Categories

اعلان

Loading…

ایران، امریکا او په منځني ختيځ کې د کړکېچ نوی ماموریت

محمدسلیم پاینده  

له 2003 زېږديز کال راهیسې چې امریکا پر عراق برید وکړ، سلیماني د شاوخوا 600 امریکايي سرتیرو په وژلو باندې تورن پېژندل کېږي. له 2005 څخه تر 2012 د امریکا د دولت پالیسي دا وه چې جنرال قاسم سلیماني ژوندی ونیسي او یا یې حداقل ووژني اما ویې نکړل. ژوندی نیول یې تر وژل کیدلو ښه و ځکه د کړکیچ او غبرګون سطحه يې ډېرولی شوای. نن امریکا هغه وواژه!، ايا او ولې د امریکا په سیاست کې پراډیمي بدلون راغلی؟

په یمن، لبنان، عراق، سوریې او افغانستان کې پر امریکايي سیاسي و نظامي اهدافو او سفارتونو د بریدونو او امریکايي اتباعو په وژلو کې د ایران پر لاس لرو، د سعودي د تیلو پر تر ټولو سترې کمپنۍ ارامکو برید او دېته ورته نورو ستراتیژیکو پټو شواهدو و تورونو وروسته امریکا خپل دښمن 23 کاله وروسته وواژه. د امریکا د سمندري ځواکونوMQ-9 ریپر ډرون د ایران تر ټولو اغیزمن پوځي او استخباراتي مشر قاسم سلیماني د بغداد په هوايي ډګر کې د عراق له مهم پوځي او بسیجي مشر رضا جعفر او د حزب الله له معنوي او عملیاتي رئیس ابو مهدي مهندس او هادی

محمدسلیم پاینده

امري سره یو ځای له منځه یووړل تردې څو ورځې وړاندې د سلیماني ټینګ ملګری او د 1980 – 1988ایران‌-عراق د جګړې همسنګره او اوس کې د سوريې جګړې لپاره د سلیماني ښی لاس او د بشرالاسد د جګړې ګټونکی اسد شتري يې هم د دمشق پر یوه سړک ووژاه.

امریکا تر دې وړاندې په ښکاره توګه په دې سطحه کوم ایراني پوځي او استخباراتي مشر نه و وژلی، دا به د یوې غیرمستقمې جګړې څخه د یوې مخامخ ښکیلتا یو نوی فصل پرانیزي او عراق، سوریه او منځنی ختيځ به ددې ننوتې تر ټولو مثاتیره کېدونکی محراق وي. د سوریې د خپل منځۍ جګړې له پیله سلیماني یو اغیزمن پوځي مشر و چې د سیمي د لوبغاړو روسیې او امریکا د ملي امنیت او د بشرالاسد د رژیم په متنونو کې تر ټولو زیات تکراریده، په حقیقت کې قاسم سلیماني د بشر الاسد د رژیم یو له پام وړ او خورا مهمو ساتونکو څخه و.

بغداد، کابل او طرابلس د امریکايي سرتیرو د ګڼي‌ګوڼې سفارتونه دي، ډېری حملې هم پر همدې سفارتونو شوي دي، سفیران پکې وژل شوي او امریکايي اتباع ترې برمته شوي دي او د همدي بریدونو پړه تر ډيره د سلیماني تر بازو لاندې جنګیالیو او د قدس وه، سلیماني د فاطمیون اصلی طراح هم و.

تیر 2019 کال هغه له کردي رهبرانو وغوښتل چې د عراق له شماله د سوريې تر پولو د ستراتیژیک مسیر د تامین سره مرسته وکړي.هغه له کردانو سره نېږدي پاته سوی د کلونو کلونو لپاره یې د کردانو پر وړاندې د «رشوت ورکولو او یا خو يې د ټکولو» تګلاره مخته بیوله. خو د تیر کال راهسیې هغه خپل دا پلان اړولی و نور نو يې کردي رهبران رد کړل او تر دې خو لا بده دا چې د اسد جنګیالیو جګړه نه کوله. سلیماني عراقي پوځیانو ته ویلي ول چې د سوريې پوځ بې ګټې دی او هیله لري چې ایراني میلشو ته یې بسیج کړي هغه له عراقي پوځیانو وغوښتل چې ” ماته لار راکړئ زه ټوله جغرافیه درته نیسم” – هغه تیر کې له داعش سره جګړه کې هم خورا مخکښ و.

