Categories

5

سیاسي سقوط د چا لخوا؟ / ډاکتر ځلاند

کار لوتاګال (Carlotta Gall) په نیویارک ټایمز کې د ډاکتر صیب غني له قوله لیکي” که د افغان حکومت د سولې خبرې له پاکستان او طالبانو سره بریالي نه شي، نو د ۲۰۱۶ کال تر پایه به افغان حکومت وجود ونلري. “له ډاکتر صیب غني په همدې لیکنه کې پوښتنه شوي چې حالات به څومره خراب شي؟ په ځواب کې ډاکتر غني ویلي چې د حالاتو خرابیده د سیمې د هیوادونو په مرسته پورې تړلي دي. بلخوا په همدې ورځ د ولسمشر ستر سلاکار، د اصلاحاتو او حکومتولۍ مخکښ مبارز، احمد ضیا مسعود خپلو ټوپکیانو ته ویلي چې وسلو ته لاس کړي، حالات خرابیږي، جګړې ته تیاری ونیسي.

د امریکا د استخباراتو ادارې مشر ( جیمز کلپر) د امریکا سنا ته تیره ورځ ویلي چې افغانستان په ۲۰۱۶ کې د سیاسي سقوط له خطر سره مخ دی. نوموړي ویلي چې افغانستان د سیاسي همغږۍ په تشې، د طالبانو له سخت ګواښ او د سرچینو د کمښت سره مخ دی. تیره ورځ د سنا ورته مجلس ته جنرال کمبل ( په افغانستان کې د ناټو د ځواکونو پخواني مشر) هم ویلي و چې افغان وسلوال ځواکونه په جګړه کې ځکه پاتې راغلي چې د مدیریت او رهبرۍ له تشې سره لاس او ګریوان دي.

پوښتنه دا ده چې دا هر څه ولي د ملي وحدت له داخله ترسره کیږي، د مدیرت کمزوري، د رهبرۍ تشه، د سیاسي ارادي نه شتون؟ ولي د ډاکتر صیب غني د لیږد د بریالي پروسې پایلې په ناکامۍ سره تمامیږي؟ ولي د حکومت د لوړ پوړو چارواکو په خوله د سقوط، سیاسي سقوط، نظامي سقوط او ماتي خبرې خورې دي؟ بهرنیان ولي دا سقوط په زغرده یادوي؟ ولي ډاکتر صیب غني ارګ نه شي مدیریت کولی؟ ولي د ارګ لوی او واړه په ډلبازیو کې دومره غرق دي چې بلقوه سقوط ورته بې مانا ښکاري؟ ولي د ارګ تر ټولو مخکښ چوکیدران، ټیکدران ، ماشومان د خپل شخصیت ساتتنه د غني د شخصیت په تخریب او انزوا کې ویني؟

دا هغه پوښتنې دې چې که په وخت ځواب نه شي، د ارګ میشتو په خبره هیواد به له لوی نه جبرانیدونکي بحران سره مخ شي.

د روان بحران مخینه له تیرو پنځلسو کلنو سره نښتي ګڼلی کیږي، خو د سیاسي ویش، کمزوری مدیریت، په حکومت کې ډلبازۍ او له ولس سره لريوالی د ملي وحدت په حکومت پورې تړلي ښکارندې دي. د جګړه مارانو شتون، اداري فساد، د مرستو کمښت او نا امني ورته په میراث پاتې دي. تر ټولو بده دا چې ویشلی حکومت دغني او عبدالله قبول شوی حکومتي چارچوب دی، چې دواړه په کې ښه راضی او خوشاله ښکاري.

که دا ومنو چې پنځوس فیصده حکومت د عبدالله په لاس ناکام دی، پنځوس فیصده یې د غني او ټیم پړه ده، که په ملي وحدت کې د مدیریت ستونزه وڅیړلی شي، پیل یې د غني له دفتر څخه را شروع کیږي. د ملي وحدت لومړې میرمن په رسنیو کې داسې څرګندوني کوي چې ته به وایې زوکړه یې په ریشخورو کې شوي، زده کړي پکتیکا کې کړي او دنده یې په تاشقرغان کې اجرا کړي وي. د ارګمیشتو کشرانو ناسته ولاړه د کابل په چلم خانو، ریسټورانټونو کې دومره زیاته ده چې فکر به کوي د استانبول په تقسیم څلور لارې کې اوسیږي، د ارګ سره د ولس اړیکه دومره ویشلي او ترینګلي ده چې سړی ورته حیرانه شي چې دا خلک په افغانستان حکومت کوي او که د بیربل پاچا د قوه قاف واکدارۍ ور په غاړه ده.

