Categories

اعلان

Loading…

برېښنايي تذکرې به د امنيت د دېوال خښتې شي

جمشيد غزنيوال

په ټولنپوهنيزو بحثونو کې خلک له اوبو سره هم ورته ګڼل شوي، ويل کېږي حاکمه طبقه چې کابو هر ډول تګلوری ورکوي دوی هماغې خوا ته متمايل کېږي. دا خبره پر هغو ټولنو لا ښه صدق کوي چې تر اوسه پورې يې سياسي شعور هغې کچې ته نه وي لوړ شوی چې يو تمدن او تهذيب ورباندې درول کېدای شي.

په افغانستان کې هم د سياسي شعور بحث تر اوسه پورې ډېر لاندېزن نه دی، خو که يې په خبرو او مقالو کې ډېر نېغ نېغ کړو داسې ښکاري چې ګواکې سړی اجتماعي عقل توهينوي، لکن سره له دې ځينې واقعيتونه منل لازم وي. د واقعيت په منلو کې که د يوه لوري د عقلاني او شعوري سطحې پر ټيټوالي فيصله کېږي، له بل لوري يې د را لوړولو مرحله له همدې ځايه پيلېږي.

يوه مثال يې د برېښنايي تذکرو دی، تر اوسه پورې ډېر افغانان د برېښنايي تذکرو په هکله دومره خوشبين نه دي لکه څومره چې بايد وای. دا خبره پر همدې دليل دی چې موږ د حکومت ځينې داسې چارې نه‌شو درک کولای چې په هغو باندې واقعي خوشالي او ډاډمنېدل په کار وي. که څه هم په ډېری هېوادونو کې برېښنايي تذکرې او بلکې مکمل برېښنايي سيسټمونه اوس عادي شيان دي، خو د افغانې ټولنې وضعيت ته په کتو، د برېښنايي تذکرو اهميت تر ډېرو پرمختګونو لوړ دی او ان ډېر پرمختګونه په همدې شي پورې تړلي دي.

برېښنايي تذکرو له حکومته د مصرف تر څنګ د نورو چلينجونو د مخې ډبول هم غوښتل چې حکومت پرې د برياليتوب سرخ‌رويي وګټله. له برېښنايي تذکرو سره دومره مخالفت کېده چې ان يو ځل خو يې ځينو کړيو په اصطلاح، په نطفه کې خنثی کولو ته خرنډلې وه.

په افغانستان کې د ترياکو مافيايي کاروبار، د وسلو قاچاق او پلور او انسان‌تښتونې غوندې ستر ناورينونه لا هم ځکه د نورې نړۍ په نسبت اسانه دي چې موږ هيڅکله د تابعيت کره شمېر، د تابعيت د نفوسي پوښښ ځواک او د جرايمو د ټيټاوي وړتيا نه لرله. د برېښنايي تذکرو مخالفت او هر ځل حکومت تر خوږ ګوته نيول له همدې مسايلو سره بې‌تړاوه خبره نه وه. اوس به تاسې واياست چې د برېښنايي تذکرو له ورکړې سره خو د غضبونو دغه ناسور زخمونه يو دم نه ټک و پتری کېږي، دا خو اوږده او مسلسل پروګرام ته اړتيا لري. دا خبره بالکل سمه ده، خو ځينې ابعاد يې څېړل غواړي.

د جرم پېښېدل که تصادف هم وګڼو، علت يې د مجرم هغه ذهني اساس دی چې فکر کوي د هيڅ داسې سیسټم په کشف کې نه دی چې څوک يې لاس ور وپېچي، دويم دا چې مجرم نيول او سزا ورکول په ټولنه کې د ناورين تداوي ده، وقايه نه ده. برېښنايي تذکرې د جرمونو د ناروغيو او مافيايي ماليخوليا د وقايې نسخې دي.

موږ تر اوسه پورې د جرمونو د سرچينو او عاملانو پر وړاندې د خړو اوبو رڼاوی نه درلود، کله چې په يوه ټولنه کې د جرمونو عامل او منباع نامعلوم وي، د خلکو او ژوند تر منځ يوه توره بې‌باوره را منځ ته کېږي او بيا که يې حکومت په هوا هم را الوتی وي، خلک يې خپل وړ دوست نه ګڼي. د برېښنايي تذکرو په وېش به د جرمونو سرچينې د ابهام له دوړو را ووځي. ما په خپل يوه مخکېني کالم کې ويلي وو چې د برېښنايي تذکرو د څراغ په مرسته به خدای توره شپه رڼا او شينخالۍ پيدا کړي.

