Categories

اعلان

Loading…

د اعلیحضرت امان الله شاه غازي اشتباهات/ محمديار يار

د کلیشې تر بریده مو له مورخینو، مبصرینو او لیکوالو څخه اورېدلي چې اعلیحضرت امان الله شاه غازي د خپلې واکمنۍ په دوران کې د یو لړ داسې اشتباهاتو ښکار شو چې هم یې پاچاهي رانسکوره شوه او هم افغانستان د یوې داسې تورې تیارې ستوني ته ځنې وښویېده چې تر ننه یې د زلزلو ټکانونه محسوسېږي.
مګر زه د دغه لوی غازي د اشتباهاتو د بیاناتو او تحقیقاتو په سلسله کې یوې بلې لویې تاریخي اشتباه ته متوجه شوی یم چې باید د خپل ځوان او رڼا غوښتونکي نسل توجه هم ورته راواړوم، هغه دا چې زموږ ډېر شمېر مرتجع عناصر هڅه کوي چې د دغه رڼاپالونکي واکمن د اصلاحاتو، ریفورمو او پرمختګو ماهیت و جوهر مردود ثابت کاندي او وښیي چې د نوموړي متمدن ګامونه اخیستل، په اصل کې خپله یوه اشتباه وه، مانا دا چې له دغسي روښانو بدلونو څخه، که پرون وو یا نن او یا هم سبا ته، باید پرهېز وشي، مګر اصل واقعیت بېخې بل شی دی.
د ټولنپوهنیزو واقعیتو له مخې په اصل کې د دغه روشنفکر پاچا د سمونو او بدلونو مېتود ناسم وو، نه د هغو ماهیت و اصلیت.
د نوموړي اصلاحات خو دا ول چې افغاني ټولنه باید د ارتجاع، بدویت، تاریک فکرۍ، بې‌سوادۍ او افراطیت له تور دورانه د تمدن، پرمختګ، علم و پوهې، قانونیت او روشنفکرۍ هغې نړۍ ته راووځي چې نور متمدن هېوادونه وروتلي دي؛ دا هغه انساني ارمان او ملي هدف دی چې په خپل ماهیت کې پرون هم خورا ستر او لوړ و، نن هم دی او سبا ته به هم تر قیامته وي، خو دا روشنفکرانه ارزښت پرون هم د روحانیت او ملایت په سپینو جامو کې د ننوتو تورو مرتجعینو او افراطیونو له‌پاره مردود و، نن هم دی او سبا ته به هم وي.
د دې ادعا یو زبردست مثال ملا صبور اخند دی چې تېر کال یې د یوویشتمې پېړۍ په انټرنیټي دوران کې زموږ پر دغه ستر غازي باندې هماغه د شلمې پېړۍ د پیل مزخرفه او چټله فتوا تکرار کړه چې “امان الله خان کافر بود، اولین حکمران بی دین بود.”
هغه هم په دې دلیل چې ږیره یې وخرېيله او د ملا صبور بل جهالت هم دا چې د دغه مشروع واکمن پر ضد یاغي- باغي ملا لنګ یې د خدای ولي وباله، هغه هم په دې جاهلانه و خرافاتي دلیل سره چې پر کوم ځای به کښېناست، نو له هغه ځایه به واښه شنه کېدل.
ملا صبور د جمعیت اصلاح د شورا غړی دی او دا په افغانستان کې هغه مذهبي- سیاسي جریان دی چې د دین د اصلي جوهر د معرفۍ او تبلیغ ادعا کوي.
دوی وایي چې د تاریخ په اوږدو کې او له دوی پرته اوسني نور ټول مذهبي بهیرونه ځکه مردود دي چې هغوی د دین پر اصلي مسیر وربرابر نه دي او یوازې دوی دي چې د مذهبي روشنفکرۍ شعار یې پورته کړی دی.
کله چې هغه د دین د دغه ډول اصلي مدافعینو او مبلغینو دغه حال وي، نو تاسې فکر وکړئ چې د امان الله شاه غازي د وخت د انګرېز په لاس کې د لوبېدونکيو روحانیونو، ملایانو او سیدانو به څه حال و؟
پر دغه روښان واکمن یو دا لوی اعتراض کېږي چې ځینې ملایانو او روحانیونو ته به یې بد رد ویل؛ دا موږ هم یوه اشتباه بولو، خو په دې دلیل نه چې دوی نو ګواکې د درنښت وړ ول، بلکې په دې چې باید له جاهلو، مرتجع، بې‌سوادو، تورذهنو او د انګرېز په لاس کې له لوبېدونکيو عناصرو سره یې باید له تېر و بېر او مدارا څخه کار اخیستی وای، ځکه جمعي شعور غونډ د جهالت په تورو منګولو کې ښکېل وو او هره شېبه د پردیو په ګټه او وطن و وطنوالو په نه جبرانېدونکي زیان راپارېدلای شوای، هماغسې لکه چې راوپارېد؛ مګر یو شمېر په هماغه زاړه تور ذهنیت کې مېشت وګړي یې په دې خاطر غندي چې دوی ته دا یوه سپېڅلې پدیده اېسي.
د دې روشنفکر غازي درایت ته ځکه باید په دواړو لاسو سلامۍ وشي او رڼه لاره یې تعقیب شي چې ده پرون دومره درایت درلود او د ټولنې هغه هرزه او مضر خس و خاشاک یې ژور تشخیص کړي ول چې دا دی نن ۹۷- کاله وروسته یې نه یوازې افغاني ټولنه د وحشتو و جنایتو پر سره تبۍ اړولې، بلکې ګرده دنیا یې نا ارامه کړې ده.
له تاریخه سم سبق اخیسته په کار دي.
بدلون اوونيزه/ دوهم کال/۳۹ مه / پرلپسي ۹۱ مه ګڼه/چهارشنبه/ اسد /۲۷/ ۱۳۹۵

