Categories

اعلان

Loading…

تاریخ ولولئ خو ځانونه پکې مه ورکوئ/ راپور: عصمت بهیر

د تېري پنجشنبې په ورځ (۱۳۹۴/۴/۱۸) په روشنګرۍ کې څېړندوی عبدالغفور لېوال د (تاریخ څه دی؟ ماهیت او فلسفه یې) تر عنوان لاندې لکچر وړاندې کړ.

څېړندوی عبدالغفور لېوال تاریخ داسې تعریف کړ: (د تاریخ لغوي مانا پر کاغذ باندې نېټه وهل ده او په اصطلاح کې د هغو پېښو، کړنو، واقعیتو سلسله او سرګذشت دی چې د وخت په لړ کې ترتیب شوې وي، د ټاکلي زمان او مکان په قید کې د یوې پېښه ذکر تاریخ دی.)

1ښاغلي عبدالغفور لېوال وویل: چې د تاریخ موضوع د ټولو هغو پېښو پلټنه ده چې په تېره زمانه کې پېښېږي.

تاریخ دوه ډوله ویش لري.

الف- عام ویش

ب- خاص ویش

الف- په عام ویش کې، طبیعي تاریخ او ټولنیز تاریخ راځي.

څېړندوی لیوال وویل چې زموږ مشکل په طبیعي تاریخ کې نه دی بلکې په ټولنیز او بشري تاریخ کې دی.

په طبیعي تاریخ کې د انسانانو لرغونوالی د کاربن ۱۴ له لارې څیړل کېږي.

بشري تاریخ چې د بشر د ژوند بېلا- بېلي کړنې څېړي. بشري تاریخ بیا سیاسي تاریخ ته لار هواروي.

تاریخ لاندې پړاوونه تېر کړي دي:

۱- اسطوروي پړاو

۲- افسانوي پړاو

۳- د تاریخ د سیاسي ثبوت پړاو

۴- د علمي تاریخ د لیکلو پړاو

۵- د تاریخ د ثبت سانیسي پړاو

ښاغلي لېوال وویل چې ابن خلدون لومړنی سړی وو چې په علم الانساب کې یې شک وکړ او ویې ویل چې دا کافي نده چې تاریخ راته ووايې، چې احمد مړ شو نو محمود پاچاهي ونیوله او همدا سلسله همداسې روانه وي، ده وویل: تاریخ دا دی، چې دې سوال ته جواب ووايې، چې احمد ولې مړ شو­­؟

1لېوال وویل: (د ابن خلدون د­­­­ شک پر بنسټ په تاریخ کې نوي علوم را وزېږول ځکه تاریخ په لومړی سر کې له علم الانساب، دین، افسانې، ادبیات او ټولنپوهنې سره ګډ وو خو په منځنیو پېړیو کې چې د علومو ډلبندي وشوه، کرار- کرار نور علوم له تاریخ څخه جلا شول خو په خپله تاریخ علم نه دی.)

تاریخ په لومړيو کې له دیني متونو، د ګرځندویانو له خاطرو، اسطورو- افسانو او مشهورو کسانو له تذکرو څخه لیکل کېده.

لڅېړندوی ېوال وویل (لکه چې انسانانو په لومړي ځل دا حس کړه چې د پاچاهۍ او د دوی د راتلونکي اقتصادي ژوند او نورو نېکمرغیو لپاره سپېڅلې وینه شرط نه ده بلکې د ښه او مرفه ژوند او حکومت کولو لپاره انساني ظرفیت مهم دی نو تاریخ او علم الانساب خپل ارزښت له لاسه ورکړ خو له بده مرغه لا هم په وروسته پاته ټولنو کې نسب او قوم ته ارزښت ورکول کېږي.)

تاریخ درې ډلې لولي:

الف- د نصاب په یوه برخه کې لوستل کېږي.

ب- د تجربې او مالوماتو تر لاسه کولو لپاره لوستل کېږي.

ج- د تخصص لپاره لوستل کېږي.

ښاغلي استاد د لکچر پایله داسې وړاندې کړه (تاریخ د انساني ټولنو د هویت یوه برخه ده خو برخلیک یې نه دی، تاریخ د پند او نتېجې اخیستلو سرچینه ده نه د قضاوت. تاسو تاریخ ولولئ خو ځانونه مه پکې ورکوئ.)

د روشنګرۍ په وروستیو کې له استاد لېوال څخه پوښتنې هم وشوې چې نوموړي یوه په یوه جوابونه وویل.

د کوشني اختر په راتګ سره روشنګرۍ د مؤقت وخت لپاره رخصت شوه چې د بیا شروع کېدو خبرتیا به یې په انټرنیټ کې خپره شي.

206 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2