له 2019 وړاندې او وروسته کال پر کال په دمشق کې د ایراني میلشو او وسلو شمېر مخ پر زیاتیدو شو په ټنونو وسلې، ټانکونه او ډیپوګان د منځني ختېځ جګړیز توسونونو ته داخل شول په همدي کال سلیماني 2000 نور تازه نفسه بسیج شوي جنګیالي له حزب الله څخه ترلاسه کړای شول. د قیصر ښار یې ونیوه چې د بکا په وادې کې د لبنان او سوریې مرز دی. له همدي ځایه یې لبنان، سوریه، او عربي نړۍ ښوروله تقریبا د هر دریم میزایل پرتاب له همدې اډو پر عربو شوی دی. سلیماني او حزب الله پخواني یاران دي کلونه کلونه کېږي چې په لبنان او نوره نړۍ کې د ګډو عملیاتو او توطیو مرستې سره کوي. 

قاسم سلیماني د سوريې د جګړې د متن نوم و له دې هاخوا حداقل په تیرو دو کلونو کې هغه په يوازې او مستقله توګه د منځیني ختیځ د جګړې قومانده درلوده هغه د ټالیند، نوي ډهلي، لوګاس او نیروبي حملې هم بولندي کړي دي.

د ایراني پوځیانو وژل د افغانستان په څیر سیمه او نیابتي جګړې اغیز لري خو د تاثیر اصلي محراق د ایران د اقتصادي ځوړتیا او د عراق، سوریې، یمن او منځني ختيځ د جګړې کرښې دي؛

لومړی: امریکا د ایران یو مهم پوځي او استخباراتي سیوری‌مشر وژلی او نوموړي لږ تر لږه د ایران-عراق جګړې راهسې د ایران پر بهرنۍ پالیسي سیوری او اغیز درلود. په یمن، سوریه، لبنان، افغانستان او پاکستان کې یې شاوخوا 280000 جنګیالي درلودل چې څرګنده ده د ایران بهرنی سیاست او پراخیتايي پروګرامونه متاثیره کولی شي.

دوهم: د سلیماني وژل د ایران-امریکا د نوې جګړې باب پرانیزي په تهران کې د امریکا د سفارت تر برید وروسته د ایران امریکا په کچه دومره لویه فاجعه نه وه رامنځته سوې، اوس پوښتنه داده چې ایران به بیرته حمله وکړي؟ د غچ نوعیت او شکل به څه وي؟ چيري او څرنګه او ددې تاثیر به افغانستان کې پر نیابتې جګړې څومره پریوزي؟ په زیات احتمال چې ایران او امریکا به د مستقمې جګړې له لارې مخته نه ځي، بلکې د نیابتې جګړې ډګرونه به په درېيمو سیمو کې لا ګرم شي او تاوان و جبران ملتونه به یې هم همدا پردۍ سیمې وي.

که څه هم پر ایراني طالبانو به ژور تاثیر ولري او د طالبانو ددې برخې سره به مرستي او ملاتړ زیات سي او له امریکا سره د پاکستان‌ملاتړه طالبانو پروسه به له نورو نویو خنډونو سره واچوي خو په زیات احتمال چې د امریکا او ایران لانجه د منځني ختیځ، عراق، سوریې، یمن او افغانستان کې د نیابتې جګړو پر زیات تاثیر پرېښولی شي.

درېیم: د سلیماني په مشرۍ ایراني ملیشو د داعش پر وړاندې جګړه کې رغنده رول درلود. ایا ایران به وکولی شي چې د داعش بیا ځلي احتمالي پرمختګ ته ځواب وویلی شي؟ د داعش ماته که څه هم په ښکاره امریکا ته مهمه وه تر هغې څو چنده زیات د ایران هدف و. که ددې احتمال وي چې داعش بیرته سر را پورته کړي نو دا به په یقیني توګه د ایران لپاره د ګواښ د پاته شوني په مانا وي.

محمدسلیم پاینده، د مایسوري پوهنتون، هند. 11:10:59 AM , January 03, 2020

466 total views, no views today

onesignal_meta_box_present:
1
onesignal_send_notification:
response_body:
{"id":"4cf43683-3788-4885-ac7a-64f84b5ba580","recipients":902,"external_id":"eca8c715-528c-dec7-cb3f-8d8e6a514928","warnings":["You must configure iOS notifications in your OneSignal settings if you wish to send messages to iOS users.","You must configure Android notifications in your OneSignal settings if you wish to send messages to Android users."]}
status:
200
recipients:
902

1 comment

  1. شاهین افغان Reply

    په زړه پورې او هراړخیز تحلیل . په لوستلو ارزي.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