Categories

اعلان

Loading…

یوه لار دوه فکره | محمد مصطفی سمون‎

موږ که هر څه مطالعه کوو یا یې ترسره کوو؛ نو اړینه ده، چې د ټولنې کلتوري، فردي، ټولنیز، اقتصادي، جغرافیایي، او ژبني جوړښتونه له نظره تېر کړو، ځکه چې څه کوو د همدغو افرادو لپاره یې کوو او لیکل مو هم دوی ته دي؛ نو تر ټول مخکې د چاپېریال پاسني فکتورونه مطالعه کول او وروسته د نورو څیزونو په اړه فکر کول مهم دي. له دې برخو څخه یوه هم ژبه ده، چې موږ یې یوازې د افهام او تفهیم وسیله بولو؛ خو له دې ور هاخوا نورې ګڼې دندې هم تر سره کوي، چې زموږ ورته پام نه دی شوی؛ خو استعمال یې زیات دی.

ژبه تر ټولو لومړی د ارتباط وسیله ده، چې افراد د ژوند په چارو کې سره وصلوي.

په ټوله کې ژبې یو ډول دي؛ خو ژبه بیا بل ډول ده. یعنې د جوړښت له مخې سره توپیر لري.

د ژبې مطالعه او څه د ژبې په اړه لیکل تر ټولو له مخه د وګړو او ذهینتونو ارزول دي، وروسته په کار پیل کول. ځکه چې څومره د نورو ژبو د تیوریو له انحصاره راوځو او د خپلو شته موادو پر بنسټ تیوري جوړه کړو؛ نو هغه وخت به مو د نوښت په وسیله تړلې دروازې خلاصې کړې وي. که ژبې ته له خپلې زاویې وګورو، او خپل ساري پرې تطبیق کړو. نه د بل په شتو شخوند ووهو او په خپل ذهن یې ومنو، چې نه یې په پېژندلو کې راسره مرسته کېدای شي او نه زموږ ذهن ورته جوړېدای شي.

لکه: پاکستان کې یو ډول مېوه وه د (چکو) په نامه ما دلته له ګڼو خلکو پوښتنه وکړه؛ چې دلته ولې نه پیدا کیږي؛ ځینو یو ډول او ځینو بل ډول ځواب راکولو. دا ځکه چې دوی نه لیدلې او نه خوړلې وه. نو ځکه هر یوه ترې جلا_جلا تصور درلوده.

نو په ژبه کې شته موتیفونه د دې لامل دي، چې باید وسپړل شي او له نوو زاویو مطالعه شي. ترڅو په ژبه کې شته فرصتونه په نوو ژبپوهنیزو څېړونو کې وڅېړل او د خپلې ژبې پراګمیټونه پرې تطبیق شي. د نورو له لیده خپله ټولنه، کلتور، جغرافیه مطالعه کول به دومره له اغېزو ډکه نه وي، لکه له خصارې؛ نو هر څه چې په خپل کلتور کې تر بحث لاندې ونیول شي؛ نوو څېړنو ته به لار پرانیزي.

هره ژبه په خپل ټولنیز جوړښت کې د خلکو تر منځ دودول، او هر فرد ته دا تصور ورکول مهم دي، چې د خپلې ژبې له شتو څخه داسې ګټه او وڅیړي، چې خپل شته پرې تطبق کړي، نه د بلې ژبې.

له شته موادو ګټه اخیستل له موږ سره څو ډوله مرسته کوي، یو خو دا چې لوستونکی د هر څه په لوستلو کې راسره د خپلوۍ حس کوي، ځکه چې دلته شته ساري په خپله ژبه شاربل شوي وي؛ نو دا بیا حتا عامه ذهنیت ته هم د پرمختګ څراغ بلوي.

د استاد ښکلي خبره رایاده شوه ویل یې: که موږ ماشومانو ته په مورنۍ ژبه لومړنۍ زده کړې برابرې کړو؛ نو د دوی د زده کړې له بهیر سره به مو ډېره مرسته کړې وي. د ساري په ډول یې ( ونه) وویل که موږ ورته درخت او بیا ونه ووایو؛ نو له یو ډول ټکني حالت سره به مخ شي، په ذهن کې یې شته د ونې انځور دوه ګوني غوندې شي، دا ساری یې د نصاب د تطبیق په اړه ووایه، چې ماشومان باید په مورنۍ ژبه زده کړې وکړي؛ خو دلته هم د ژبې دنده له ټولو مخکې ده، چې د ټولنې له یو اواز څخه نیولې تر پاراګراف پورې دغه عملیه د ژبې په دایره کې د تطبیق وړ ده، چې دا بیا د ژبې له شته فرصتونو ګټه اخیستنې ته لار هواروي.

597 total views, 1 views today

onesignal_meta_box_present:
onesignal_send_notification:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور
  • 1
  • 2