Categories

اعلان

Loading…

چابهار؛ د پاکستان سیاسي او اقتصادي زوال/ عبدالقدیر مطفي

د چابهار بندر د قرارداد دامضا کیدو سره د پاکستان د حکومت په سیاسي وضعیت او رویه کې ۱۸۰ درجې تغیرات راغلي پاکستان اوس داخلي موضوعاتو ترڅنګ په خارجه پالسۍ کې هم پاتې راغلۍ دی.

دچابهار بندر په اقتصادي سیاسي او ټولنیز ارزښت چې څومره هم خبرې وشي کمې دي یاد بندر درقابت او سیالۍ او په اقتصادي قدرت کې د ونډې په بنیاد طرحه شوي بندر دی.

کله چې چین د کاشغر ګودار لاره د پاکستان له لارې جوړیدو پلان جوړ کړو نه د  یادې پروژې اقتصادي ارزښت یو خواته مګر پدي کار سره چین غوښتل د هندوستان په مقابل کې د پاکستان داخلي اقتصادي سیسټم سربیره نظامي قدرت هم پیاوړي کړي چین په منطقه کې دخپل سیاسي او اقتصادي نفوس پیاوړتیا لپاره د پاکستان نه ډيره ګټه اخلي دوي پوهیږي چې دهند او پاکستان زیات رقبتونه دي بلخوا پاکستان هم د چین سره په ملګرتیا کې خپلې سیاسي او اقتصادي ګټې ګوري دوي د پاکستان تر ۴۰ فیصدو زیاته ځمکه چینیانو ته په لاس کې ورکړي چې هغه د  بلوچستان مهیم او ستراتیژیک موقعیت دی.

چینیان غواړي د ګودار بندر له لارې یو خوا د پاکستان او اسیا یو تر ټولو مهیمه او ستراتیژيکه نقطه دخپل کنټرول لاندي راولي او بل خوا غواړي دهمدي لارې دهندوستان ټول تجارتي او سیاسي حرکتونه چې د هند په بحر کې کیږي کنټرول کړي.

چا بهار بندر هم د هندوستان دسیالئ او اقتصادي او سیاسي نفوس لپاره یو پر اهمیته بندر دی هندوستان غواړي چې  د ایران او دافغانستان سره خپلې ستراتیژیکې اړیکې پیاوړي کړي.

ځکه که چین د پاکستان نه دهندوستان په مقابل کې دفشار په توګه ګټه واخلي دا ډول هندوستان هم وکولئ شي افغانستان نه دچین او پاکستان په مقابل کې هم په اقتصادي او هم په سیاسي لحاظ ګټه واخلي.

په نړیوالو اړیکو کې هیوادنه خپل اقتصادي ارزښت ته ډيره توجو کوي دوي پدي خپل سیاسي مفادات هم حسابوي فرض دیا بندر د فعالیدو سره به دافغانستان اتکا په پاکستان ختمه شي افغانستان به وکولئ شي په اسانۍ سره بحر ته لاره پیدا کړي او ددي ترڅنګ به افغانستان وکولئ شي خپل تجارت دعربي هیوادننو سره وکړي.

د یاد بندر د بنیاد طرحه دهندوستان دپخواني لمړي وزیر اټل بهاري واچپايي په ۲۰۰۳ کال کې د ایران سره شریکه کړه سره له دي چې هندوستان هغه وخت کې د امریکا تر سختو فشارنو لاندي راغي او دیاد بندر په اړه د امریکا دمخالفتونو سره پدي دلیل مخ شوه چې ایران هم پدي بندر کې بنیادي رول لوبولو.

 امریکا نه غوښتل چې ایران دي دومره ستر اقتصادي پروژه کې مشراکت ولري ځکه د امریکا په وجه په ایران ډير اقتصادي تحریمونه لګدلي وو  مګر پدي ورسیتو کې په ایران لګولي شوي بندیزونه او تحریمونه د ایران او امریکا او دنورو قدرتونو سره د توافق په بنیاد له منځه لاړه ایران وکولئ شو چې خپل هستوي پراګرام په اړه د نړئ دقدرتونو قناعت ترلاسه کړي.

