Categories

اعلان

Loading…

د فارسي ژبې «از» په پښتو کې «له» دی که «د»؟

امان الله جمالزی  

په رسنیو کې خپرېدونکي خبرونه چې لومړی په فارسي لیکل کېږي او بیا پښتو ته ژباړل کېږي، د ناسمې ژباړې له امله یې د پښتو ژبې ډېری قوانین او جوړښتونه زیانمن کړي؛ د رسنیو له لارې د عامو خلکو خولو ته ورغلي او ورځ په ورځ داسې عامېږي لکه هېڅ چې پردي نه وي.

د فارسي ژبې «از» د پښتو ژبې له «له» سربل سره برابر دی، خو په ځینو هغو ځایونو کې یې هم پښتانه ژباړونکي د سربل په ډول ژباړي چې هلته د اضافت په توګه کارول شوی وي.

«د» په پښتو کې د اضافت یوازینی توری دی او په جملو او عبارتونو کې د ملکیت یا نسبت اړیکې څرګندوي. لکه د احمد قلم، د ټولګي تخته او داسې نور. دلته په لومړۍ جمله کې احمد مضاف الیه، قلم مضاف او «د» د اضافت توری دی چې احمد ته ملکیت ثابتوي. په دویمه جمله کې ټولګی مضاف الیه، تخته مضاف او «د» د اضافت توری دی چې له ټولګي سره د تختې نسبت څرګندوي. که په پښتو کې داسې جمله لیکل کېږي چې له چا سره د ملکیت یا نسبت اړیکې څرګندوي، «د» یوازینی توری دی چې دغه اړیکې ټینګوي؛ خو له فارسي څخه د شوو ژباړو له امله اوس د «د» پر ځای «له» کارول کېږي او لامل یې هم د فارسي ژبې د “از” ناسمه ژباړه ده. دلته به څو بېلګې ولولو او سم‌والی او ناسم‌والی به یې څرګند شي.

«از» د سربل په توګه:

«از کابل به غزني میروم.»

«له کابله غزني ته ځم.»

په دغه جمله کې د «از» ژباړه په پښتو کې د سربل په توګه راځي، چې «له» سربل ورسره برابر دی او په دغه جمله کې سم ژباړل شوی.

«رئیس جمهور از میان پنج کاندید انتخاب خواهد شد.»

«ولسمشر به د پنځو نوماندانو له منځه وټاکل شي.»

په دغه جمله کې هم د «از» ژباړه په پښتو کې د سربل په توګه راځي، چې دلته هم «له» سربل ورسره برابر دی او سم ژباړل شوی. «از» د اضافت په توګه:

«بسیاری مردم از حکومت حمایت کردند».

«ډېری خلکو د حکومت ملاتړ وکړ.»

په دغه جمله کې د «از» ژباړه په پښتو کې سربل نه راځي او د سربل په توګه یې ژباړل تېروتنه ده؛ «د حکومت ملاتړ» عبارت کې حکومت د مضاف الیه او ملاتړ د مضاف په بڼه راغلی، چې د حکومت له ملا تړلو سره د خلکو نسبت څرګندوي. که دا جمله راوسپړو او ووایو «زه د حکومت ملا ور تړم» نو معلومېږي چې ملاتړ د ملا تړل دي او «زه له حکومت ملا ور تړم» هېڅ سمه معنا نه‌شي ورکولای؛ که څوک ولیکي چې «ډېری خلکو له حکومت ملاتړ وکړ» نو دلته یې «از» د «له» په سربل سره ژباړلی او تېروتنه یې کړې.

«رییس جمهور از خانوده‌های سیلاب‌زده دیدار کرد.»

«ولسمشر له سېلاب‌ځپلو کورنیو څخه لیدنه وکړه.»

په دغه جمله کې هم د «از» ژباړه په پښتو کې د سربل په توګه نه راځي؛ دا جمله باید د اضافت ترکیب واخلي او داسې ولیکل شي: «ولسمشر د سېلاب‌ځپلو کورنیو لیدو ته ورغی.» دلته به «د» د سېلاب‌ځپلو کورنیو او ولسمشر د لیدلو تر منځ اړیکې وښيي او که څوک یې «له سېلاب‌ځپلو کورنیو څخه…» ولیکي نو تېروتنه یې کړې.

دا جمله به په نورو ډولونو هم لیکل کېدای او ژباړل کېدای شي، خو زما موخه دلته د «له» او «د» د کارولو تر منځ توپیر څرګندول دي.

