Categories

اعلان

Loading…

ټولټاکنې او د راتلونکي حکومت مشروعیت

ډاکټر عطاالله زیارمل

د ټولټاکنو قانون ټول ولس ته چې شرايط پوره کړي حق ورکړی چې خپله ځان نوماند کړي او هم د خوښې وړ نوماند ته خپله رایه ورکړي. د رایې ورکولو او هم د ټولټاکنو لپاره باید کمیسیون د خپل طرز العمل له مخې د رڼو او عادلانه انتخاباتو لپاره شرايط وټاکي او د هغو شرايط سره سم باید رایه ورکونکي خپلې رایې واچوي. حکومت باید د ټولټاکنو لپاره امنیت برابر کړي او که خلک په ټولیزه توګه ټولټاکنې تحریم نه کړي نو بیا په ټولټاکنو کې د ګډون کوونکو شمېر نه دی ټاکل شوی. داسې نه ده چې که زیات شمېر خلک ګډون و نه کړي نو راتلونکی حکومت به مشروعیت و نه لري. په روښانه ټکیو کې باید وویل شي چې د دې ټولټاکنو له لارې راتلونکی حکومت خپل مشروعیت لري او هیڅوک حق نه لري چې د خلکو رایو ته سپکاوی وکړي.

په دې ولسمشريزو ټاکنو کې هم د ټولټاکنو خپلواک کمیسیون خلکو ته د رایې ورکولو شرايط مخکې له مخکې روښانه کړي و چې که څوک غواړي په ټولټاکنو کې ګډون وکړي نو باید له خپلې تذکرې سره د نوم ثبتولو مرکزونو ته ورشي او د ټولټاکنو د ګډون لپاره نوم وليکي او هم په خپله تذکره یو ځانګړی سټیکر ولګوي ترڅو د همدې سټیکر له مخې معلوم شي چې یو کس په درغلۍ سره دویم یا درېیم ځل رایه ور نه کړي. له دې ور هاخوا د ټولو احتمالي ګډون کوونکو بایومیټریک معلومات خوندي شوي و او هم یې نومونه د رایې ورکولو په مرکزونو پورې محدود شوي و ترڅو د هر ډول تقلب مخه ونیول شي.

هغو کسانو چې د هېواد لپاره یې هیڅ پلان نه درلوده او کمپاین په ترڅ کې یې کومه طرحه نشوای توضیح کولی نو د خپل کمپاین پر ځای یې د تقلب او درغلیو په اړه د ولس اذهان مغشوشول غوښتل. آن له ټولټاکنو څخه یې یوه اونۍ وړاندې هم د مناظرې لپاره نه بلکې د نورو د توهین لپاره مټې رانغښتې وې. همدې جنابانو غوښتل چې د خلکو په سترګو کې خاورې واچوي او د تقلب او درغلیو پړه یوازې پر ولسمشر واچوي چې د دوی په وینا حکومت تقلب ته زمینه برابروي،‌ په کوم حکومت کې چې همدا جناب (!) پنځوس په سلو کې ونډه لري.

په ټولټاکنو کې د درغلیو د مخنیوي لپاره اصلي لار د الیکترونیکي تذکرو ویش و او د هغو له مخې د ټولټاکنو ترسره کېدل، خو له بده مرغه همدې جنابانو د خپلو ګټو لپاره او یا هم د خپلو بادارانو په اشاره دغه ملي پروسه له ځنډ او خنډ سره مخامخ کړه. د دې لپاره چې دغه ملي پروسه په تېرو پنځو کلونو کې ښه پر مخ تللې وای اوښايي تر دې مهاله سر ته هم رسېدلې وای خو په لومړي سر کې د قوم د نوم د ذکر کولو په بهانه او بیا چې کله ولسمشر فرمان توشیح کړ د دې په بهانه چې د افغان نوم به په تذکره کې نه لیکل کېږي دغه حیاتي پروسه قصداً وځنډول شوه، نو همدا وجه ده چې د کمپاین پر مهال ولسمشر هم اړ شو چې ووايي:(اجرائیه ریاست یوازې چېلک اچولی نور یې څه نه دي کړي).

بل لور ته که ځیر شو نو د ملي یووالي د حکومت له اول کال څخه راهيسې د ټولټاکنو د کمیسیون په جوړښت باندې پرلپسې نیوکې د همدې جناب (!) له لوري کېدې او ان تر دې چې ولسمشر ومنله چې ټول نوماندان به د کمیسیون غړي په مساویانه رایو سره وټاکي ترڅو ټولو لوریو ته د منلو وړ وي. پرېکړه دا شوې وه چې ټول نوماندان به د ټولټاکنو د کمیسیون په جوړښت او بې پرې توب باندې له دې وروسته نیوکې نه کوي او نه به د دغې ملي پروسې اعتبار ته زیان رسوي. خو متاسفانه اوس ګورو چې د کمیسیون په کارونو باندې هم نیوکې کېږي. په حقیقت کې د ټولټاکنو کمیسیون د غړو په انتخاب او هم د ټولې پروسې د تنظیم او ترتیب په برخه کې ټولو نوماندانو خپله مساوي ونډه درلوده، خو اوس یوازې د دې لپاره چې خلکو رایه ور نه کړه نو ډول ډول پلمې کوي او کوښښ کوي چې د کمیسیون په چارواکیو باندې هم شک وکړي.‌ خلیلي صیب خو په خپلې مرکې کې په روښانه ټکیو کې دغه تورونه ولګول چې هغه هم د همدې نوماند کلک ملاتړی دی.

د ځینو سیاسیونو بې باکانه څرګندونې وې چې د خلکو تر منځ یې د ټولټاکنو پروسه بې اعتباره کړه. هغه هم د دې لپاره چې خپل امتیاز تر لاسه کړي، په همدې پار یې خپلې دواړه پښې تېر ځل یوې موزې کې کړې او د نړیوالو دریمګړو په وساطت یې ځان د پنځو کلونو لپاره د ولس په اوږو سپور او له بیت المال څخه یې ځان ته د نیم حکومت بودیجه بېله کړه. دا چې په دې ټولټاکنو کې د خلکو حضور پیکه و، یو علت یې هم دا و، چې دغو سیاسیونو د ټولټاکنو پر نتایجو مسخرې وکړې نو همدا وجه وه چې خلک زړه توري شول او د ټولټاکنو او د خپلو رایو اهمیت ور ته پیکه ښکاره شو او نه یې غوښتل چې بیا کوم دریم ګړی راشي او پر بایلودونکي نوماند د ټولټاکنو پایلې ومني.

444 total views, no views today

onesignal_meta_box_present:
onesignal_send_notification:
uuid:
b4ccdd6b-2736-a4d8-e205-a9b46a2ad298
response_body:
{"id":"7838c40e-0ced-493c-b96b-570e0866d746","recipients":780,"external_id":"b4ccdd6b-2736-a4d8-e205-a9b46a2ad298","warnings":["You must configure iOS notifications in your OneSignal settings if you wish to send messages to iOS users.","You must configure Android notifications in your OneSignal settings if you wish to send messages to Android users."]}
status:
200
recipients:
780
notification_id:
7838c40e-0ced-493c-b96b-570e0866d746

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