Categories

اعلان

Loading…

د چندڼ او بېرې کیسه (د ماشومانو د پاره) استاد شپون

د خوست مځکه کې چې حکیم تڼیوال ورکې اوسېده او که یاد دې شي تل به چې زموږ کور ته راغی ته به یې نازولې، پتاسې او د بره ړې، کله لا د لمنځې ژاولې درکولې او تا غوندې نیازبین بچیان یې لرل، دا د تڼیو د فقیرانو د کلي کیسه ده چې شهید کاکا دې راته کړې، خوږه ده، تا ته یې کوم، ته یې بل چا ته مه کوه ځکه چې ما دې د کاکا سره لوز کړی و چې رڼا ته یې کوم او هغه به یې بل چا ته نه تېروي.

جان جان چوپ،

علي دروازه کلپ !!!

«هغه کاکا مې ښیې چې ځانمرګیانو موټر کې وواژه؟»

«هو بچۍ ، چې تا ور پسې دلته امریکا کې و ژړل»

«خی ودرې چې زه یوځلې کمپیو تر مړ کړم!»

هلته یو سړی و، داسې تماشه غوندې نوم یې وو خو خلکو بژه پرتوګی مولوي باله. د روسانو سره په جنګ کې پوره لس میاشتې د ده شکې توپک سره د څېړۍ ډډ ته قابو ناست و، که به خلکو سل ورته کړل چې «ارکیز شه » خو ده ته د داشکې له شا پاڅیدل لوی پېغور ښکارېده. وېل یې چې وېرس کوپر چې وطن کې کسم څرې پوڅېږم؟. مانا تر څو روس دره ګي کې وي زه خپله څوکې نه پرېدم. دره ګی ولسوالي وه. بچۍ د دره ګۍ کیسه به بل وخت درته تېره کړم. اوس د همدې بژه پرتوګي مولوی د غورنېکه، نایف خون، بیان درته کوم چې په اصل کې خلکو هماغه ته بژه پرتوګی نایف خون ویل. د پکیرانو د کلي.

  د نایف خون یوه لور وه، نتکۍ نومېده، ستا په منګ به وه، یو زوی یې و زونډی. چې مېرمن یې مړه شوه، بله ښځه یې وکړه چې ګوندې بچیان یې خوندي کړي. ښځه نه وه، لویه ښاماره وه چې تڼیو به (ستره بلو) بلله. په پرکټي یې ظلمونه کول، مړۍ یې سمه نه ورکوله، درسته ورځ به یې ورباندې د ځنګله نه لرګي کول. چې دا نه شو نو یې خپل خاوند، نایف خون ته وویل چې نور به نو یا زه دلته اوسم یا دوی. خو خیر همدا ناخوالې روانې وې چې آخر کې نایف خون د مجبورې ورځې خپل دواړه ماشومان د زڼغوزیو د ټولولو په بانه ځنګله ته بوتلل. هلته دی په ونه وخوت، ماشومانو ته یې ویل چې پاس به نه ګورﺉ چې زما پرتوک بژه دی چې د شرم خبره رانشي. خپل لنډه کی کوټ یې چې دوی کوباړۍ باله په ونه وځړاوه. وروخوت، څه د زڼغوزو وږي یې کوز راتل کړل، چې ماشومان د هغې په ټولولو بوخت شول، ابا همداسې پسې پاس خوت. بچیان پاس نه ګوري چې د ابا پرتوګ بژه دی. ځنګل ګورې دی، ګڼ دی. نایف خون له یوې څانګې بلې ته، همداسې له یوې ونې بلې ته، له بچیانو لرې کېده، ماښام قضا ماشومان نور ستړی شول. ورور پاس وکتل که ګوري ځای شته جولا نشته. ابا تری تم شو. ډېر ووېرېدل خو د پلار کوباړۍ، یې راکوزه کړه، هماغلته وږی وېده شول.درسته شپه یې د ځنګلي ځناورو غږونه اورېدل، یو د بل پسې نښتي وو.

