Categories

اعلان

Loading…

له شاعرۍ سره مراعت/ اجمل ښکلى

موږ عموما له شاعر نه دا هيله لرو، چې هر څه دې راته فکس فکس ووايي؛ خو د شاعر مجبوريو ته نه ګورو.

دا به ډېره ښه وي، چې شاعر د ژبې او خيال ترمنځ پوخلاينه راولي؛ خو که سړى د شاعرۍ مجبورۍ ته وګوري؛ نو دا کار هر وخت شونى نه وي.

که يو ليکوال د ژبې په کارونه کې بې احتياطي وکړي، ښايي په ښه سترګه ورته ونه ګورو؛ خو ليکوالو دا بې احتياطي له ښې ورځې او له زړه نه نه کوي. مجبوريو يې لاسونه ورتړلي وي.

ليکوالي د ارام سيند غوندې ده، چې پر خپل ټاکلي لوري روان وي؛ خو شاعري د توند سيلاب غوندې ده، چې راشي، مخې ته نه ګوري. هر څه په مخه کوي؛ نو که څوک له سيلابه د سيند د ارامۍ تمه کوي، سادګي کوي.

شاعري د احساسات او عواطفو ډګر دى او احساسات ښکار ده، چې له چوکاټونو سره جوړ نه دي او چې راشي، د چوکاټونو د ماتولو هڅه کوي. دا بېله خبره ده، چې که شاعر ماهر وي؛ نو چوکاټونه ډېر زيانمنېدو ته نه پرېږدي يا که ضرورت وي، د نويو چوکاټونو د رامنځته کېدو پلونه واخلي.

د کلمو او ماناوو ترمنځ تړاو ته ليکوال او شاعر دواړه متوجه وي او دواړه هغه کلمې کاروي، چې د معاني له مخې مفهوم ته موزونې وي؛ خو شاعر بيا داسې شعري مجبورۍ لري، چې ښايي د ژبې طبيعي دود مات کړي. موخه مې د فورموليستانو ناعادي کول نه دي، چې د هنر بنسټ جوړوي.

که د شعر بنسټ خيال ګڼو، بيا خو پکار ده، چې له شاعر سره څه نا څه مراعت وکړو.

د شاعر شعري مجبوريتونه پر څو برخو ويشلاى شو:

شاعر ښايي د قافيې لپاره يا د وزن د ماتېدو له ويرې يوه کلمه په خپله لهجه وليکي. د (وايي) پر ځاى (وئ) وليکي، ځکه د يوې څپې ګنجايش ورسره وي يا د (خبرې) پر ځاى (خبر) وليکي.

له شاعر سره خوندور خيال يا خبره وي؛ خو هغه کلمه د کره ژبې له مخې له شتو قافيو سره د قافيه کېدو جوګه نه وي. مثلا: لاس او پاس قافيې وي او د خاص په اړه شاعر دوه زړى وي؛ نو په داسې حالت کې له (لاس) سره د (خاص) قافيه کول دومره خبره نه ده.

شاعر په شعر کې پر يوه داسې څپه باندې فشار راوستى وي، چې د جملې له طبيعي فشار سره اړخ نه لګوي؛ خو د شعر د وزن له امله لوستونکى اړ وي، چې فشار پرې راولي يا يې يو ناخپلواک توک(مثلا: له، کې او…) خجن کړى وي.

زموږ خلک خو لا بې مطلع غزل هم نه شي زغملاى او قطعه ورته وايي. پخواني مجبور وو، چې هرومرو غزل د مطلع په مصرع بيت پيل کړي؛ خو اوس چې د خيال لپاره چوکاټونه مهم نه دي، بې مطلع غزلې هم چلېدلى شي.

د شاعر داسې نورې مجبورۍ هم شته، چې لوستونکى که ورسره اوږه يونه سي، له شعر خوند نه شي اخيستلاى. مطلب، ښه لوستونکى هغه دى، چې د شاعر له مجبوريو سره ځان عادي کړي.

