Categories

اعلان

Loading…

څه ډول مو اولادونو ته زړورتیا(جرآت) ور زده کړو؟

لیکوال: عصمت اصلاني فر

ژباړه: حمیدالله حمیدي

له ښوونځي مې، چې زوی راستون شو، ستړی او خپه ښکارېدو ویل یې، پلاره!

د ریاضي پر استاد سخت غوسه یم، نن یې رانه وغوښتل، چې د تفریح پر وخت باید په ټولګي کې له هغه زده کوونکو سره په ریاضي کې مرسته وکړم، چې ټنبل دي.

ترې ومې پوښتل، نو دا خو ښه خبره ده، د تفریح پر وخت دې له خپلو ملګرو سره مرسته کوه او د ریاضي سوالونه ور سره حلوه.

زوی مې وویل، په تفریح کې باید زه له کوره وړي خواړه وخورم، استراحت وکړم، تازه هوا واخلم تر څو په آرامه مغزو په راتلونکي درسي ساعت کې ګډون واکړای شم.

د زوی خبره مې راته قناعت بښوونکې ښکاره شوه ورته مې وویل، نو ولې دې دا خبره خپل د ریاضي ښوونکي ته ونه کړه؟ په ځواب کې یې وویل، چې نه شم کولای، که دا خبره ورته وکړم کېدای شي له مانه خپه شي.

ورته مې وویل، نو ته فکر کوې د دې لپاره، چې څوک در نه خپه نه شي باید د هغه ټولو غوښتنو ته مثبت ځواب و وایې او له خپلو حقونو تېر شې؟

زوی مې وویل، نه پوهېږم څه ډول خپل د ریاضي ښوونکي ته ځواب ورکړم، چې هم مې رانه ښوونکی خوابدۍ نه شي او هم مې له خپلو حقونو ننګه کړې وي؟

زوی ته مې وویل ته باید لومړی د جرآت او زړورتیا مهارتونه زده کړې او د ژوند په بېلا بېلو برخو کې ترې ګټه واخلې.

مخکې له دې چې درته و وایم څه ډول مې خپل زوی ته د جرآت او زړ ورتیا لارې چارې ور زده کړې راځئ لومړی پوه شو، چې زړورتیا او جرآت څه شی دی؟ او د لاسته راړلو او زده کولو لپاره یې کومې لارې چارې په کار دي.

په ژوند کې به له ډېرو داسې کارونو سره مخ شوي وئ، چې نه غواړئ تر سر یې کړئ، خو مجبور یئ او یا مجبور کړای شوي یئ. او ډیره کله مو د دا ډول کارونو په تر سره کولو سره خپل حق او حقوق تر پښو لاندې کړي دي.

اوس پر وخت جرآت او زړورتیا زده کړو، د ځان لپاره به مو دا اسانه کړې وي، چې په ورځني ژوند او یا هم په لوی عمر کې څه ډول هغه خلکو ته قناعت ورکوونکي ځوابونه ورکړو، چې غواړي پر موږ هغه کارونه تر سره کړي، چې زموږ د غوښتنو خلاف وي او په پایله کې یې زموږ حقونه تر پښو لاندې کېږي.

له پر ځای جرآت څخه مطلب دا دی، چې موږ خپل ځان ته اجازه ورکړې ده، تر څو له خپلو حقوقو څخه دفاع وکړو او ځان هغه څه ته ورسو و، چې غواړو یې.

کېدای شې له خپلو حقونو څخه د دفاع پر وخت له ځینو ستونزو او ننګونو سره مخ شو، خو دا چې څه ډول له هغو سره مقابله وکړو ښه دې چې له دې ډول لارو چارو څخه ګټه واخلئ.

هغه لارې چارې، چې عملي کول یې له تاسو سره په عزت نفس او له خپلو حقونو څخه په دفاع کې مرسته کوي عبارت دي له؛

* احساسات په مثبته لهجه، ډېرې آرامۍ او قانعت کووني ډول  سره بیان کړئ.