1,390 total views, 2 views today

onesignal_meta_box_present:
1
onesignal_send_notification:
status:
200
recipients:
601

7 comments

  1. Faridahmad Reply

    ښکلې موضوع ته مو اشاره کړې. خوښ اوسې جمالزی صېب

  2. غ.حضرت Reply

    سلامونه
    که څه هم ما د توپخانې په سیمه کی څلور سوه کاله د هغو کسانو سره ژوند کړی دی کوم چي ویل به ئې( پنسِل پاک چا لری؟ ) خو سره لدې پښتو می
    لږ او ډېره زده ده
    د “د “او” له “کاروَنه د زمان او مکان او شخص د قید تابع ده پدې مانا
    د احمد بوټونه لانده دی
    له کندهاره تر اټکه واوره اوری
    له وړمی ورځی راهیسی می پر نس درد دی

  3. Noo Reply

    مننه کوم ریښتیا هم ښې موضوع ته مو اشاره کړی وه خو زه فکر کوم چې داسی تېروتنۍ به ډېری وخت له هغو خلکو څخه کیږی چې پښتو یي د دوهمی ژبی په توګه زده کړی وی

  4. ډاکتر ماخان شینواری Reply

    ما په کنتابتون.کږم کې یو کوچنی نتاب د پرېپوزښنونه او..ږ لاندې خورکړی، چېدا ټول پهکې ښهروښانه دي، خو بیا هم
    دا د له امله:
    دا په خټه کې ،،له ،، او هم ،، له…څخه،، لیکلی شو اوموخه ترېد ځای، مهالاویا یوڅهڅخه دلرې کیدوله پاره وي

  5. ډاکتر ماخان شینواری Reply

    ما پورته زما لیکنه کې ناسمونونه کړيډېره ،ډېرهبخښنه غواړم.

  6. ډاکتر ماخان شینواری Reply

    په ډېره بخښنه، چې دا ځل خپله موخه ښه روشنوم:
    موږ ځایونه لرو، چې وایي:
    له سپین څخه مې کتاب واخست او د سپین نه مې کتاب واخست
    له سپین سره مې کتاب ولید او د سپین سره مې …
    موخه ژبې ته ژباړه باید د وتونژبې سره همغږې یا که غواړۍ وفاداره پاتې شي.
    دا چې زه په دريښه نه پوهیږم،نوبیلګې یې د زړهلهکومېنه راوړم، خوبیا هم،داسې به ولرو:
    که ولرو، چې: ا از ب حمایت کرد،نو باید ولیکو، چې: ا له ب (څخه) ملاتړ وکړ
    که ولرو، چې : ا حمایت ب را کرد، نولیکو، چې: ا د ب ملاتړ وکړ.
    پرېپوزېشن ،، له …(څخه)د یوه ځای ،مهال یا څه څخه لرې کیدل دي، ،، تر،، په څټ، چې ځای،مهال یا یوڅه ته تلل دي.

  7. شاهین افغان Reply

    شینواري صیب ستاسو کیبورد یا لیک دړه کومه ستونزه لري

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د اسد د ٢٨مې جشن کمرنګه دى

 نن د اسد اته ویشتمه د بریتانیا د وخت له امپراطورۍ څخه  د افغانستان د خپلواکۍ د بیرته لاسته راوړلو…

د اسد د ٢٨مې جشن کمرنګه دى

19 Aug 2013 خبرونه خپلواکي Taand.Com Comments (4)

نور

د اسد د میاشتی ۲۸ د افغانستان د آزادی ورځ/…

نن د چهار شنبی ورځ د اسد د میاشتی ۲۸ نیټه ذه. دا هغه ورځ ده چې ۹۶ کاله پخوا په…

د اسد د میاشتی ۲۸ د افغانستان د آزادی ورځ/ محمد اجمل زرمتی

19 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

خپلواکي/ ليکوال : محب الله آرمل

د زمري اته ويشتمه د افغانستان د خپلواکۍ ورځ ده، له نن نه ۹۶ کاله وړاندې په ۱۲۹۸ لمريز کال…

خپلواکي/ ليکوال : محب الله آرمل

19 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د اسد (۲۸) مه د افغانانو د ازادۍ ورځ

استاد لطيف الله حميد - ((د اسد پر (۲۶)مه نېټه د شپې پر اتو بجو د ژوندون ټلوېزيون په انګړ کې…

د اسد (۲۸) مه د افغانانو د ازادۍ ورځ

19 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

افغانستان ولمانځو که خپلواکي؟ د اکمل داوي

 دا اوونۍ ګڼو افغانانو له انګریز ښکیلاک نه د افغانستان د خپلواکۍ د اعلان ۹۶ کلیزه په خورا شور ونمانځله.…

افغانستان ولمانځو که خپلواکي؟ د اکمل داوي

20 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

موږ او خپلواکي/څېړنوال عبدالغفور لېوال

له شاه زمانه تر دې زمانه، موږ نه خپلواک وو او نه بشپړ ښکېل. له شاه زمانه تر دې زمانه، موږ…

موږ او خپلواکي/څېړنوال عبدالغفور لېوال

24 Aug 2016 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

خپلواکي څه ده؟/څېړنوال عبدالغفور لېوال

خپلواکي له کلي مفهومه تر جزیاتو لږ ترلږه دغه څلور معادل مفاهیم په انګریزۍ کې شته : استقلال ، خود ارادیت ،…

خپلواکي څه ده؟/څېړنوال عبدالغفور لېوال

26 Aug 2016 بدلون خپلواکي تاند Comments (2)

نور

شاه غازي امان الله خان او د افغانستان خپلواکي | ګل…

امان الله خان په ۱۸۹۲ م كال د کابل په پغمان كې زېږېدلى، د امیر حبیب الله خان زوی، د امیر…

شاه غازي امان الله خان او د افغانستان خپلواکي | ګل محمد پښتون

18 Aug 2017 خپلواکي مقالې تاند Comments (2)

نور
  • 1
  • 2