Categories

اعلان

Loading…

اروپايي ټولنه/احمد شاه اعظمي

د اروپايي اتحاديې اساس تر دوهمې نړيوالې جګړې وروسته په ۱۹۵۱م کال کې په پاريس کې کښېښودل شو. د دې ګام مقصد د جګړو مخنيوی او په سياسي او اقتصادي توګه خپل منځي همکاريو او نږدېوالي ته وده ورکول و. دا وخت اروپايي اتحاديه ۲۸ غړي هېوادونه لري چې د خلکو ، توکو ، خدماتو او پيسو ازاد لېږد رالېږد پکې کيږي.

د اروپايي اتحاديې تاريخ او تړونونه څه دي؟

په اروپا کې د يو سياسي او اقتصادي اتحاديې جوړولو هڅې تر دوهمې نړيوالې جګړې وروسته پېل شوې ځکه چې دغه سيمه خپل منځي جګړو سخته وځپل. په اروپا کې د جنګ د مخنيوي او د يو سياسي او اقتصادي اتحاديې جوړولو مفکوره په لومړي سر کې په ۱۹۵۰م کال کې د فرانسې د بهرنيو چارو وزير رابرټ شومېن ورکړه. تر هغه وروسته فرانسې او جرمني خپل منځي غونډې تر سره کړې چې په نتيجه کې د سکرو او اوسپني اروپايي ټولنه (European Coal and Steel Community) رامنځ ته شوه. د دې لپاره په ۱۹۵۱م کال کې د فرانسې په پاريس ښار کې پاريس لوظنامه (Treaty of Paris) شپږو هېوادونو (فرانسه، جرمني، ايټاليه، بېلجيم، هالېنډ او لېګزمبرګ) لاسليک کړل. دا د اروپا د تاريخ لومړی تړون يا اتحاديه ګڼل کيږي.

تر دې وروسته د ازاد بازار رامنځ ته کولو لپاره په ۱۹۵۸م کال کې د ايټاليې په روم ښار کې همدغو شپږو هېوادونو د روم لوظنامې (Treaty of Rome) په نامه اروپايي اقتصادي ټولنه (European Economic Community) او د اروپا د اټومي انرژۍ ټولنه (European Atomic Energy Community) جوړه کړه. په ۱۹۶۷م کال کې بيا دغه درې واړې ټولنې يو ځای شوې او د اروپايي ټولنې (European Community) په نامه يې اتحاديه جوړه کړه.

تر دې وروسته د اروپايي ټولنې د لا نږدېوالي لپاره ځينې نورې غونډې هم وشوې چې په ۱۹۹۲م کال کې د هالېنډ په ماستريخت ښار کې شوي ماستريخت لوظنامې (Treaty of Maastricht) کې د اروپايي اتحاديې (European Union) اعلان وشو. په دې لړ کې وروستۍ لوظنامه په ۲۰۰۷م کال کې د پرتګال په لزبن ښار کې د لزبن لوظنامې (The Lisbon Treaty) په نامه لاسليک او په ۲۰۰۹م کال کې عملي شوه.

د اروپايي اتحاديې غړي هېوادونه کوم ځینې دي؟

اروپايي اتحاديه دا وخت ۲۸ غړي هېوادونه لري چې شپږو يې (فرانسه، جرمني، ايټاليه، بېلجيم، هالېنډ او لېګزمبرګ) په ۱۹۵۸م کال کې غړيتوب تر لاسه کړی. بريتانيې، ډنمارک او ايرلېنډ په ۱۹۷۳م کال، يونان په ۱۹۸۱م کال، پرتګال او سپېن په ۱۹۸۶م کال، اسټريا، فنلېنډ او سويډن په ۱۹۹۵م کال، چېک جمهوريت، قبرص، ايسټونيا، هنګري، ليتويا، ليتوانيا، مالټا، او پولېنډ په ۲۰۰۴م کال، بلغاريا او رومانيا په ۲۰۰۷م کال او کروشيا په ۲۰۱۳م کال کې د اروپايي اتحاديې غړيتوب تر لاسه کړی.

يورو زون څه ته وايي؟

يورو زون (Eurozone) يا يورو سيمه په اروپايي اتحاديه کې دننه يوه ټولنه ده چې يورو سکه کاروي. د اروپايي اتحاديې د لا نږدېکت يوه مهمه نکته واحده سکه رامنځ ته کول و. د دې لپاره په ۱۹۹۹م کال کې د ((يورو)) په نامه نوې کرنسي نړيوال بازار ته راووتل چې دا مهال د اروپايي اتحاديې ۱۹ غړي هېوادونه يې کاروي. پاتې نهه غړي هېوادونه (بريتانيه، پولېنډ، بلغاريا، رومانيا، ډنمارک، سويډن، چېک جمهوريت، هنګري او کروشيا) خپلې سکې کاروي. د جرمني په فرانکفورټ ښار کې د اروپا مرکزي بانک (European Central Bank) د يورو زون د مالياتي چارو څارنه او کنټرول کوي.

شينګن سيمه څه مانا؟

په ۱۹۸۵م کال کې د لېګزمبرګ په شينګن ښار کې د اروپايي ټولنې د غړو هېوادونو غونډه وشوه چې اکثريت پر دې موافق شول چې خپل منځي پولې به له منځه وړي او بې له ويزې به د ټولنې له يوه هېواده بل هېواد ته سفر کولای شي. د شينګن تړون (Schengen Agreement) غړي هېوادونه په شينګن سيمه (Schengen Area) کې شمېرل کيږي. دا وخت د اروپايي اتحاديې د ۲۸ غړو هېوادونو څخه يوازې دوه هېوادونه (بريتانيه او ايرلېنډ) له شينګن سيمې بهر دي. د شينګن ويزې په اخيستلو  د اروپايي اتحاديې ۲۶ هېوادونو ته بې له کوم خنډه سفر کېدای شي.

د اروپايي اتحاديې ځانګړتياوې څه دي؟

اروپايي اتحاديه يوه سياسي او اقتصادي ټولنه ده چې بنسټيز هدف يې د خلکو (People)، توکو (Goods)، خدماتو (Services) او پيسو (Money) ازاد لېږد رالېږد دی. د دې ټولنې په رامنځ ته کولو سره غړي هېوادونه نه يوازې په سياسي توګه نږدې اړيکې پالي بلکې په اقتصادي ډګر کې هم په همکارۍ سره خپل اقتصاد ته وده او پرمختګ ورکوي.

159 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د پاچا امان الله؛ اصلاحات او مخالفتونه/ زاهدخلیلي

پاچا امان الله په ۱۹۱۹ کې د خپل پلار له وژل کېدو وروسته پاچا شو. پوځ، لوړ پوړو چارواکو او…

د پاچا امان الله؛ اصلاحات او مخالفتونه/ زاهدخلیلي

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه: د خلیفه برج څراغونه به نن…

تاند، یکشنبه، د اسد ۲۷مه: د متحده عربي اماراتو د خلیفه برج څراغونه به نن له ماښام وروسته د خپلواکۍ…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه: د خلیفه برج څراغونه به نن شپه د افغانستان په بیرغ ښکلي وي

18 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

حکومت د بیګاني خونړي برید له کبله د خپلواکۍ د…

تاند، یکشنبه، د اسد ۲۷مه: تاند ته د ارګ یوې مؤثقې سرچینې د ورکړیو معلوماتو په اساس د کابل شهر…

حکومت د بیګاني خونړي برید له کبله د خپلواکۍ د سلمې کلیزې جشن وځنډاوه

18 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور
  • 1
  • 2