Categories

اعلان

Loading…

توتکۍ شکله | زکریا رحیمي

Apodiform
دا ډله د مرغانو له دوه ګروپونو جوړه شوې، یو ګروپ ېې توتکۍ (swifts) بل ګروپ ېې شیره خوړونکي مرغان (hummingbirds) دي. دواړه ګروپونه له یو بل سره په شکل او د ژوند په طریقه کې ډېر توپیر لري. دواړه ګروپونه د درې کورنیو غړي دي : هیمي پروکنیدای (family Hemiprocnidae) د ونې د توتکیو (tree swifts) کورنۍ ده کومې چې د کاکل لرونکو یا تاج لرونکو توتکیو (crested swifts) په نوم هم یادیږي، د اپودیدای کورنۍ (family Apodidae) چې رښتینې توتکۍ (tru swift) ګڼل کیږي او تروکیلیدای (family Trochilidae)چې د شیره خوړونکو مرغانو (hummingbirds) کورنۍ ده. د دواړو ګروپونو مرغان ډېره تېزه الوتنه کوي او د وزرونو جوړښت یې یو بل ته ورته والی لري او له همدې امله په یوه ډله کې شامل شوي.
 
ارزښت
انسانان ډېر د شیره خوړونکو مرغانو په لور جذب شوي. کله چې د امریکا له تازه کشف شوو ځنګلونو اولنۍ نمونه اروپا ته راورسېده نو د دې مرغانو د بدن وړې کچې او روښانه رنګونو د ساینس پوهانو او عامه خلکو دواړو توجه جلب کړه. ډېره تقاضا ېې په میوزیم، کورونو کې د دې مرغانو ساتل او د دې مرغانو بڼکې د ښځو د خولیو او جامو کارونه کې وه. د جنوبي امریکا هندیانو له سلګونه میله دغه مرغان د مارکیټ مرکز بوګوټا، کولمبیا او کایین ته راوړل. پخوا وخت کې د دې مرغانو پوستکي او بڼکې په جامو او نورو توکو کې کارېدل خو وروسته یوازې د ژوبڼ په نندارتون کې ساتل کېدل.
 
د بدن کچه او جوړښت
په دې ډله کې تر ټولو واړه مرغان د تروکیلیدای په کورنۍ کې دي. او تر ټولو وړوکی ډول ېې د کیوبا بي شیره خوړونکي (bee hummingbird) د ډول علمي نوم یې (Mellisuga helenae) ده دي کوم چې تر ۲.۵ انچه پورې اوږدوالی لري او تر ټولو غټ ېې د سوېلې امریکا شیره خوړونکي (giant hummingbird) دي, د ډول علمي نوم یې (Patagona gigas) ده. په شیره خوړونکو مرغانو کې د بدن جوړښت له یو بل سره کم توپیر لري.
 
ریښتینې توتکۍ د بدن کچه کې غټې دي. په فلپاین کې یو ډول (pigmy swiftlet) د ډول علمي نوم یې (Collocalia troglodytes) تقریبا ۵ ګرامه وزن لري. مګر د زړې نړۍ توتکۍ چې د اپوس (Apus) نسل ده تقریبا ۳۰ ځله له دې توتکیو زېات وزن لري.

505 total views, 1 views today

onesignal_meta_box_present:
1
onesignal_send_notification:
status:
200
recipients:
572

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور
  • 1
  • 2