او هره کلمه تورو ته په کتو سره ولیکل شي. نوموړي ځینې لنډې نمونې وړاندې کړې، چې د کمو یادونه یې کوم لکه: د «له پار» پر ځای باید «لپاره» ولیکل شي. «لخوا یا له خوا» په لیکلو کوم توپیر نلري؛ یعنې دواړه ډوله یې لیکلی شو. همدا راز ډېرې نورې تېروتنې د نومونو په لیکلو کې لکه په دري ژبه عام شوی او پښتو ته را کاپي شوی ولایتي نوم (هلمند) هلمند په دري ژبه دی ځکه پرته له اوږده «ې» لیکل شوی او په دري ژبه کې د زېر لپاره کوم توری نشته. که غواړو په کره پښتو ولیکل شي، نو باید اوږده «ې» ورکړل شي لکه (هېلمند). په ورته نورو ټولو کلمو او نومونو لیکلو کې باید همدې ټکي ته پام وشي. او بل دا، چې زموږ ډېری لیکوالان د یاګانو په کارولو کې ډېرې تېروتنې کوي، د همزه واله «ئ» پر ځای نرمه «ی» او یا هم زورکۍ واله «ۍ» کاروي، چې دا کار نه یوازې دا، چې موږ ته له یوې لارې څخه لس لارې جوړوي بلکې د نوي نسل او نویو لیکوالانو ټولو یو غلط لیکنی دود ګرځي او له خپلې اصلي او معیاري بڼې مو لرې ساتي. بڼې یې لاندې وګورئ! یوازې د (ی – ۍ – ئ) یاګانو یادونه کوو ځکه، چې ټولې تېروتنې د همدې درې واړه یاګانو په کارولو کې کېږي او د نورو یاګانو په کارولو کې ډېرې تېروتنې نه لیدل کېږي. همزه واله «ئ» ته امریه او فعلیه دواړه نومونه کاول کېږي او له همدې کبله یې پر دوه ډوله کارول سم دي: ۱ د امر او نهې فعلونو په پای کې راځي لکه: ورځئ!، راځئ!، وخورئ!، مه خورئ! او … ۲ د سوالیه جملو په پای کې راځي، چې دلته فعلي حالت څرګندوي لکه: تاسو دلته څه وخت راځئ؟، ایا کتاب لولئ؟، ایا کبان خورئ؟ او داسې نور. ۲ د نورو فعلونو په پای کې راځي، چې دلته هم فعلي حالت ښئي لکه: تاسو دوه کورونه لرئ، تاسو نن پوهنتون ته ځئ او داسې نور.

331 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور
  • 1
  • 2