Categories

اعلان

Loading…

کلاسیک اقتصاد/ نصیر کوټوال

کلاسیک اقتصاد د اقتصادي اندونو هغه مکتب دی چې د اتلسمې او نولسمې پېړۍ ترمنځ د ځینو اقتصاد پوهانو له لوري رامنځته شو. دا چې نوموړی اقتصادي مکتب تر ټولو لومړنی اقتصادي مکتب دی او د لومړي ځل لپاره یې اقتصاد د یو علم په توګه معرفي کړو، ځکه خو د اقتصادي مکتبونو د پلار په نوم هم یادیږي. د دغه اقتصادي مکتب بنسټګر ادم سمیت دی او د ریکارډو، جان سټوراټ میل او نورو اقتصاد پوهانو هم د نوموړي مکتب د علمي غنا سره لویه مرسته کړې ده.

د ادم سمیت د ملتونو د شتمنۍ کتاب د نوموړي مکتب د اقتصادي اصولو لومړنی کتاب و چې په ۱۷۷۶ زیږدیز کال کې چاپ شو. د ادم سمیت د نوموړي کتاب مهمه موضوع چې د کلاسیک اقتصاد بنسټ هم جوړوي دا ده چې اقتصادي جریان په ځانګړي توګه د توکو او خدماتو د تبادلې بازار یا مارکیټ باید ازاد پریښودل شي ځکه نوموړی بازار پخپله خپل ځان د توازن او انډول نقطې ته رسوي. ادم سمیت په دې اند و چې داسې یو نامریې یا نه لیدونکی ځواک Invisible hand شتون لري چې د عدم توازن پر مهال بازار بېرته د توازن حالت ته وړي ځکه خو اړتیا نشته چې دولت دي په بازار کې لاس وهنه وکړي او د بازار نظام دې مختل کړي.

کلاسیک اقتصاد پوهانو په بازار کې د دولت د نه مداخلي اصل یا Laissez Fair رامنځته کړ او په بازار کې یې د داسې رقابت ننګه وکړه چې د دولت د لاس وهنې څخه په امن وي. د کلاسیک اقتصاد ډېری نظریات د مارکېټ او د مارکېټ د فعالیتونو اړوند دي. کلاسیکو اقتصادپوهانو ادعا کوله چې زموږ د عدم مداخلې نظریات د اقتصادي پرمختګ سره مرسته کوي ځکه له دې لارې اقتصادي منابع پخپله هغه کارونو ته تخصیص کیږي چې ورته اړتیا وي. د ازاد بازار له فعالیتونو څخه هغه وګړي ګټه پورته کوي چې وړتیا یې ولري او څوک چې وړتیا و نه لري په دغه اقتصادي سیستم کې له صحنې څخه وتلو ته اړ کیږي، کلاسیک اقتصاد پوهان ادعا کوي چې دا چاره د دې لامل کیږي چې خلک په خپلو وړتیاوو کار وکړي او د اقتصادي غښتلتیا له لارې ډېره ګټه لاس ته راوړي.

په کلاسیک اقتصادپوهانو باندې ډېرې نیوکې هم شوې او د هغوی اړوند ویل کیږي چې هېڅکله خوشبین یا Optimistic نه وو. د بېلګې په توګه یې له مالتوس څخه یادونه کیږي چې د نفوسو اړوند جنجالي تیوري یې رامنځته کړه. مالتوس ویل چې نفوس په ډېرې چټکۍ سره زیاتیږي په داسې حال کې چې د غذایي توکو اندازه د نفوسو په پرتله ډېر کم زیاتوالی کوي او له بله اړخه د کښت او کر ځمکې دومره نه دي چې په راتلونکې کې دې ټولو وګړو ته خوراکي توکي برابر کړلای شي. د مالتوس دغه نظریې هغه وخت خلک را وپارول او اقتصاد یې د شیطان علم و بللو، هغه وخت ځینو خلکو ادعا وکړه چې نوموړی علم خلک بخل، حرص او پیسه دوستۍ ته رابولي. بیا هم مالتوس د دغه ستونزې د حل لپاره د دولت مداخله غوره نه ګڼله او ویل یې چې دا ستونزه باید د ځینو نورو وسایلو لکه د ازادې سوداګرۍ د زیاتوالي، د ودونو کمښت او نورو له لارې حل شي.

د روزګار اړوند کلاسیک اقتصاد پوهان په دې اند وو چې کله اقتصادي جریان خپل سر ته پرېښودل شي نو پخپله د بشپړ روزګار یا استخدام پړاو ته رسیږي. دوی ادعا کوي چې د بې روزګارۍ پر مهال کله چې د کاري ځواک عرضه زیاته وي نو د کارګرو مزدونه را لویږي او دا چاره کاري ځواک ته تقاضا زیاتوي او د روزګار کچه بېرته د توازن حالت ته رسیږي. په را وروسته وختونو کې کینز د کلاسیک اقتصاد پوهانو په دې اند نیوکه وکړه چې ګوندي اقتصادي جریان پخپله د توازن یا انډول نقطې ته رسیږي. د هغه نیوکو اړوند مو چې کینز په کلاسیک اقتصادپوهانو کړي د همیانۍ په یوه تېره ګڼه کې د کینز د اقتصادي نظریاتو تر عنوان لاندې تفصیلي لیکنه کړې ده.

کلاسیک اقتصاد پوهانو په ټوله شلمه پېړۍ کې اعتبار لرلو او د اقتصادي موضوعاتو اړوند د دوی له اندونو څخه پیروي کېدله خو د ۱۹۳۰ زیږدیز کال د لوی اقتصادي بحران پر مهال چې د نوموړي بحران د حل لپاره د کلاسیکو اقتصاد پوهانو هڅو کار و نه کړو نو ورسره د دغه اقتصادي مکتب د نظریاتو زوال هم پیل شو او پر همدغه مهال کینز د اقتصادي بحران څخه د یوې ټولنې د خلاصون لپاره یوازې د مارکیټ د میکانیزم ازاد پریښودل کافي و نه ګڼل او ادعا یې وکړه چې ګډ وډ شوی اقتصادي حالت هیڅکله هم پخپل سر بېرته د انډول نقطې ته نه ور ګرځي او په دې برخه کې دولت باید د مداخلي او د خپلو لګښتونو د ډېروالي له لارې د اقتصادي جریان د ثبات سره مرسته وکړي.

بدلون اوونيزه\ لومړی کال\(۲۵) ګڼه\ چارشنبه\کب ۲۰\ ۱۳۹۳

308 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2