Categories

اعلان

Loading…

ملي وحدت د شعارتر بریده/ ډاکتر ځلاند

په یوشتمې پیړۍ کې لا هم له افغانانو څخه ځینې نړیوال منل شوي مفاهیم او میعارونه د څو لار ورکو، پردې پالو او بې ننګو له لاسه خطا شوي ښکاري، په دهغو شتو مفاهیمو کې یو هم د ملي وحدت میعار دی. لومړی دا چې که افغانان په تاریخې لحاظ یو ملت نه وای ـ ملي وحدت یې نه لاره، نو بیا د نولسمې، شلمې او دا دی د یویشتمې پیړیو سترو اشغالګرو، نیواکګرو طاقتونو ته ماتي چا ورکړه؟ د افغانستان د جغرافیې تر نامه لاندې دا هیواد چا ساتلی؟ ورته په لس ګونو نورې پوښتنې به مو ذهن ته راشي. د هیوادونو تر ټولو ستر شاخص یا ټاکوونکی میعار هغه په یوه ټاکلي جغرافیه کې د یو واحد ملت شتون دی، په تیره یوه لسیزه کې تر ټولو کم کار هغه د ملي وحدت د رامنځته کولو دپاره شوی، یا د افغان ملي وحدت د ملي هویت د ساتلو دپاره شوي. په حقیقت کې، په تیره یوه لسیزه کې د افغان ملت ویش ته نسبت ملي وحدت ډیر کار شوي.

په ۲۰۰۱ ډسمبرکې ـ د بون، المان د غونډې جوړښت د ملي ویش تر ټولو ستره دسیسه وه. د ملي وحدت دپاره تعریفوونکي واړه شاخصونه ( ښکارندې ـ criteria) هغه د قومې تناسب، ملي مشراکت، متوازن پرمختګ او د حقونو تساوي یا د قانون په وړاندې مساوات دی چې باید په یو هیواد یا دولت کې ورته ارزښت ورکړای شي تر څو په ریښتنې توګه د ملي وحدت ستنې کور دننه تقویه کړای شي. ایا دهغو شاخصونو ته په تیره څه دپاسه یوه لسیزه کې په ریښتوني توګه کار شوی؟

ملي وحدت شعار نه دی، په عملي توګه د یو ملت د افرادو ترمنځ د متقابل احترام، ګډ کلتور، د شریکو ګټو، ویشلي غم او زغم وجود ته ویل کیږي. چیرته چې افراد د خپلو سمتې، ژبنیو، شخصې، مذهبي او بلاخره د پردو د ګټو پالنه کوي هلته ملي وحدت له خطر سره مخامخ کیږي. په تیره یوه لسیزه کې یو غل، رهزن، قاتل او پردی پال ته د قهرمان لقب ورکړل شو، یو بې تعلیمه، بد رنګه، بد شکله ته د مارشال لقب ورکړل، یو افغان وژونکي ته د سولي د سپاه سالار لقب ورکړل شو، یو لوټمار، غل او درغلګر ته د میلیونر منصب حاصل شو، خو یو بل ته تش په دې چې سپین پاج یې په سر دی، اوږده ږیره لري، په سوچه او خوږه پښتو غږیږي، ښکلی او سپیڅلی زړه لري له طالب او القاعده سره منصوب شو، د باګرام، قندهار، پلچرخي او حتی د ګوانتانمو بندیخانو کې تر شکنجو لاندې ونیول شو.

 په دې شعار چې خاین ته خاین مه وایې، غل ته په غل ویلو یووالی خراپیږي، قاتل باندې سترګې پټې کړي، نه ملي وحدت راتلای شي او نه یې ساتلي شو !! که غم مو شریک دی، نو باید خوښې مو شریکه اووسیږي، که تاوان د ټولو دی، نو باید په ګټه کې هم ټول برخه ولري !! تر څو چې دا تفاوتونه په افغاني ټولنه کې له منځه نه وي تللي، د ملي وحدت خبرې یواځې د شعار تر بریده پاتې کیدلای شي، هیڅ عملي اړخ نلري . را ځو ملي تناسب ته، یواځې د پنجشیر څخه ۲۰۰ جنرالان په ملي امنیت، کورنیو چارو وزارت او دفاع وزارت کې په دندو او دامتیازاتو د اخیستلو په بډو بوخت دي، حال دا چې د ټول سویل او ختیځ افغانستان څخه دا شمیره سلو ته نه رسیږي؟ لویه بدبختې دا چې قومې تناسب ( لوی او واړه) ته پام نه دی شوي، بلکې په لوی لاس قومي تساوي ته کار کیږي. ملي مشراکت ـ یوه وړه ولسوالي په ولایت بدله شوه، خو د شینوارو لویه ولسوالي، د اورګون لویه ولسوالي د ځدرانو اته پراخې او سترې ولسوالي لا هم د ولسوالي قانوني امتیازات نشي تر لاسه کولای؟ ملي مشراکت په حکومت کې د یو څو لنډغرو، لوټمارو او ټوپکمارو د اغیز تر سیورې لاندې سلګې وهي. متوازن انکشاف د پورته ذکر شویو ولسواليو او ولایت د کچې له ویش څخه ښه معلومیږي، یوه وړه ولسوالي د دریمې درجې ولایت ( پکتیکا، خوست، کنړ، نورستان) امتیازات اخلي او لوي، لوي ولسوالي بیا د طالب جګړه مارانو په لاس سقوط پرتي دي. د حقوقو تساوي یې هم په ورته اور سوځولي ده ، چې اوس په کې د ملي وحدت ناره کوونکي یواځې د شعار تر بریده ژوند کولای شي او په عملي توګه د ملي ویش، ملي وحدت د سپکولو او له منځه وړونکي قهرمانان د پردو په لمسون د ملت په ستونې پښه ایښي ده.

د حل لاره، یواځینې د حل لاره هغه د پورته ذکر شویو تفاوتونو له منځ وړل دي. په تیوریکه توګه چیرته چې د ملت د وګړو تر منځ د متقابل احترام او مننې (Integration)، د یو بل په وړاندې د جذب او زغم (Assimilation) او بلاخره د یو د بل د حقوقو، امتیازاتو او منلو (Naturalization) پروسې په عملي او سمه توګه ترسره نشي، ملي وحدت نشي تامیندلای. په دې برخه کې افغان ځوانان ستر رسالت او دنده لري چې باید د مدني خوځښتونو او جوړښتونو له لارې په حکومت او نړیوالو فشار راوړي تر څو قومي تناست، ملي مشراکت، متوازن پرمختګ او حقوقي تساوي ته لاره هواره شي.

227 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2