Categories

اعلان

Loading…

ټولنه له ادبي زاویې | لیکوال: شبیراحمد سلیمي

که موږ ټولنو ته له ادبي زاویو وګورو، نو په اذهانو کې ډېر کم ادبیاتي افکار خپاره شوي دي. دا چاره اختیاري نه ده، بلکې د دې تر شا د یوې افراطي نظریې لاس دی. په انساني افکارو کې نن سبا او په ځانګړې توګه زموږ په ټولنه کې سرمایه داری نظام د خلکو په اذهانو دومره ژور اغېز کړی دی، چې د دې اغېز حد هم موږ نه شو لګولی. دا چاره چې څنګه اذهانو ته د ننه شوې ده همداسې یې پر ورځني ژوند هم اغېز کړئ دی. که په مجلس کې د چا تر مخ د ادبیاتو نوم واخلې، په داسې عادي نظر درته ګوري او دا فکر کوي هسې بېکاره پاتې دی، چې ادبیاتو زموږ په بحث کې شاملوي. ځکه دا مسلک د اقتصادي لحاظه زموږ په ټولنه کې یو ډېر خوار شوی نوم دی. ځکه دا مسلک په ټولنه کې اقتصادي ثبات نه تضمینږي. چې دې چارې په ټولنه کې د افکارو او نظرو په لحاظ ډېرې خلاوې رامنځته کړې دي.

زه غواړم له یوې بلې زوایې هغو ټولنو ته نظر وکړم، چې ادبیات پکې خوار شوي او خوار شوی مسلک بلل کېږي. هر څوک په دې لټه کې دي، چې پیسې پیدا کړي او دا چې موږ په یوه وران او ناروغیو اخته هېواد کې ژوند کوو نو دلته د طب او انجینرۍ کش ډېر دی او مسلکونه هغه دي، چې خلک په اقتصادي لحاظ ثبات ته رسوي.

ولې موږ له ژوند څخه ډېر آه او فغان کوو؟ ولې تل له ژونده ستړي یو؟ ولې په کورني ژوند او اصولو نه پوهېږو؟ ولې له ژونده خوند نه اخلو؟ ځینې نور داسې اړوند مسایل شته؛ چې موږ پکې ډېر کم راغلي یوو د دې وجه دا ده، چې دلته پر هغو شیانو ډېر تمرکز نه کېږي، هلته چې ښه ژوند ته مستقیمې او غیر مستقیمې لارې تللې دي.

ادبیات موږ د خوند لپاره لولو، ژوند پر خوند ولاړ دی. که ژوند کې خوند، تفریح او هغه څه چې موږ خوشاله ساتي نه وي نو بیا هله ژوند هسې یو عبث دوران دی. ادبیات د ژوند واقعیتونه په ادبي ژبه بیانوي، چې دا چاره د دې لاره هواروي چې ژوند وپېژندل شي او له ژوند سره خلک پخلا شي. په کومو ټولنو کې چې ناخوالې وي، بیا نو طبیعي ده؛ چې ادبیات یې له ورځینو چارو مالمال وي نو کله چې دا ناخوالې او ستونزې د خلکو اذهانو ته د ادبیاتو په واسطه انتقال شي  مانا د ټولنې موجوده ادبیات ولوستل شي، نو په ژوند د فکر کولو چارې ته لاره هواره شي. هر څوک چې په ژوند فکر وکړي ژوند وپېژني او په انساني کشمکشونو پوه شي نو بیا له هغه کشمکشونو څخه د وتلو په لټه کې شي او تولنه په عمومي لحاظ داسې یو ذهنیت خپل کړي، چې باید له موجوده کړکېچ څخه ځان بهر کړي.

تر هغه چې د ژوند په کشمکشونو بحث نه وی شوی، تر هغه وخته پورې ژوند هسې یوه معما وي ستونزې او هغه که هر څه وي یوه معما وي خو کله چې پرې بحث کېږي او مهمېږي نو بیا ورته حل لارې لټول کېږي او پرې بحث کېږي.

نو تر هغه وخته چې په ادبیاتي لحاظ باندې ټولنې وده ونه کړي او لیکلی او متن شوی ژوند ونه لوستل شي، نو ټولنې او خلک یې په کشمکشونو کې ورک وي. د دې فرصت نه برابرېږي چې غور او فکر وشي. تر هغه وخته چې زموږ لیکل شوي ژوند ته ارزښت ور نه کړل شي، نو د ټولنې افکاري بحران به دوام ولري. مسلکونو ته د سرمایه داری د نظریې پر اساس کتل نه دي پکار، بلکې باید له ارزښتي لحاظه دې چارې ته وکتل شي او ارزښت ورکړل شي.

549 total views, 1 views today

onesignal_meta_box_present:
1
onesignal_send_notification:
status:
200
recipients:
635

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور
  • 1
  • 2