Categories

اعلان

Loading…

د بادونو تنه | زکریا رحیمي

په هوا پېژندنه کې د باد لویه تنه ده د کومې چې د لوندوالي او تودوخې حالت تقریبا سره ورته وي په دې مانا چې د تنې په برخو کې لوندوالی او تودوخه لوی توپیر نلري. دا ډول بادونه پراخه پولې لري کومې چې په افقي توګه له سلګونه کیلو متر تر زرګونه کیلو متره پورې پراخې وي او ارتفاع یې تر ټروپوسفېر پورې امکان لري – ټروپوسفېر له ۱۰ تر ۱۸ کیلومتره پورته هوا ده.

د بادونو تنه هغه وخت رامنځته کیږي کله چې اتموسفیر د کافي اوږدې مودې لپاره له ځمکې یا سمندر سره اړیکه کې شي خو دا موده باید کافي اوږده وي چې د تودوخې او لوندوالي ځانګړنې ترلاسه کړای شي. د بادونو د تنو اصلي ځای قطب او نیمه ګرم عرض البلدونه دي. په منځنيو عرض البلدونه کې قطبي بادونه او نیمه د ګرمو عرض البلدونو بادونه سره یو ځای کیږي، فعل او انفعال کوي، بدلون پکې رامنځته کیږي.

بادونه د عرض البلدونو له مخې په څلور برخو وېشل شوي. قطبي باد ده کوم چې سوړ باد ګڼل کیږي، د شمالي قطب باد چې ډېر زیات سوړ باد ګڼل کیږي، استوایي باد ده کوم چې ګرم او لوند باد ګڼل کیږي، د ګرمو عرض البلدونو باد ده او ګرم باد ګڼل کیږي. په متحده ایالتونو کې عمده بادونه د سمندر قطبي باد، د لویې وچې قطبي باد، د لویې وچې ګرم باد او د سمندر قطبي ګرم بادونه لګیږي.

د لویې وچې قطبي باد (Continental Polar cP) معمولا د کال په سوړ موسم کې د ځمکې په پراخه سطحو کې لکه منځنۍ اسیا او کانډا کې رامنځته کیږي، له غلظت څخه ازاد وي او با ثباته وي. دا ډول باد چې کله د ځمکې له سطحې سره اړیکه کې شي او لوندوالی تر لاسه کړي نو ټیټه ورېز جوړوي کومه چې د کم باران یا ورېزې لامل ګرځي. په اوړي کې د لویو وچو تودوالی د دې باد سوړوالی ډېر ژر بدلوي او د لاندې عرض البلدونو په لور حرکت کوي.

سمندري قطبي باد (Maritime Polar mP) د دواړو نیمو کرو په قطب کې رامنځته کیږي. په دې باد کې د لویو وچو قطبي باد په پرتله لوندوالی زیات وي. کله چې دا باد له سمندر څخه د ځمکې لور ته حرکت وکړي نو کله چې د غرونو له پیچومو کوزیږي د دروند ورښت لامل ګرځي. او یا په سایکلونیک فعالیت کې ګیر کیږي.

د لویو وچو د ګرمو سیمو باد (continental Tropical cT) د منځنیو یا لاندینیو عرض البلدونو باد ده، د ګرمو او وچو سیمو باد ګڼل کیږي, اوړي کې رامنځته کیږي. ډېر بې کچې تود ده او له همدې کم لوندوالی یې د ورېزې په غلظت نه بدلیږي. په ټولو بادونو کې تر ټولو وچ باد ده.

سمندري د ګرمو سیمو باد (maritime Tropical mT) په ټول کال کې لوند او د ورښت لامل کېدونکی باد ده. په ژمي کې قطب لور ته حرکت کوي او د ځمکې سطحه یې سړوي. ډېر بې کچې لړه یا غبار لري.

