Categories

اعلان

Loading…

د شعر موسیقیت | استاد سعدالدین شپون

که د خدای مرضي وه له دې نه به په زړه پورې بحث جوړشي. هغه و خت مې ورته پًام شو چۍ غضنفر صیب د موسیقیت موضوع یاده کړه او د حمزه با با دا شعر یې تېر کړ چې :

یو شور یې د شهرت و، چې شوم پېښ په پېښور

 حمزه مې په خاموشو مقبرو کې لټاوه .

نوموړي شور او شهرت. پېښ او پېښور د موسیقیت مثالونه وبل. تردې ځایه خو موږ دواړه په یوه نظر وو. د ورته غږونو تکراول او قطارول په غوږو ښه لګېږي. تور په توره شپه اخله. چۍ زېړ مومې شین مه اخله (د غویی په باب). میرا میرا لپړي+ دوه دې خړي،( په لوبو کې د ملګري ټاکل) چۍ یې توررانجه په تورو سترګو……

مګر دا د غږو ورته والی او په غوږ ښه لګېدل مازې یو لفظی صنعت دی که د هنر یوه برخه ده؟ لفظي سینګار د هنر برخه ده که ورپورې پتلېز شوې اضافي شی؟ عروض په ادبي ارزیابۍ کې څومره مهم دی؟ د دې ځای نه ان افغانستان ته په تلفون کې لویه پرپًړه شروع کول خو آسان وو خوساعت نیم ساعت یې ادامه زما په بودجه باندې بوج دی. او که نه  ما یار ته ویل غوښتل چې کره کتونکي ته د حمزه د همدې بیت د الفاظو تر موسیقیت نه مهمه د هغې تر شا تخیل دی . زما په نېزد که حمزه ویلي وای چې نوم یې ډېر بادېده خو خپله په تور لحد کې غلی پروت و، بیا به هم هنر و.  راځئ څو مثالونه ورکړو:

د ایوان بونین به نامه کوم لیکوال د (ملیونر مرګ) په نامه لنډه کیسه لیکلې. امریکايی ملیونر سیلاني فرانسې ته راځي، هلته په ډېر لوکس هوټل کې دعیش و نوش په فضا کې ناڅاپه مري. لیکوال دا صحنه ترسیموي چې څنګه، هوټل کې چارچاپېره امریکا ته د ده د مړي د وړلو د پاره په جګه سویه ترتیبات نیول کېږي خو پخبله سیلانې ملیونر په لوکسه خونه کې، په کرار کرار ورستېږي. وږم یې سات په سات زیاتېږي، د راټولو شوو یارانو او هوټل د کارکوونکو په سپږمو بد لګېږي. ترتیبات لا پوره نه وي او مړی لګیا وي ورستېږي. د دې دوو متضادو حالتونو تجسم په لوستونکي هنري اثر پرېږدي.

 له یوه اړخه پېښورکې د غزل د بابا دروګه (دروږه) ده، کنفرانسونه پًرې جوړېږي. لربر پښتونخوا کې یې د هنرصفنونه روان دی، له بل لوري پخپًله حمزه په خاموشه هدیره کې پروت دی، هډوکي یې خاورې کېږي. لا د وخته یې ګور ګوټیو په غوښو چړچې کړې دي. پخپله دا متضاد کرکټرونه د هماغه یوه حمزه دي او بابا ښه انځور کړي دي. ما ته یې هغه برخه مهمه ده چې لا خاورې نه ده ، مانا د هنر برخه، د شور ماشور برخه، نه هغه چې خاموشې مقبرې کې یې پاتې شوني لګیادي خاورې کېږي. د هنر برخه یې د بابا ټاپه لري، هغه بله یې د نورو مړو سره فرق نه لري. زما ترا وسه د هغه هزاره د قبر شناخته یاد ده چې د شیبر په شېخ علي کې مې ولوسته. پرې لیکلي وو: خان علي ولد قربانعلي بتاریخ اول جوزا از دار باقي به دار فاني رحلت فرمود.  تر اوسه وایم په رښتیا چې فاني ته لاړ . د حمزه مړی هم فاني شو خو هنر یې لا باقي دی. دا لوی تضاد دی او بابا ښه ترا بیان کړی، د کلام  موسیقیت ته ضرورت نه شته. چا یو وخت یوه مجلس کې د ښاغلی باري جهاني د شعر د موسیقیت ذکر کاوه چې ویلي یې دي: «ساقي غاړه مې راوړې، په زنار یې زینتي که». بل ملګري دا ورسره ومنله خو ویې ویل چې کشکې یې له ساقي نه زنار نه وای غوښتی، هغه خواره کې خو مازې جامونه ډکوي، د زنار سره  څه کار لري؟

د موسیقیت اونورو بدیعي صنایعو لوی نقص چې پخوا مې هم اشاره ورته وکړه دا دی چې لکه مالګه، دورستې غوښې وږم پوښي.

1,172 total views, 4 views today

onesignal_meta_box_present:
1
onesignal_send_notification:
status:
200
recipients:
617

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2