دیاد بندر د رغیدو سره به دایران او هندوستان او بیا دافغانستان ایران او هندوستان ترمینځ یو ستر اقتصاي مشراکت پیل شي افغان سوداګر به وکولئ شي ترڅو خپل ټول مصنوعات دچابهار بندر له لارې هندوستان په ډيرې اسانۍ سره ورسوي.

نه یوازي هندوستان بلکې دمتحده عرب اماراتو عمان او دعرب ټول هغه هیوادنه چې سمندر سره نژدي دي افغانستان به وکولئ شي چې ورته خپل توکي ولیږدوي او یا هم ترې توکي وارد کړي.

دکله چې نه دا چابهار پروژه افتتاح شوي نو دپاکستان حکومت په یو نوم او بل نوم غواړي چې افغانستان ترخپل فشار لاندي راولي او تر څو وکولئ شي خپلې خبرې په افغانستان ومني.

پاکستان دکلونو نه د افغانستان په داخلي مسایلو کې ډيره لاسوهنه کړي په تاریخي لحاظ چې کله افغانستان کې د امریکا او شوروي ترمنیځ سړه جګړه پیل شوه او دطالبانو وجود مینځ ته راغلو نو دامریکا په استایزتوب پاکستان ډير بنیادي رول لوبولو او پآکستان دافانستان په اقتصادي او سیاسي ګټو کنټرول پیدا کړو.  په تاریخي لحاظ

د امریکانو سره د  War on Terror  تر عنوان لاندي جګړه پیلولو کې د پاکستان رول ډير ارزښتناکه ځکه وو چې امریکا په منطقه کې بل داسي هیواد نه کتلو چې له دوي سره پدي برخه کې دومره کافي ریاستی امکانات د پیسو په مقابل کې شریک کړي پدي جنګ کې تر ۲۰۰ بیلونو زیاتې پیسې مصرف شوي چې تر ۳۳ بیلونو ډالرو روپیو پاکستان ته ورکړل شوي.

د پاکستان دا ریاستي نوکري د امریکا سره د یو قرارداد په توګه وه مګر د پاکستان فوجي ایسټبلېشمنټ د پخوا راهسي د ډبل ګیم یا هم دومخیزه پالسۍ څخه کار اخیستو.

 دوي له امریکا سره هم ډبل ګیم پیل کړه د فوجي مشر جنرال مشرف په وخت کې له دي تیورئ ډير کار واخیستلو شو دوي له یوې خوا ترهګر روزل او له بلې پلوه د ترهګرو د ځپلو لپاره ېې د امریکا نه فوجي او نظامي مرستې اخیستې د ښه او بدو طالبانو تفکیک او ترهګر او مجاهد ترعنوان لاندي زیات مسایل تر خپل لاس لاندي ونیول.

دپاکستان خارجه پالسي د فوج یا ایسټبلېشمنټ د مستقیم نظارت لاندي ده دوي پدي برخه کې هیڅ یو ملکي ګوند او یا هم سیاسیون ته حق نه ورکوي چې بهرنۍ پالسي کې تغیرات راولي او یا هم پکې ګوتې ووهي.

اوس مهال د امریکا له لورې هم په پاکستان زیات فشاورنه دي.

پاکستان د تاریخ په خپل بدترینه وضعیت کې قرار لري له یوې خوا دهغه متحدینو له لورې یواځي پریښودل کیږي چې پاکستان پرې حساب کولو دبلې خوا د منطقي د اقتصادي او سیاسي بدلون نه بې برخې شو. د هر څه دپاکستان دغلطو پالیسو پایله ده د چابهار بندر په رغیدو سره ممکن پاکستان په میلونونو ډالر له لاسه ورکړي پاکستان مجبور او مکلف دی چې په خبله خارجه پالسۍ کې بدلون راولي کنه ددي حالات دوام دپاکستان داقتصادي معاشي او سیاسي زوال نښه ده.

ومن الله توفیق

295 total views, 3 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2