Categories

اعلان

Loading…

خپلې لیکنې ولې د نورو له خبرو پیلوو؟ | فهیم بهیر

اوسمهال یو شمېر تیوریکي اثار او بېلابېلې لیکنې خپرېږي، چې په ډېرو برخو کې د  لیکوال خبرې د نورو بهرنیو لیکوالو د تیوریو په اساس وي. زما په اند د دې کار یوه ستره ګټه دا ده، چې زموږ د ادبیاتو اړونده مسایل د یوې داسې تیورۍ په اساس څېړل کېږي، چې مخکې یې بېلګې زموږ په ژبه او ادب کې کمې وې، نو په پایله کې نوې معلومات د لیکوال په لیکنه کې رامنځته کېږي، د ده لیکنه د لوستونکو  لپاره نوې او په زړه پورې وي. په دې اړه ځینې نورې خبرې هم شته، چې زما په اند د ځوانو لیکوالو لپاره د لیکوالۍ او ادب په پرمختک کې  خنډونه رامنځته کوي:

۱ ـ  اوسمهال ډیری لیکوال د خپلې لیکنې په پیل کې خبره د بهرني لیکوال یا عالمانو له قوله پیلوي. زما په اند کله کله خو داسې هم کېږي چې دا کار لیکوال ته د موضوع  د لیکلو لاره پرانیزې او له همدې زوایې خپله لیکنه پیلوي او خپلې نورې خبرې ور سره نښلوي. که چېرې دا لړۍ ډېره شي، نو په دې طرز روزل شوی لیکوال به هیڅکله د خپل ذهن خبرې له خپلې زوایې را بهر نه کړي، کله چې دا ځانګړنه په یو لیکوال کې نه وي؛ نو هغه پرمختګ هم نه شي کولای.

۲ ـ  که چېرې موږ هره لیکنه د یوناني فیلسوف له وینا پیلوو، نو دا معنا هم لرې، چې تر هغې دمه تر دې وخت په دې برخه کې هیڅ پرمختګ نه دی شوی او دا لړۍ غیرې متحرکه ده. که په دې برخه کې له یوناني عالمانو پرته نور ډېر پیاوړي کسان تېرې شوې وي د هغوی په حق کې مو هم بې انصافې کړې ده، چې هېر مو دې یا یې په دې اړه هیڅ کار نه دی کړی او دا طرز هم لوستونکي ناهیلي کوي، چې کیدای شي وروسته تر دې هم دا بهیر پرمختګ ونه کړي.

۳ ـ  که چېرې موږ په تکراري ډول د خپلو تجربو او تیوریو سرچینه د نورو له کشفیاتو پیلوو، ایا موږ به پرمختګ وکړو؟ که دا داسې معنا لري، چې موږ د نورو رڼاو ته ناست یو. که چېرې موږ نوي څه رامنځته کوو یا یې نظریه لرو نو ولې د نورو له تیوریو سره یې تړو؟

۴ ـ ایا زموږ هغه لیکوال چې د دوی اثار د نورو له تیوریو مالامال وي، دا لیکنې زموږ د ژبې، ادب او د لیکوالو مهم اثار ګڼل کېدای شي کنه، چې د خپلې ژبې او ادب د پرمختګ په اړه پرې حساب وکړو؟

۵ ـ   اوسمهال ډیری محصلان او د ادب مینه وال هغه اثار خوښوي، چې د بهرنیو لیکوالو تیوریو یادونه په کې شوې وې یا یې ویناوې راوړل شوې وي، ایا دا کار مو محصلان او ادب مینه والو کې داسې روحیه ونه روزي چې د خپلې لیکنې لپاره ښایست او ښکلا همدا توکي وګڼي لکه یووخت چې د شعر د ارښت له پاره یوازې ادبي صنعتونه او د لفظونو ښکلاو ارزښت درلوده.

۶ ـ که موږ د خپلې ژبې او ادبیاتو تاریخ لرو، ځانګړې ادبي دورې ولري او هرې دورې څو پېړۍ طی کړې وي بیا هم خپلې لیکنې د نورو د ویناو او نظریاتو په اساس لیکو، ولې د خپلو لیکوالو او پوهانو له انده اشاره ورته نه کوو. کیدای شي د دې معنا دا هم وې چې زموږ په ژبه او ادب کې هیڅ تیوریسن او مفکر نه دی تېر شوی او تر دې دمه مو ادب تاریخ کې هیڅ پرمختګ نه دی کړی.

479 total views, 1 views today

onesignal_meta_box_present:
onesignal_send_notification:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور
  • 1
  • 2