د افغانستان سیاسي سقوط په دوزره شپاړسم کې د ډاکتر صیب غني د مدیریت او لرلید پایله ګڼلی شو، ځکه که بهرنیان په هر څه کې ملامت کړو، عبدالله پړ وګڼو، سیمه او حالات ناسم وبلو، خو حکومت او فرمان خو بیا هم د غني چلیږي. تر اوسه مو کوم فرمان د امریکا د سفیر نه دی لیدلي، ډاکتر عبدالله د سیمې د یپلماسي ته اوږه نه ده ورکړي، او نه هم ولس تر اوسه غني پوښتلی چې ولي دومره بې مسولیه کابینه او ارګ چارو سره ګذاره کوي، مظلوم ولس لا هم د معجزو انتظار کوي چې کیدی شي د ارګ تعلیم یافت، مفکرین او پوهان یې د پاڼو په اړولو را اړولو رامنځته کړي.

بل لور ددې حکومت ګڼ وزیران او او لوړ پوړې چارواکي یې ورځ په سفارتونو کې د کورني او ځانته د ویزو د اخیستلو د پاره زیار باسي، تر څو پښې سپکې او ځان وژغوري.

زموږ لویه ستونزه د حکومت د بې کفایتي، بې پروایې، پردیپالنې او بلواکۍ څخه را پیل شوي، چې تمامیدلو ته یې اوس افغان مظلوم ولس هک حیران دی. د امریکا د سفارت او ګڼو نورو سفارتونو افغان لوړ پوړو چارواکو په شخصي ناستو کې داسې څرګندونې کړي چې د ارګ هر ځوان او پیغله ورته په شخصي پاسپورتونو د ویزو د لګولو فرمانونه راوړي، لویه غوښتنه د ارګ د چارواکو ځانته او کورنې ته د ویزو اخیستل ګڼلی کیږي، د حکومت په تیرو شپاړسو میاشتو کې هیڅ داسې کومه تګلاره ( اقتصادي، سیاسي، ټولنیزه) څوک نه شي په ګوته کولی چې هغه دې د افغان لانجې د حل د پاره کومه مناسبه د حل لار په ګوته کړي.

نن له بده مرغه، ارګ د جګړو، ښکنځلو، سپکو سپورو او ډلبازیو د پاللو مرکز جوړ شوی دی، د ولس ډیرو مهمو لومړیتوبونو ته په کمه کتلی کیږي، نن د ارګ ګڼې ډلې یو بل ته د کوهي کیندلو، سپکولو په لټه کې دي، ولس او نظام ترې پاتې دی، د نظام د سقوط تر ټولو ستر لامل چې د ارګ دوه سری جوړښت دی، نن د شخصي ګټو او ډلګټو ښکار شوی ښکاري. د سیاسي سقوط فلسفه د ارګ میشتو په بدخوی، بې کفایتي، ډلبازیو او له ولس او وطن سره په دښمنې کي نغښتي ده.

په هر صورت، حقه وینا ترخه، حقیقت را سپړل او د ستونزو په ګوته کول د حل نیمه برخه تشکیلوي، اوس چې اوبه له ورخه تیري دي، د ملي وحدت مشران ددې پر ځای چې له پاکستان سره وخت ضایعه کړي، نړیوالو ته د سوال لمن وغوړوي، له افغان ولسه دې مرسته وغواړي، د واک انتقال ته دې لاره هواره کړي، هغه که مخکې له وخته ټاکنې وي، که لویه جرګه وي، که د سولې بنسټیزې او اساسي حلار په ګوته کول وي.

یا ربه توفیق !

7 comments

  1. لالی جان Reply

    سهی خبره ده ځلاند صاحب

  2. عبيد خان Reply

    ځلاند صيب، ډيرې دقيقې خبرې دې کړي دي، له کومه مې چې د سياسي سقوط خبره اوريدلې ده، په خداي قسم له زړه مې وينې څاڅي، الله پاک دې خير پيښ کړي، غني او ګل مرجان به ددې هر مسول وي

  3. Dr qadeer nasiry Reply

    ځلاند صاحب ددى حالتو پړه لومړى د غربيانو پر غاړه ده بيا ددى ارګ جوړه مشرانو ورپسى هغه ماشومانو اوچه د کابل په چلم خانو کى ليدل کيدل.

