Categories

اعلان

Loading…

در قلب کرملین/ مصطفی عمرزی

(معرفی کتاب)

توسعه ی امپریالیسم تزاری در آسیای میانه، نخستین فهم ما از عنصر روس در تاریخ معاصر است.

 حضور مردم مسلمان امارت نشین بخارا در افغانستان و قضیه ی پنجده، نخستین مُعضلاتی بودند که در انعکاس داخلی، افغانان را پیرامون بررسی پدیده ی در حال توسعه (روسیه ی تزاری) در سیاست پردازی های زعامات افغانستان، متوجه می کنند.

تحول اکتوبر 1917 و تعویض ظاهری روس با شوروی و ایجاد حاکمیت جدید (اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در 1922) افغانستان را که پس از 1919، با اعلام این که دیگر نیازی ندارد در امور خارجی با بریتانیا مشوره کند، در میز توافق با روسان می نشاند و تهدید تزاری، مبدل به تعهد در امر مبارزه ی مشترک با استعمار کهن- میان افغانان و روسان می شود.

 افغانستان، اولین کشوری ست که اتحاد شوروی را به رسمیت می شناسد و جانب مقابل نیز این مساله را رعایت می کند. تلاقی دوستانه، توجه زعمای شوروی را با وجود این که مُعضل اقتصادی داشتند، بر امر تامین نیاز های فنی افغانان جلب می کند و شاه امان الله، نخستین کمک های غیر انگلیسی را می آزماید؛ اما دیری نمی پاید که ظاهر شوروی، باطن امپریالیسم روسی را معرفی می کند و شاه افغان (امان الله) با تعهد اسلامی و دین اخوانی، به کمک و تقویت آن مجاهدین و مبارزین بخارا می پردازد که در برابر شورویان- از خاک های خویش دفاع می کردند. در این میان، سهم داوطلبان و مبارزان افغانی که برای کمک به برادران مسلمان تاجیک و اوزبیک بخارایی خویش، با روسان می جنگیدند، نخستین تقابل سیاسی- خصمانه ی ما پس از دوره ی تزاری با روسان بود.


 تسلط شوروی بر امارات نشین بخارا و تجزیه ی آن ساحه به کشور های کنونی آسیای میانه، نقش سازنده و مخرب در سلطنت ها و جمهوریت های افغانستان، حضور مستقیم با حمایت از کودتاچیان چپی، و بالاخره پیامد زوال شوروی و نقش تازه ی روسیه ی کنونی، می بایست مساله ی پیوند با همسایه ی بزرگ شمالی (وصف رفقای چپی از اتحاد شوروی) را در راس سیاست های خارجی ما قرار دهد، اما متاسفانه همچنانی که حاصلی از تقابل گسترده با جغرافیای پیرامون و عناصر متداخل مهم و بیرونی در وضاحت سیاست های خویش نداشته ایم، منابعی که مهمترین طرف های سیاسی ما در چند دهه ی اخیر را در برمی گیرند، بیشتر در تفاصیل و تفاسیر غربیان از تجربه ی حضور شوروی در افغانستان اند؛ حتی رفقای متعهد بر منافع شوروی، سال ها پس از سقوط آن پدیده ی خشن، در حالی که ولادیمیر پوتین، راکت ها و حضور او در جهان را با باور های اعتقادی خویش، همچنان عوض می گیرند، از راز ها و تجربیاتی کمتر می گویند که اگر ذره ای از کُل، افشا کنند، پس از رعایت خودسانسوری، همچنان آرزو برای برپایی محافل رفقایی ست.
 برگردان این کتاب را کاری کوچک در امر روشنگری در مساله ای می دانم که خیلی حجیم است.

ناشر کتاب «در قلب کرملین»: دانش خپرندویه ټولنه (انجمن نشر دانش).

 محل پخش و فروش کتاب «در قلب کرملین»: کتاب فروشی دانش؛ رو به روی شرکت رحیم گردیزی، جاده ی ده افغانان- دهن باغ، کابل.

271 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور
  • 1
  • 2