*  که امکان یې درلود د مقابل کس احساست هم په خپلو خبرو کې منعکس کړئ د بېلګې په توګه: « داسې ښکاري، چې تاسو خپه شوئ؟»

* په خپلو او د مقابل کس پر احساساتو تمرکز وکړئ.

* د خپل او مقابل کس د احاس ترمنځ توپیر په ګوته کړئ.

* له مقابل کس سره همدردي وکړئ، خو پام مو وي، چې ستاسو دغه همدردي په دې مانا نه وي، چې ګواکي تاسو د ځان لپاره بهانه لټوئ.

* بې له چون او چرا څخه د مقابل کس د احساساتو د منلو څخه ځان وژغورئ.

* ځان ډاډه کړئ، چې د مقابل کس احساساتو ته په مناسب ډول د رد ځواب ورکولای شئ.

* د انګېزې د توصیف پر ځای مخامخ د فرد په توصیف پیل وکړئ.

* په خپلو خبرو کې د لمس وړ عبارتونه او جملې وکاروئ.

* د مقابل کس سره د مثبتې رابطې لپاره د خپلو خبرو توازن په پام کې ونیسئ.

زوی ته مې وویل، ګرانه!

کولای شې نو روته مؤدبانه او قاطعانه ځوابونه ورکړې، داسې چې نه در څخه مقابل کس خوابدی شي، بلکې د دې لپاره، چې هغه درنه یوه بې مورده غوښتنه کړې ده د شرمندګۍ احساس وکړي.

د دې پر ځای، چې د ریاضي استاد ته دې «نه» و وایې:

* لومړی دې ورته خپل احساس بیان کړه او ورته و وایه: «زه خوشاله کېږم، چې له خپلو ټولګیوالو سره مرسته وکړم، تر څو دوی د ریاضي په درسونو کې پرمختګ وکړي.»

وروسته دې خپل اړتیاوې ورته په ګوته کړه او ورته و وایه: « د تفریح د زنګ په کړنګېدو سره باید زه خپله غذا وخورم ، تازه هوا واخلم تر څو وکولای شم، د راتلونکي درسي ساعت لپاره ځان اماده کړم.»

* ورسته ورته یو څه د وړاندیز په توګه و وایه: «استاده! هغه زده کوونکي، چې د ریاضي په درس کې ټنبل دي، ښه به وي، چې صنف په څلورو ګروپونو و وېشې او په هر ګروپ کې یو داسې کس شامل کړي، چې و کولای شي له خپل ګروپ سره د ریاضي په درسونو کې مرسته وکړي.»

ما او زوی مې دغه څه د هنرمندانو په څېر څو ځله له ځان سره تکرار کړل، یو ځل زه د خپل زوی په رول کې او زوی مې د ریاضي د استاد په رول کې کار وکړ او وروسته ما د استاد او زوی مې په خپل رول کې کار وکړ. تمرین مو د یوه طنز او ډیالوګ په څېر وکړ، د تمرین کولو پر وخت مو ډېر سره وخندل.

زوی مې له کچې زیات خوښ و او په بې صبرانه ډول دې ته په تمه و، چې څه وخت به یې د ریاضي بل درسي ساعت پیلېږي؟ تر څو وکولای شي په پوره جرآت او ادب سره خپل د ریاضي استاد ته قناعت ورکړي.

زوی ته مې یو بل څه هم په غوږ ورکړل، چې کېدای شي د ریاضي استاد درته د «نه» ځواب درکړي، پام دې وي، چې خوابدی نه شې.

څو ورځې وروسته مې زوی په ډیرې خوښۍ سره کوټې ته را ننوت، ویل یې پلارجانه! څه ډول مو چې تمرین تر سره کړی و په پوره جرآت او ادب سره مې د ریاضي له استاد سره خبرې وکړې، نه یوازې دا چې را نه خوابدی او خپه نه شو، بلکې ډیر خوښ شو او راته یې وویل، ای کاش، چې ما هم ستا په شان زوی درلودئ.

364 total views, 1 views today

1 comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2