Categories

اعلان

Loading…

سپوږمۍ/ اجمل ښکلى

د سپوږمۍمخ داسې راته ښکاري، لکه څوک چې ناست وي او د ځمکې د خلکو ټول کړه وړه څاري. موږ چې واړه وو، مشرانو ښځو به راته ويل، چې دا اسرافيل شپېلۍ په خوله ناست دى، چې څه وخت ورته خداى امر وکړ، پو به يې کړي او قيامت به شي. د قيامت هيبت او پر سپوږمۍ د حضرت اسرافيل موجوديت خوند نه راکاوه. حسن دې ولې ويره وزېږوي؟

د اوړى په شپو کې له کټ نه مخامخ سپوږمۍ ته کتل خوند کاوه؛ خو د ژمي په شپو کې چې له کوټې بهر مو وتل کم وو، د شپې د وحشت له ډېروالي سره يخنۍ او سپوږمۍ غبرګه مرسته کوله، نه مو ورکتل.

استاد ښکلی

استاد ښکلی

موږ ته هغه وخت پته نه وه، چې سپوږمۍ يوه ډبرينه کره ده، چې له ځمکې نه ګرځي، لمر نه رڼا اخلي او زموږ سترګې پرې برېښوي. که موږ خبر واى، چې سپوږمۍ هوا نه لري او تودوخه او يخنۍ يې انسان وژني؛ نو د مينې پرځاى به مو ترې کرکه شوې واى. له کوم حسن سره چې د نېکۍ تصور نه وي تړلى، هغه د ترخې مڼې غوندې وي.

لرغوني اسطوري انسان ته هر څه ژوندي او متحرک ښکارېدل:

سپوږميه تا وکړل سيلونه

درتې پرتې دي سپينې خولې، تور اوربلونه

 په لنډيو کې د سپوږمۍ د ډېرې يادونې يو علت به هغه وخت د رڼا د وسايلو کمى هم و؛ خو نور ډېر علتونه هم لري.پخواني انسان په دې جهان کې ځان يواځې انګېره او دې انګېرنې يې د ويرې له زياتولو سره مرسته وکړه. شپه چې تياره وه، ډار ورپورې وتړل شو؛ خو سپوږمۍ چې تروږمۍ يې رڼوله، راته ګرانه شوه او د خپل يار له ګرد سپين مخ سره مو تشبيه کړه. په غياب کې مو ترې يار ته د خپل دردمن زړه د حال رسولو لپاره استفاده وکړه.

که دې زما ديدن يادېږي

سپوږمۍ ته ګوره، زه په بام ولاړه يمه

سپوږميه تا ته مې سلام دى

زما جانان به تا ته ډېر کتلي وينه

په تشبيه کې که ارادي مشبه ته فضيلت ورکوو؛ نو ناارادي په مشبه به کې هم ښکلا يا بدرنګي وينو.

په پخواني کلچر کې چې به چا سپوږمۍ په خوب کې وليده، د بادشاهۍ شګوم ګڼل کېده او که به يې دړې وړې وليده، له لاسه به د قدرت په وتو تعبيرېده.

اوس چې د سپوږمۍ په اړه د ساينس د خولې واقعيتونه لولو، د شاعرۍ له خولې هم غورځېدلې ښکاري او د پخوانو غوندې خوند نه راکوي. دا راته د ادبياتو او مرموزتيا ترمنځ ژور تړاو ښيي. مرموزتيا د اسطورو خصوصيت دى او هغه ابهام ته وايي، چې بوګن او څو مانيزوالى ورسره وي.

موږ که په ادب کې له شيانو سره علمي سوړ چلن وکړو، د ادبياتو په ايجاد کې له ستونزو سره مخېږو. کوم شيان چې راته عاطفي او تعجبي ارزښت ونه لري، سمه شاعرانه استفاده ترې نه شو کولى. په سمبوليکو شعرونو کې چې ټول مسووليت د سمبول پر غاړه وي، دا مرموزيت او عجيبه والى ښه ليدلى شو. د بېلابېلو ماناوو تراکم له مانيز پلوه د سمبول له پړسولو سره مرسته کوي.

د سمبول يو بل اړخ دود دى. موږ عموما هغه سمبولونه لولو او کاروو، چې تاريخي اساس ولري او تر شا يې د دود يا زموږ د کلچر اوږد تاريخ ولاړ وي. له دې سره لوستونکي ته د سمبول د مانا تاويلول اسانېږي. تاويل د کلمې اصلي مانا ته د ورګرځېدو مانا لري.

بل علت له اسطورې او ارکي ټايپ سره د سمبول اړيکه ده. موږ که په نوې شاعرۍ کې سپوږمۍ کاوو، مطلب به مو د ستورو د رڼاوو پخوانۍ نړۍ وي، چې ستوري او سپوږمۍ پکې له رڼا سره ښايست او اسطورې هم شيندي، ځکه سپوږمۍ زموږ حال نه دى، بلکې ماضي ده، چې اوس پکې يواځې د روژې او اخترونو مخونه ګورو.


د استاد ښکلي نورې لیکنې

725 total views, 3 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2