سهار چې پاڅېدل، غوښتل یې چې لمنځونه وکړي خو چل یې نه ورته، نه د لمانځه، نه د اوداسه. زونډي وویل چې د اودس خو اوبه نشته خو ملا ورته د تیمم چل ورښودلی و. دواړه تیمم ته په ګونډو شول. په یوه ځانګه یې لاسونه وهل او ویل یې

تیبون ویم په غنه،

چې مې پوکه شي سغنه

بیانو په لمخانځه ودرېدل عربی نه ورتله، په پښتو یې ویل چې خدای حق دی، بېشکه چې خدای حق دی. بیا نو دواړو په یوه سلا خدای ته زارۍ وکړې چې د دوی نه ونې جوړې کړي. د خدای کړه وو، خور بېره شوه ، ورور چندڼ.

(بچۍ بېره نرۍ پاڼې لري، لکه د مرخاڼو یا سنځلې، چندڼ جګ نری وی. د دواړو پسې بدلې جوړې دي.

راوړه بندۍ بندۍ چې و پیرونه        جانانه بېرې له راځه چې وزانګونه.

د هغه بل، چندڼ پسې خو فرهاد دریا جوړه کړې چې لښته د چندڼو لیلا لښته ده، خو چندڼ د نارینه و نوم دی. خلک چا ته وايي چې ته له کومه د چندڼو ځواني لرې چې جیناکۍ به در پسې مړې وي.)

نو خور بېره شوه، ورور چندڼ. کالونه تېرېدل. خدای د کلی دوبی ورپېښ کړ. بچۍ دوبي زموږ په ملک کې د جامو پرېولونکو ته وایی. موږ واشنګ مشین نه درلود، هر څه مو په لاس مینځل. صابون هم هغه وخت نه و. معتبر خلک یې دوبي ته ورکوي. دوبي یې د سیند اوبو کې خیبشتوي و بیا یې به یوه هواره ډبره په څو باړی یا کوتک وهي یا پخبله جامې په لرګین تبڼکي یا هواره دربله تر هغې وهي چې خیره یې لاړه شي.

نو دوبي د تبر سره بېرې ته ودرېد. چې تبر یې جګ کړ، لاس یې هوا کې کنګل پاتې شو، له بېرې غږ راغی:

مه کړه دوبي مه کړه مو میرې شړلي یونه

دما چندڼه وروره دوبي بېره برې کوي

چې دوبي دا خبره واورېدله وېرې یې کلي ته منډه کړه. هلته یې د جومات خلکو ته دا کیسه تېره کړه. کلي کې شور ماشور شو، دوبي وړاندې، خلک ورپسې مخ په ځنګله شېوه شول. هلته ملا اوراد ولوستل او خلکو لمنځونه وکړل او دعاګانې یې وکړې. د خدای په حکمت خور او ورور روغ را ووتل.

بچۍ، اوغانستان کې د کیسې په اخر کې وايی. کیسه لاړه دوزخ ته، موږ راغلو جنت ته. ته به چاچۍ، زه به دواړه لاسه لپه کړم، وبه وایو : ځانمرګي لاړدوزخ ته، تنیوال کاکا لاړ جنت ته !

645 total views, 2 views today

5 comments

  1. ګنډېری Reply

    ډېره ښکلې کیسه ده. لاکن شپون صیب دا خو زوړ مال وو چې بیا مو راباندې تېر کړ. که روغ یئ، یوازې مو مه پرېږدئ او لیکل راته وکړئ. که دا پخپله نه لولئ تاند دې یې در ورسوي. درناوی

  2. Matiullah Samsoor Reply

    ښايسته وه په تېره بيا زمونږ لهجه!

  3. اقبال سکندر لونګ Reply

    کیسه ډیره خوږه او د مطلب ډکه وه
    د جملو او ټکو سمول تڼیوالې لهجې ته اړتیا لري – زه يې بعینه د تنیوال صیب لهجې او طرز ته سمولی شم – البته د شپون صیب په خوښه
    په درناوي

  4. ګنډېری Reply

    نه پام کوه دا کار ونه کړې. بیا خو د شپانه صیب او د تڼیو فرق له منځي ځي. دا اصلا له تڼیو سره د استوګنې نه اخیستل شوی حالت دی، او ښیي چې یوه کس څومره اخیستنه ترې کړې ده. هوبهو تڼی خو نه دی. سکندر

  5. Rafiullah Qallander Reply

    د لویې سټې؛ تڼیوال، هر ګوډ دې په جنت شي او زمونږ پیر؛ شپانه تره، ته دې خدای اوږد عمر ورکړي چې تل یې په خوږه ژبه ډیر څه رازده کړي

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور
  • 1
  • 2