  4. ع. شريف زاد Reply

    سلام
    د سورهالحجرات په نهم ايت کې پروردګار عالم د مسلمانانو لپاره شاوخوا ١٤٠٠ کاله پخوا فرمايلي; ا نما المنو منون اخوه فاصلحو بين اخويکم والتقو اللله لعلکم تر حمون

    په دې پاکه وينا کې انحصار نه شته، پلمه او بهانه نه شته، سيا ست او پاليسي نه شته، مومن نه ېې منون ته خطاب کړي ورور ته ېې دورونو او همدارنګه په مجموع پرکړه شوې ده د څه لپاره دعدالت او انصاف لپاره، ديې بنسټيزه او سلمې ټولنې لپاره، دانسانيت او کرامت لپاره او ددې لپاره چې لوى پروردګار څومره د پرهيز ګارانو په وړاندې شفقت او مرحمت لري. .خو انساني عړيزه، خودخواهي زر اوزور، برتري او ناداني، شهرت او خپل ځان غوښتنه بيا د”بن” د معاهدې او معاملې خبرې رامنځ ته کوي چې د سقوط محراق له همدې ځايه راپيل شو او د سورې حجرات په خلاف استعمار اواستعباد دواړو د ې مظلوم ولس پسې پښې رالوځي کړې د څه لپاره چې فرعونيزم په کابل او نوروسيمو که په مختلفو نومونو د ټولنې دابادي او پرمختګ ستر خنډ وګرځيد.
    وزونکي ته مود شهيد لقب ورکړ د کابل هواېې دګر مو د يوه لوى جاسوس په نوم بدل کړ سره مو په شنو او شنه مو په سرو ورګد کړل نو طبيعې خبره ده چې د سقوط پس منظر همدغه کاسه او کپړي شول. تاسې د افغانستان زعامت ته ګوري او بيا يو شمير للو او پنجو افغانستان خو د حيوانانتو غوجله نه ده دا خو يو باعظمته خاوره ده په دې خاوره کې خو سترو ککرو ځانونه قربان کړي
    دې کې شک نه شته چې اشرف غني احمدزي يو اقتصاد پوه سړى دى لکه څنګه چې ما د ټکنو په وخت کې هم کله ناکله په ليکنو دغه خبره کړې خو دا بيا ددې مانا نه لري چې دى دافغانستان د يوه ښه مديريت، حکومت داري او ملي زعېم توب توان لري او که لري ېې هم خو داسې معلوميږي چې ده خپلو ژمنو ته عملي، افغاني، وطني او په غرف برابره جامه ور وانه غوستله ډېرې ژمنې يا هېرې کړي او يا ځان تيرباسي
    نور ېې لاهرڅه خو دده قهر اوغوسه نه يو سيستمدار ته ورته ده او نه په پستنو کې دغه ډول دود او دستور شته. ولس ته په غوسه کيدل او د معدلې مجهولو برخو ته د بهرنيو تر نوم لاندې بل عنوان دپلماسي نه ده مهمه نه ده چې مخالفڅوک دي دلته د يوه دولت سياسي موقف له دومره سيا هي لشکر وزيرانو،ريسانو. سلاکارانو دارګ د ننه او باندې غړو په هياهو کې د هر جبهې او مخالف په وړاندې فرق کوي دسپلين او سياسي اخلاق له منځه ځي سقوط، رکود،کمزورتيا هرورځ د حکومت په چينلو کې زور اخلي او با الاخره ملوک الطوايفي پيل کيږي
    نو ځلاند صاحب د سقوط خبرې خو ډيرې دى کومې ته پوزه جوړه کړو نړۍ په کومه روانه ده او موږ په کومه . يو دا دپټى سر ده پټئ بيرت سورور ده.
    ستا د خبرې په ارتباط ياربه توفيق

  5. احمد فرید قیومی Reply

    محترم ډاکتر صیب سلامونه
    تر هغه چې د افغانستان سیاسیون یو بله سره د زړه له تله نږدې نشی ، د فکر او عمل لاره یی یوه نشی ، د دې حالاتو مدیریت به ډیر ستونزمن وی ، اوس مهال حکومت له داخله تخریت کیږي ، له حکومت څخه څوک ډار نلري ، ولسمشر ورته مسخره ښکاري ، هر سړی په خپل سر دی ، ستا خبره یا الله توفیق ، چې زموږ ګران هیواد له دې کشمکش نه خلاص شی ، سوله پکې خوره شی ، او د سیالانو سیال شو .

  6. محمد نسیم "سهاک Reply

    سهی خبره ده زلاندصیب په قلم دی برکت شه که دا ع او غ پری پوه شی

  7. قراریات Reply

    ښایی تاته به یواځی مجید قرار کافی وی چې دلیل درسره ووایی موږ خپلی خولی پر تا نه ستړی کوو
    اخیر ولی تاسی ددی نظام سقوط ته ناست یی؟
    ایا تاسی د بی نظامی او نظامی سقوط خوند نه دی څکلی؟

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *