Categories

اعلان

Loading…

په پښتو لنډیو کې د ازادۍ څرک! | توفیق سهاک

لنډۍ د پښتو ادب هغه شتمنه، ارزښمنه اوخوندوره برخه ده، چې په لنډه ځولۍ کې یو عالم مفاهیم په خپل هنري ځواک وړاندې کولای شي.

دا خوږ ژانر یواځې او یواځې پښتنو او پښتو ژبې پورې محدود دی، چې په نورو ژبو کې یې څرک هم نه لیدل کیږي. که څه هم د لنډيو شاعران مالوم نه دي، خو دا څرګنده ده، چې لنډۍ د ولس مال دی دولسونو افکار، تصورات، غمونه، دردونه، خوښۍ، احساسات ، مینې، د اتلانو د اتلولۍ ستاینې، کیسې، د یار د بې وفایۍ شکایتونه او د افغاني او پښتني کلتور مذهبي، سیاسي،عشقي،ټولنیز او فلسفي افکار او مضامینو ته پکې ځای ورکړل شوی دی. ختیځ پېژندونکی او د پښتنو پر فلکلور مئین ډار مسټر لنډۍ دپښتنو مطبوعات بولي او ځينې ختیځ پېژندونکي څیړونکي یې د پښتو ژبې زده کړې او پرپښتو ادبیاتو څېړنې ته هڅولي دي.

که د لنډيو تاریخ ته له سیاسي او ادبي اړخه کتنه وکړو دا به څرګنده شي، چې دې اورني او هنري ژانر په څو شېبو کې د یرغلګرو په وړاندې د غازیانو هېوادني احساسات را پارولي او میدانونه یې فتحه کړي دي، دبیلګې په توګه:

په هندوستان کې د انګریزانو پر وړاندې د ګاندي یو عمر مبارزه په ډیر زړه چاودون د ازادۍ ارمغان راوړي، خو  ۱۸۸۰م کال په میوند کې د ملالۍ یوه لنډۍ په څو شیبو د جګړې لوری بدلوي او د غازیانو په زړونو کې د پرنګي ښکیلاک ځپلو ولولې را پاروي:

که په میوند کې شهید نه شوې

خدایږو لالیه بې ننګۍ ته دې ساتینه

خال به د یار له وینو کيږدم

چې په شنه باغ کې ګل ګلاب وشرموینه

د هیواد ساتنې او دغلیم په وړاندې توره راپورته کول د آزادۍ تر لاسه کولو لپاره وي، افغانانو هم د تاریخ په اوږدو کې د دوې په هیواد هر تیری کوونکی مات کړی او ځپلی دی.

کله چې افغان جنګیالي د میوند په جګړه کې د انګریز لخوا له ماتې سره د مخ کیدو په حال کې وو، پیغلې ملالې د یادو تاریخي لنډیو په ویلو سره د غزا بیرغ پورته کړ او د غازیانو وینه یې په جوش او ولولو راوسته، افغان زلمیانو وکولای شو دښمن ته داسې تاریخي او نه هیرېدونکې ماتې ورکړي، چې تر نن ورځې دمیوند ملالې نوم دخلکو په زړونو او دتاریخ په  پاڼو کې ځای لري.

لنډۍ چې ډيری وخت دښځینه وو له خوا نارینه وته په خطاب کې ویل شوي، خپل محبوب ته د میړانې کیسې کوي، له هیواده د سر ځارولو ورته وایي او جګړې ته یې هڅوي ترڅو جګړه وګټي او ازادي ترلاسه کړي.


د ازادۍ سندرې وایم

چې ځوانان ملا وتړي جنګ ته تیار شینه

د ازادۍ په لار کې مړ شه

چې جنازه  دې داسمان ملکې وړینه


همدارنګه خپل مئین ته ډاډ ورکوي او ځان ورسره په جګړه کې شریک بولي او وایي:

 

جانان به ولې توره نکړي

تر نیمایي سنګره زه ورسره ځمه

دازادۍ په ناوې جنګ دی

زلمي په مینه کې سرونه ورکوینه

د دې لنډيو په څیر په زرګونو داسې نورې لنډۍ هم لرو، چې د میندو لخوا یې زامنو، د میرمنو لخوا یې میړنو او آن د خویندو لخوا یې ورونو ته د وطن او ازادۍ ګټلو په پار ویل شوي او نارینه یې د پردي ښکیلاک سره د مبارزې لپاره هڅولي، تر دې چې خپل وطن د یرغلګرو له منګولو وژغوري او آزادي تر لاسه کړي.

ازادي د انسانانو حق دی الله ج او ټولو بشري قوانینو داحق انسان  ته ورکړی دی، دا کلمه د درنښت او ارزښت له پلوه دومره درنه او خوږ ده، چې لفظونه یې له لیکلو او ستایلو عاجز دي. هغه ملتونه دازدۍ  په قدر پوهیږي، چې له خپلواکۍ محروم وي.

 ستر خوشحال بابا ازا دي  له پاچاهیه هم لوړه او ارزښمنه بولي او وایي چې  دبل حکم لاندې ژوند کول زندان او زندان ته ورته والی لري

ازداي تر پاچاهیه لا تیری کا

چې دبل ترحکم لاندې شي زندان شي

پوره سل کاله وړاندې بریټانوي حکومت له افغانانو په درېمه جګړه کې تاریخي ماتې وخوړه او ملي اتل غازي امان الله خان د زمري په ٢٨ مه د افغانستان بشپړه خپلواکي اعلان او نړۍ ته یې افغانستان د یوه خپلواک هیواد په توګه ور وپيژانده.

دافغانستان ټول میړني په هېواد او ازدۍ مئینو ولسونو ته دې د ازادۍ  سلمه کالیزه مبارک وي

د ودان افغانستان په هیله

524 total views, 1 views today

onesignal_meta_box_present:
1
onesignal_send_notification:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور
  • 1
  • 2