379 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

 تر استقلال وروسته په افغانستان کې اقتصادي او عمرانی چارې…

د افغانستان د خپلواکۍ د ترلاسه کولو د سلمې کلیزې په مناسبت: پوهاند محمد بشیر دودیال مقدمه خپلواکي  یواځې د هغې د معنوی…

 تر استقلال وروسته په افغانستان کې اقتصادي او عمرانی چارې او ریفورمونه

21 Jul 2019 خپلواکي کالمونه مقالې تاند Comments (1)

نور

افغانستان ولمانځو که خپلواکي؟ د اکمل داوي

 دا اوونۍ ګڼو افغانانو له انګریز ښکیلاک نه د افغانستان د خپلواکۍ د اعلان ۹۶ کلیزه په خورا شور ونمانځله.…

افغانستان ولمانځو که خپلواکي؟ د اکمل داوي

20 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

پاچا امان اله، د دوه ښکېلاکګرو هېوادونو په مينځ کې

ستادشهسوارسنګروال برېتانیا له یوې خوا پدې پوهېده چې اوس یې به نورو ستونزو او وسوسو سربېره په سیمه کې افغانستان ته…

پاچا امان اله، د دوه ښکېلاکګرو هېوادونو په مينځ کې

15 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند Comments (1)

نور

په افغانستان کې له خپلواکۍ وروسته اداري ریفورمونه او نور…

پوهاند محمدبشیر دودیال سریزه    په ۱۹۱۹م. کال کې  افغانستان د  امان الله خان تر مشرۍ لاندې، د افغانستان د زړور ملت په…

په افغانستان کې له خپلواکۍ وروسته اداري ریفورمونه او نور مترقي پروګرامونه

16 Jul 2019 ټولنیز علوم خپلواکي کالمونه تاند No comments

نور

حکومت د بیګاني خونړي برید له کبله د خپلواکۍ د…

تاند، یکشنبه، د اسد ۲۷مه: تاند ته د ارګ یوې مؤثقې سرچینې د ورکړیو معلوماتو په اساس د کابل شهر…

حکومت د بیګاني خونړي برید له کبله د خپلواکۍ د سلمې کلیزې جشن وځنډاوه

18 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

حکومت د خپلواکۍ سلمه کلیزه په ۳۸۴ میلیون افغانیو نمانځي

تاند نیوز ډیسک: افغان حکومت مالیې وزارت ته امر کړی چې د خپلواکۍ د بیا ګټلو سلمې کلیزې نمانځنې لپاره…

حکومت د خپلواکۍ سلمه کلیزه په ۳۸۴ میلیون افغانیو نمانځي

24 Jun 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (2)

نور

خپلواکي او ازادي (Independence and Freedom)

 اسدالله نورزی     هر کال چې د خپلواکۍ د لمانځلو ورځ رانږدې شي نو په ځوانانو کې په پراخه توګه بحثونه…

خپلواکي او ازادي (Independence and Freedom)

19 Aug 2018 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

خپلواکي او ترشا یې لوی مکتب | سیف بېژن

شاه امان الله له هغې ورځې چې د افغانستان خپلواکي یې له انګلېس څخه د سختو جګړو او مبارزو وروسته…

خپلواکي او ترشا یې لوی مکتب | سیف بېژن

19 Aug 2017 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

خپلواکي څه ده؟/څېړنوال عبدالغفور لېوال

خپلواکي له کلي مفهومه تر جزیاتو لږ ترلږه دغه څلور معادل مفاهیم په انګریزۍ کې شته : استقلال ، خود ارادیت ،…

خپلواکي څه ده؟/څېړنوال عبدالغفور لېوال

26 Aug 2016 بدلون خپلواکي تاند Comments (2)

نور

خپلواکي/ ليکوال : محب الله آرمل

د زمري اته ويشتمه د افغانستان د خپلواکۍ ورځ ده، له نن نه ۹۶ کاله وړاندې په ۱۲۹۸ لمريز کال…

خپلواکي/ ليکوال : محب الله آرمل

19 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2