Categories

اعلان

Loading…

يوه لار دوه فکره» / محمدمصطفی سمون

موږ که هر څه مطالعه کوو یا یې ترسره کوو؛ نو اړینه ده چې د ټولنې کلتوري، فردي، ټولنیز، اقتصادي، جغرافیایي، او ژبني جوړښتونه له نظره تېر کړو؛ ځکه چې څه کوو د همدغو افرادو لپاره یې کوو او لیکل مو هم دوی ته دي؛ نو تر ټولو مخکې د چاپېریال پاسني فکتورونه مطالعه کول او وروسته د نورو څیزونو په اړه فکر کول مهم دي.

له دې برخو څخه یوه هم ژبه ده، چې موږ یې یوازې د افهام او تفهیم وسیله بولو؛ خو له دې ور هاخوا نورې ګڼې دندې هم تر سره کوي، چې زموږ ورته پام شوی نه دی، خو استعمال یې زیات دی. ژبه تر ټولو لومړی د ارتباط وسیله ده، چې افراد د ژوند په چارو کې سره وصلوي. په ټوله کې ژبې یو ډول دي؛ خو ژبه بیا بل ډول ده – یعنې د جوړښت له مخې سره توپیر لري.

د ژبې مطالعه او د ژبې په اړه څه لیکل تر ټولو له مخه د وګړو او ذهینتونو ارزول دي، وروسته په کار پیل کول. ځکه څومره چې د نورو ژبو د تیوریو له انحصاره راووځو او د خپلو شته موادو پر بنسټ تیوري جوړه کړو، هله به د نوښت په وسیله تړلې دروازې خلاصې کړو. که ژبې ته له خپلې زاویې وګورو، او خپل ساري پرې تطبیق کړو؛ د بل په شتو شخوند و نه وهو او پر خپل ذهن یې ونه منو؛ ځکه چې نه یې په پېژندلو کې راسره مرسته کېدای شي او نه زموږ ذهن ورته جوړېدای شي؛ لکه، په پاکستان کې د (چکو) په نامه یو ډول مېوه وه؛ ما دلته له ډېرو خلکو پوښتنه وکړه، چې دلته ولې نه پیدا کیږي؟ ځینو یو ډول او ځینو بل ډول ځواب راکاوه؛ دا ځکه چې دوی نه لیدلې او نه خوړلې وه. نو ځکه هر یوه ترې جلا_جلا تصور درلود.

 نو په ژبه کې شته موتیفونه د دې لامل کېږي، چې باید وسپړل شي او له نويو زاویو مطالعه شي، چې په ژبه کې شته فرصتونه په نويو ژبپوهنیزو څېړونو کې وڅېړل او د خپلې ژبې پراګمیټونه پرې تطبیق شي. د نورو له لیده خپله ټولنه، کلتور، جغرافیه مطالعه کول تر ګټې زيان ډېر لري؛ نو هر څه چې په خپل کلتور کې تر بحث لاندې ونیول شي، نويو څېړنو ته به لار پرانیزي. هره ژبه په خپل ټولنیز جوړښت کې د خلکو تر منځ دودول او هر فرد ته دا تصور ورکول مهم دي، چې د خپلې ژبې له شتو څخه داسې ګټه واخلي او ويې څیړي، چې خپل شته پرې تطبق کړي، نه د بلې ژبې.

 له شته موادو ګټه اخیستل له موږ سره څو ډوله مرسته کوي، یو خو دا چې لوستونکی د هر څه په لوستلو کې راسره د خپلوۍ حس کوي، ځکه چې دلته شته ساري په خپله ژبه شاربل شوي وي؛ نو دا بیا حتی عامه ذهنیت ته هم د پرمختګ څراغ بلوي.

د استاد ښکلي خبره رایاده شوه، ویل یې: که موږ ماشومانو ته په مورنۍ ژبه لومړنۍ زده کړې برابرې کړو؛ نو د دوی د زده کړې له بهیر سره به مو ډېره مرسته کړې وي. د ساري په ډول یې (ونه) وویل که موږ ورته درخت او بیا ونه ووایو؛ نو له یو ډول ټکني حالت سره به مخ شي، په ذهن کې یې شته د ونې انځور دوه ګوني غوندې شي، دا ساری یې د نصاب د تطبیق په اړه ووایه، چې ماشومان باید په مورنۍ ژبه زده کړې وکړي؛ خو دلته هم د ژبې دنده له ټولو مخکې ده، چې د ټولنې له یو اواز څخه نیولې تر پاراګراف پورې دغه عملیه د ژبې په دایره کې د تطبیق وړ ده، چې دا بیا د ژبې له شته فرصتونو ګټه اخیستنې ته لار هواروي.

324 total views, 1 views today

onesignal_meta_box_present:
onesignal_send_notification:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور
  • 1
  • 2