Categories

اعلان

Loading…

احساساتي وياړونه او بې پوښتنې پښتو/ بصيرالحق عادل

نن چې مې فېس بوک خلاص کړ نو د نورو موضوعاتو ترڅنګ د ژبې د نړيوالې ورځې مبارکۍ تودې وې. پښتنو ځوانانو، ليکوالو، ښوونکو او پښتو خواخوږو هم هر يوه پر خپلې پاڼې ليکلي وو، پر پښتو وياړ کووم، وياړم چې پښتون يم، پر پښتو ليکل کووم او. . .

دا سمه خبره ده چې پښتو ژبه ډېره لرغونې ده. نويو څېړنيو ښودلې چې اوه زره کلن تاريخ لري، زرګونه کتابونه پکې لرو، د کمپيوټر او مبايل ژبه شوه او په تېرو لنډو ورځو کې خو ګوګل ژباړن ته هم داخله شوه خو پوښتنه دا ده چې ولې موږ دومره شاته پاتې يو او ژبه مو چې بايد لسيزې وړاندې داسې حالت کې وای لکه اوس چې ده؟

کله چې د ژبې اړوند کومه ورځ وي او يا د ژبنيزو مسايلو کومه موضوع توده وي نو پر ټولنيزو رسنيو دومره دعوې او وياړونه کېږي چې لوستونکی داسې فکر کوي چې په دې نړۍ کې مخکښه ژبه همدا پښتو ده او لکه په نورو ژبو چې څوک نه پوهېږي.

اصلي خبره دا ده موږ ډېر احساساتي خلک يو، زموږ ځوانان دومره احساساتي دي چې ساری يې نه ليدل کېږي. که موږ د خپلو احساساتو اتيايمه سلنه هم عملي کار کولی نو اوس به د نړۍ د لويو لويو پوهنتونونو او علمي مرکزونو د مضامينو د لوست ژبه پښتو وای.

زموږ په ټولنه کې داسې ځوانان کم موندل کېږي چې په عملي او علمي ډګر کې ژبې ته خدمت کوي، شعارونه يې کم وي. پر رسنيو ډېر نه بريښي د احساساتو په پرتله يې زغم ډېر وي.

د دا دويمه ډله خلکو برکت دی چې پښتو هم اوس خلک د يوې ژبې په توګه پېژني، يوازې د سيمې په کچه نه، بلکې د نړۍ په کچه، خو کاشکې څومره چې پېژندل کېږي هومره کار هم ورته شوی وای.

پر ټولنيزو شبکو يو شمېر دغه ډول کسانو چې د ژبې د علمي کېدو او غني کېدو ارمان يې زړه نا ارامه کړی همدغه ګيله کړې وه. موږ بې له شکه چې خوږه ژبه لرو، خواږه ادبيات لرو خو په علمي ډګر کې موږ ډېر وروسته پاتې يو. موږ په خپله ژبه کې د علمي کتابونو له دومره کمښت سره مخ يو چې يوه کوچنۍ تحقيقي مقاله که ليکو هم به د نورو ژبو ماخذونو ته سر ورښکاره کوو او ګټه به ترې اخلو.

يوه بله مهمه خبره چې زموږ په ټولنه کې يې ژبه شاته والي ته مجبوره کړې ده اقتصادي ضعف دی. زموږ د ټولنې شتمن خلک يا د خپلو شتو په حساب کتاب کې ورک دي او يا د ژبې پر اهميت، ارزښت او ګټه نه پوهېږي. زموږ خلک چې اوس له ګڼو ننګونو سره مخ ده لوی لامل يې بې علمي ده. دولت مو په دې نه دی توانېدلی چې هرې سيمې ته ښوونيز بهير وغځوي شتمن خلک مو په دې برخه کې په درانه خوب ويده دي.

زموږ اکثره ليکوال او څېړونکي چې خپله ژبه کې يې ګڼ شمېر علمي کتابونه ليکلي دي اقتصادي ضعف سره مخ دي.

يوازې زه خپل تر لسو ډېر ملګري پېژنم چې په علمي تول پوره، ګټور او داسې کتابونه چې د ژبې د مختګ لامل کېدلی شي ليکلي خو د چاپ د وس نه لرلو له امله دوړو او ګرد وراسته کړل.

که شتمنو خلکو مو يوازې د دې پر ځای چې خپل شهرت او نوم لپاره پيسې ولګوي، علم، ادب او فرهنګ ته يې هم لږ کار کړی وای او يا يې وکړي نو ژبې به د دوی دا احسان تر پېړيو پېړيو په کتابونو کې خوندي کړی وای.

يو شمېر سوداګر شته چې ځينې کتابونه يې چاپ کړي دي خو هغه به هم ښايي په ډېرو زاريو، ننواتو او يا به يې د نوم په خاطر. زما وړانديز دا دی چې دا دې يو فرهنګ دود شي، زموږ په ټولنه کې سوداګر او کاروبار لرونکي خلک د خپلو پيسو يوه برخه د علمي کتابونو چاپ ته ځانګړې کړي ترڅو مو ژبه، ټولنه او اقتصاد پرمختګ وکړي.

په منظم ډول د پښتو ژبې د پوښتنې څوک نشته، دا ژبه پېړيو پېړيو راهيسې بې پوښتنې پاتې ده، هر څوک چې څه وغواړي پرې کوي يې. نه يې چا لغوي، لهجوي کان وپلټه او نه يې چا يووالي ته کار وکړ.

خوشال بابا خو پېړۍ پېړۍ وړاندې هسې دا خبره نه ده کړې چې:

چا يې پلو له مخې ليرې نه کړ

پښتو لاهسې بکره پاتې ده.

پلو له مخ ليرې کول، لومړی د لوستو او پوهه خلکو کار دی چې په علمي ډګر کې کار وکړي چې مخکې ما يادونه وکړه يو شمېر ځوانانو دا کار کړی دی خو هغه له دې امله پټ پروت دی چې دويمه برخه مسؤل خلک چې شتمن دي دوی يې لاسنيوی نه دی کړی، خو بيا هم د تشو شعارونو، ویاړونو پر ځای بايد کار وکړو، دومره ډېر کار وکړو چې دا ژبه مو يوازې په خپل هېواد نه بلکې په نورو هېوادونو کې هم د لوست، مطالعې، څېړنې او پلټنې ژبه شي او دا ورځ ليرې نه ده.

د ښاغلي عادل نورې لیکنې

271 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2