Categories

اعلان

Loading…

نړۍ د نوې پیړۍ په پیل کې | ژباړه: مجیب الرحمن ایمان

۱. د پيلېدونکې ګډې ټولنې څخه تر  طبقاتي ټولنې پورې  

په دې باندې خو پوهېږی، چې په ګډه بشري ټولنه پسې، اوچته طبقاتي ټولنه یانې د مریتوب (غلامۍ) او فئوډالي طبقې رامنځ تشوې.

ګډه ټولنه چې د مریتوب او فیوډالي ټولنو پیل او د بشري ټولنې درې لومړنۍ دورې دي. په هر نوې دوره کې د تولید له‌پاره نوي توکي او نوې چارې  رامنځ ته شوي دي، محصول یې زیاتیږي، د زیارکښانو او مالکانو تر منځ نوي مناسبات رامنځ ته کیږي.

لومړۍ طبقاتي ټولنه پنځه سوه کاله وړاندې له میلاد څخه د نیل او فرات په دروو کې رامنځ ته شوه. چې دا ټولنه د مریاتو ټولنه وه.

په لومړنۍ ګډه ټولنه کې له ښکارځایونو، څرځایونو او کروندو څخه په مساویانه ډول ګټه اخیستل کېده. د مریتوب په ټولنه کې کار او د کار فلزي توکیو پرمختګ وکړ، رمې ډيرې شوي او خېلونه په کورنیو وویشل شول. په دې کې ځینې کورنۍ د ځمکو او غلامانو څښتنانې شوې، غلامانو هیڅ ډول مالکیت نه درلود او دوی یې هم د مالکانو په واک کې وو.

د غلامۍ ټولنه په  تاریخ کې لومړنۍ ټولنه ده، چې د استثمار په بنسټ  یانې (د مریانو له کاري ځواک څخه د مالکانو ګټه اخیستل) رامنځ ته شوې وه. غلامان به یې اړباسل، چې تر څو د ځمکو د خړوبولو له‌پاره لویې د اوبو ویالې جوړې کړي، دوی به په کروندو او معادنو کې کار کاوه، سړک، معبد او ماڼۍ به یې جوړلوې. د غلامانو د ډیر کار لاسته راوړنه لوې لوې ماڼۍ او ودانۍ وې. د ګډې ټولنې په لومړیو کې ښارونو فزیکي شتون نه درلود، تر لاسه کیږي. شتمنو به د خپلو کروندو لپاره مریان د غلامانو له بازارونو څخه پیرودل. د شتمنو په کورونو کې به په لسګونو  هنرمندو غلامانو کار کاوه.

د لویو ودانیو د جوړولو لپاره، فکري مرکزونو ته اړتیا لیدل کېده. همدا وو چې د غلامۍ په ډبرینه دوره کې د ریاضي، ستورپيژندنې او طبابت مرکزونه رامنځ ته شول او دغه علوم د بشپړ توب پر لور پرمختګ وکړ. د خپلو نیږدو او ځینې ان د لرو پرتو سیمو جعرافیوي معلومات هم ثبت شوي دي. د ودانیو، معماریو او مجسمو د ښکلا لپاره نوي ښکلی هنرونه رامنځ ته شول، د ماڼیو او معبدونو په دیوالونو باندي حک شول. د تئاتر د بازې کولو لپاره ننداره نامې ولیکل شوې. په هغه دوره کې د غلامانو د درانه او لویو کارونو پر مت، د فرهنګ او مدنیت غوټۍ غوړېدلې.

دولتونو د غلامانو د استثمار سره په پوره مرسته او کمک کاوه، د دوی پاڅونونه یې ټکول او سره خواره واره یې کاول او د جګړې له لوري به یې نور نوي غلامان تر لاسه کاول. مذهب هم د غلامانو تکیه ګاه و. کاهنانو به له مریانو غوښتل چې له خپل مالک څخه اطاعت وکړي، د غلامۍ دورې پر وخت کې خپلواک خلک په ښارونو او په بانډو کې د ګډې ټولنې خلکو ژوند کاوه، چې د دوی حالت د مریانو له حالت سره لږ توپیر در لود.

د غلامۍ ټولنه تر بل هر ځای په یونان او ورم کې چتکه بشپړ شوه. د مریتوب ټولنه د هغه کسانو په واک کې وه، چې د ګډې تولنې د پیل په شرایطو کې وو. شتمنو کسانو به د غلامانو په مټ له جګړې، قتل او غلاګانو څخه ډير نور غلامان تر لاسه کاول. د مریتوب ټولنه لږ تر لږه تر دریمې او اوومې پيړۍ او په اروپا کې تر پنځمې پيړۍ پوري رواج وه.

د لاندنیو مهم دلایلو په اساس د غلامۍ ټولنې دولتونه له منځه ولاړل: په ټوله کې د مریانو ګټه د عامو وګړو له ګټې څخه ډيره وه. مریانو د ستمګرانو پر وړاندې مبارزه کول، ور ور یې پاڅونونه ځواکمن او لوی شول.

د ژرمن د قبیلو ډله

په افریقا کې سوداګرو څنګه زنګیان تر لاسه کول؛

اسلاو چې خپل جوړښت یې د آزادو ګډو جمعیتونو څخه وو، په اروپا کې یې د مریتوب په له منځه وړلو کې مرسته وکړه. فیوډالي ټولنې چې د عامو خلکو له کار کولو څخه یې ډېره ګټه تر لاسه کوله، د مریانو ټولنه یې له منځه یوړه، د فیوډالانو له ځمکو څخه به چې رعیت ګټه اخیستله نو اړوو  چې د هغوی لپاره بیګارې تیره کړي. په فیوډالي ټولنه کې د رعیت پير او پلور کېده، ولې په ډېره کې به د هغه ځمکې سره یو ځای پلورل کېدل چې په کې کار به یې کاوه، فیوډالاني خلکو به د مریانو سره سره د کښت او کار لپاره توکي او اهلي څاروي لرل.

په فیوډالي ټولنه کې تجارت پرمختګ وکړ. د مریانو د ټولنې د له منځه تلو وروسته ښارونه تر هغو ښارونو لوی شول، چې یا به وران شوي وو او یا به هم په کنډوالو باندې بدل شوي وو. د کتابونو چاپ او اور غورځونکې وسله اختراع شوه. علم او هنر نور هم پرمختګ وکړ.

د فیوډالي دولتونو د رامنخ ته کېدو سره، د مریانو  او د لومړۍ ګډې ټولنو پراخه سیمې تر کنټرول لاندې وې، خو فیوډالیزم د ټولنیزه تکامل یو بل پړاو و او دغه دوره په بشري تاریخ کې یوه نوې دوره ګاڼل کېده.

د شتمنولۍ له دورې وړاندې، د ټولنیز تکاومل درې دورې داوې؛ ګډه پيلیدونکې ټولنه، مریتوب ټولنه او فيوډالي ټولنه. خو دا په دې مانا نه ده چې ټولو ملتونو د تکامل دا درې پړاونه بشپړ کړي وي. لکه څنګه چې پوهېږو آلمان د ميلادي تاریخ په پيل کې له ګډې ټولنې څخه فیوډالي ټولنې ته تکامل وکړ. لرغوني روس هم د مریتوب په ټولنه کې ژوند نه دی کړی، د ګډې پيل کېدونې ټولنې څخه یې فیوډالي ټولنې ته مستقیم تکامل کړی دی.

دوام لري ….

541 total views, 1 views today

onesignal_meta_box_present:
onesignal_send_notification:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور
  • 1
  • 2