637 total views, 1 views today

onesignal_meta_box_present:
1
onesignal_send_notification:

4 comments

  1. غلام حضرت Reply

    ګرانه وروره رحیمی صاحب
    سلامونه می ومنی
    د خپلی مینی وړ اکاډمیکی پوهی په ډګر کی درته نور زیات بریالیتوب غواړم
    زه یوه پوښتنه لرم البته ظاهراً ډېره ساده پوښتنه ده خو ماته ئې درْک مشکل دی
    پوښتنه می داده چي
    د مځکی حرکت د لمر او ځان پر محور د مځکی او لمر د واټن یا فاصلې پر کمیت طبعاً هیڅ اغېز نلری
    زما پوښتنه داده چه د مځکی په مختلفو برخو کی په عین زمان کی د اقلیم د توپیر علت څه دی؟
    مثلاً اوس دلته په اروپا کی د ژمی توره څِله ده خو په جنوبی امریکا یا جنوبی افریقا یا استرالیا کی د دوبی د موسم وروستۍ ورځی یا د منی پیل دی
    که پدې باره کی څه راته ولیکې خوښ به شم

    1. Zakria Rahimi Reply

      هګۍ راواخله او په منځ کې یې یو ټکی کېږده. همدا لمر ده. اوس د هګۍ سر، پای او یو بل څنګ کې څلور ټکي کېده په همدې مدار کې ځمکه د لمر چار چاپېره خوځښت کوي. که چېرې د هګۍ یو بل څنګ کې وي نو د ځمکې په یوه قطب او یوې برخې په مستقیمه توګه وړانګې غورزیږي او که سر او پای کې وي په بل قطب او یوې برخې مستقمیا وړانګې غورزیږي. یو قطب یې استرالیا نیوزلنډ او د سمندر لویه برخه ده بل قطب کې کمه اندازه سمندر او زیات هیوادونه چې اسیا اروپا پکې پراته دي.

      که چېرې د ځمکې انځور وګورې سر کې او لاندې پای کې دوه میخ ته ورته سرې کرښې لري همدا یې قطبونه دي. قطبونه هم په څنګ دي (لمر ته په مستقیمه کرښه کې ندي) د مدار په یو ځای کې په یوه قطب په مستقیم ډوه د لمر وړانګې غورزیږ او په بل قطب داسې غورزیږي چې ډېری وړانګې په ځمکه نه غورزیږي بلکې په فضا کې خپریږي. چېرې چې په فضا کې ډېری وړانګې خپریږي هلته ژمی ده او چېرې چې په مستقیم ډول په ځمکه غورزیږ اوړی ده. په یوټیوب کې د سولیسټایس او ایکینوکس لټون وکړه ممکن مستند فلم یې ومومې لاندې د سولیسټایس او ویکنوکس انګرېزي املا وګوره که دې انځور یا ویډیو وکتله نو په یو قطب او بل قطب وړانګو ته سم پام وکړه
      (equinox and solstice)

  2. Zahra Zafar Reply

    سمندري قطبي باد (Maritime Polar mP) د دواړو نیمو کرو په قطب کې رامنځته کیږي. په دې باد کې د لویو وچو قطبي باد په پرتله لوندوالی زیات وي. کله چې دا باد له سمندر څخه د ځمکې لور ته حرکت وکړي نو کله چې د غرونو له پیچومو کوزیږي د دروند ورښت لامل ګرځي. او یا په سایکلونیک فعالیت کې ګیر کیږي.

  3. ع عبدالله Reply

    ډیر په زړه پوری ځواب او ښه روښانه مثال خیراوسی

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د پاچا امان الله؛ اصلاحات او مخالفتونه/ زاهدخلیلي

پاچا امان الله په ۱۹۱۹ کې د خپل پلار له وژل کېدو وروسته پاچا شو. پوځ، لوړ پوړو چارواکو او…

د پاچا امان الله؛ اصلاحات او مخالفتونه/ زاهدخلیلي

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه: د خلیفه برج څراغونه به نن…

تاند، یکشنبه، د اسد ۲۷مه: د متحده عربي اماراتو د خلیفه برج څراغونه به نن له ماښام وروسته د خپلواکۍ…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه: د خلیفه برج څراغونه به نن شپه د افغانستان په بیرغ ښکلي وي

18 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

حکومت د بیګاني خونړي برید له کبله د خپلواکۍ د…

تاند، یکشنبه، د اسد ۲۷مه: تاند ته د ارګ یوې مؤثقې سرچینې د ورکړیو معلوماتو په اساس د کابل شهر…

حکومت د بیګاني خونړي برید له کبله د خپلواکۍ د سلمې کلیزې جشن وځنډاوه

18 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور
  • 1
  • 2