1,191 total views, 2 views today

7 comments

  1. M.A, Zyar Reply

    ګرانه یاره
    ستا هره خبره دکاڼې کرښه ده، تر خولې دې ځارشم! بلا دې د نورو پر بېحيا مزدور ملا صبور او نورو تاريخي تورمخو شه چې څنگه ځلاند اسلام د عيساييي منځنيو پېړيو تورتمونو ته پرشا وړي؟

  2. ٍEsmat taraki Reply

    مننننننننننننننننننننه ښایسته لیکنه زوندی اوسی یار صیب

  3. احمد زبير عارفى Reply

    ستاسو ريښننى ملى هلى ځلى د مرتجعينو د پروپاګنډى دناکامولو او ځوان نسل ته د حقايقو دروښانولو او ريښتينو معلوماتو ورکولو په مخه د قدر وړ دى، خپلو ملىليکنو ته داسلامى تعليماتو په رڼا کى بى لدى چى د چا تر اغيزى راشى دوام ورکړه، الله دى مل اوسه،

  4. احمد Reply

    دیر ښایسته لیکنه ده یار صاحب ژوندی اوسی

  5. عبدالله Reply

    (خپل وجدان اوعقل راته سل واره ټیټ معلوم شو)

    ګران ورور ښاغلی محمدیار یار صاحب
    السلام علیکم ورحمت الله وبرکاته!
    دمعنا څخه ډکه هوښیاره لیکنه ده، اوداهم منم چه د زلزلو ټکانونه محسوسېږي.

    وروره د روان میلادی کال دمۍ په ۱۵ نیټه تاسی د تاند په ملی ویبپاڼه کی ( د حکمتیار صاحب رواني کچ- مېچ) په باره کی لیکنه کړی وه.
    مګر ما عبدالله درته په تبصره کی یو څه……؟؟؟؟؟؟؟……. لیکلی وه، معنی داچه ما دحکمتیار یوڅه ننګه کړی وه.
    وروره کله چه دسقاویانو هډوکی دیوقبر څخه راوویستل شول، اوبیا ښاغلی دوستم ورته په بل قبر کی دخښولو اجازه نه ورکوله، بیا ژوندی سقاویان دښاغلی دوستم کورته دسوال اوننواتو په خاطر ورغلل، بیا جنرال صیب ژوندوسقاویانو ته دمړوسقاویانو دهډوکو د خښولو اجازه ورکړه، خوشرط یی په دا کیښوده چه دغه هډوکی به دشارارآ په یوه عاجزه او غریبه برخه کی په نیمه شپه خښوی.

    نوما به هم ددغه شخړی دمعلوماتو په خاطرفیسبوک او ویب پاڼی کتلی، چه ناڅاپه دښاغلی حکمتیار د ناځوانمرده ځوی په لیکنه، او وروسته می دښاغلی حکمتیار ویدووی خبری واوریدی.
    دځوی لیک اودپلار خبری چه می څوکرته واوریدی، چه غازی امان الله خان….. داسی دی، غازی محمد نادرشاه ….. داسی دی او حبیب الله بچه دسقاو؟؟؟ داسی دی.

    نو په دغه خبرو اوریدو می زړه اور واخست، اوهم خپل وجدان اوعقل راته سل واره ټیټ معلوم شو، ځکه دحکمتیار په سر ما دخپلو وطنوالو سره په حجرو، دیرو، غونډو اومجلسونو کی زوروری لفظی شخړی اوحتی لاس اچونی کړی وی، اوپه فیسبوک او ویب پانو کی می هم په خپلو ورونو او وطنوالو زړه تش کړی وه.

    ښاغلی محمد یار یار صاحب زه اوس ستا څخه ډیره لویه بښنه غواړم، شاید ته ځما په دغه تبصره خواشینی شوی یی، په دیی نړی کی دانسانانو پیژندل ډیر مشکل وی، ستاسی دغه لیکنه ( د حکمتیار صاحب رواني کچ- مېچ) زه سل په سلو کی تایدوم، الله ج دی کامیابی درکړی چه د دغی شان مجهولو انسانانو څیری نوری هم بربنډی کړی.

    په ډیر درناوی
    ستاسی ورور عبدالله

  6. babrak Reply

    خپله غرق دی په فساد لکه قارون
    بیا دعوه کړی داسلام او د قانون
    خپله غله د بیتالمال دی ملک یی چور کړ
    رهزنان دی قاتلان دی د ژوندون
    دانګریز به مټ یی خوږ وطن راوران کړ
    خدایه تل لره زمونږ دښمن زبون
    فاسدان اوس د اسلام ټیکه داران دی
    چی له عقل سره نه لری سمون
    که دا دوی چی ورته وایی دا اسلام وی
    خدایه ځای کاندی دوزخ د زما مجنون
    زه زخمی د هغو خولو کی بول وکړم
    چی عرب ګڼي بهتره تر پښتون

  7. عبدالحی نیازي Reply

    آشنا د امان الله اشتباهات شورای نظار او سقویانو ته ولیږه چې یوه تحفه خو درته درکړي.

Leave a Reply to M.A, Zyar Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2