Categories

اعلان

Loading…

د سمندر اوبه ولې مالګینې دي؟ | زکریا رحیمي

د سمندر اوبو تقریبا ۷۰ % نړۍ پوښلې او په نړۍ کې د ۹۷ % اوبو برخه جوړوي او همداسې د سمندر اوبو کې په هر ۱۰۰۰ % کې ۳۵ % مالګه ده. په دې مانا چې هر یو مکعب مایل کې ۱۲۰ میلیونه ټنه مالګه موجوده ده. ټول سمندر تقریبا ۳۳۲۵۱۹۰۰۰ مایل مکعبه (۱۳۸۶۰۰۰۰۰۰ کیلو متر مکعبه) ده. ممکن ستاسې ذهن کې دا پوښتنه راولاړه شي چې دا دومره مالګه له کومه کیږي؟
 
دا ټوله مالګه له ځمکې را پیدا کیږي. کله چې باران وریږي د باران څاڅکي په اتموسفیر کې کاربن ډای اکسایډ سره مخلوط کیږي او له همدې امله کم اندازه تېزابي کیږي، بیا پر ځمکه او ډبرو بهیږي چې له ځان سره حل شوي منرالونه او کمه اندازه مالګه وړي. تر دې وخته پورې اوبه په بنسټیزه توګه تازه وي، کمه اندازه مالګه لري خو تروشې نه وي، د څکلو وړ وي. کله چې سمندر ته ورسیږي د بیولوجیکي پروسو له امله په اوبو کې ځینې حل شوي منرالونه لکه کلسیم له اوبو وېستل کیږي خو مالګه پکې پاتې کیږي. د سمندر تل کې د تودوخې له امله او یا هم د اورشیندنې له امله نوره مالګه هم ورسره یو ځای کیږي.
 
په لمړي ځل دا نظریه چې په سمندر کې سیندونو مالګه انبار کړې د انګلستان ستور پوه اېډمونډ هالي (Edmond Halley) په کال ۱۷۱۵ کې لیکلې. کله چې هالي د سمندر د مالګې د انبارونو په اړه زېاته مطالعه وکړه نو دا وړاندیز یې وکړ چې په سمندر کې د پرتې مالګې انبار د ساعت په توګه کارېدلای شي. هغه داسې استدلال کوي چې که چېرې د سمندري مالګې ټول حجم د مالګې د انبار کېدو پر نرخ ووېشل شي نو په دې پوهېدلای شو چې څومره وخت کې سمندري اوبه مالګینې شوي. د هالي په وخت کې د کچه کولو ابزار دومره پر مختللي نه وو چې د هغه نظر یې کچه کړای وای خو په کال ۱۸۹۹ کې د ایرلنډ فزیک پوه جان جولي (John Joly) تقریبا ۹۰ میلیونه کاله ارزونه کړې. وروسته ډېرو عصري تخنیکونو دا عمر تقریبا ۴ بیلیونه کاله یاد کړی. د هالي په نظریه کې ځینې نیمګړتیاوې شته لکه ځینې مالګې په سمندر کې انبار کیږي نه بلکې د سمندر تل کې د منرالونو شکل اخلي.

351 total views, 1 views today

onesignal_meta_box_present:
1
onesignal_send_notification:
status:
200
recipients:
571

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور
  • 1
  • 2