کله چې د جرمونو، تېريګرو او لاابالي بانډونو پلونه جوت شي، د فساد او خطر کچه يې په طبيعي بڼه را کمېږي. همدا ساده مثال په پام کې ونيسئ، په موبايل ځورونې، اخطارونه او ان د اختطافونو لينکونه شريکول کابو ټول له هغو سيمکارټونو کېږي چې راجسټر نه وي. له هغو سيمکارټونو سره مسوولانه چلند کېږي چې له کمپنۍ سره راجسټر دي او کمپنۍ يې د اړتيا پر وخت ملي امنيت ته دقيق معلومات ورکولای شي.

د برېښنايي تذکرو مثال همداسې دی، په دې ډول به ټول خلک واقعي راجسټر شي او له حکومت سره د رعيت راجسټريشن د يوه داسې اجباري تعهد ډول دی چې وګړی خپلې ګټې د نورو په تاوان کې نه عياروي او ځکه يې نه عياروي چې پخپله تاواني کېږي. په ننۍ انساني ټولنه کې پر انسان باور د هغه د قول، ظاهري اخلاقيتوب او اعتقاد له وجهې نه‌شي کېدای، دغه متقابل باور له يوې داسې درېيمې زاويې کېږي چې د دواړو لوريو تر منځ په ۵۰٪ کې قرار ولري. دغه درېيمه زاويه برېښنايي تذکره ده.

که مو ياد وي د ليکنې په سر کې مې وويل چې خلک له اوبو سره ورته ګڼل کېږي، ويل کېږي، حاکمه طبقه چې کابو هر ډول تګلوری ورکوي دوی هماغې خوا ته متمايل کېږي، دلته به يوه بله خبره هم ور اضافه کړو. خلک په تدريج تقريباً هر لوري ته سوق کېدای شي، خو يوازېنی شی چې خلک يې له حکومت سره نه‌شي منلای، هغه د حکومت په قانوني حاکميت کې د ناامني موازي موجوديت دی.

موږ چې لا هم د درېيمې نړۍ د هېوادونو له ډلې شمارېږو، د ارضي تماميت او انساني رفاه لوري ته پر مزل يو او اړ يو چې خپل ځينې واقعيتونه په داسې شکل ومنو چې د رڼا د يوازېني څرک پر موجوديت مو شکمن نه کړي، که دغسې وشي تياره به مو په خپله غېږه داسې ونغاړي لکه ښامار چې ځوانه ونه رېز مرېز کړي. که ساده ووايو موږ د ناامني له موجوديت سره سره له حکومته پرته بل انتخاب نه لرو او په دې برخه کې د حکومت دغه ګام چې برېښنايي تذکره يې په کرکجنو او اورنيو حالاتو کې توزيع ته وړاندې کړه، ستر بری دی او که بری نه وي، د ناامنيو په تاريکيو کې د بري د رڼا يوازېنی څرک حتماً دی.

په پخوا زمانو کې انسان د دوست و دوښمن د تشخيص په برخه کې له نورو لارو کار اخيست، لکه د زړه ضربان، د سترګو غيرعادي رنګونه، د مخ نوکارې کېدل او… خو د ټولنو د ساينسي او عقلاني ارتقاء په پړاوونو کې نن سبا د بايومټريک سيسټم تر ګردو کاميابه وسيله ده. په بايومټريک سيسټم د انسان بيولوژيکي تشخص کېږي، د انسان اعترافات، استدلالات، اخلاقيات او اعتقادات ضمني شيان حسابېږي.

د برېښنايي تذکرو اساس بايومټريک دی او بايومټريک د نني دور د انسان د حساسي شعور هغه پرمختګ دی چې تر ډېره حده بشر يو د بل له شره ښه ژغوري. افغانستان د نوې نړۍ له سهولتونو سره تازه وصلېږي او په دې برخه کې برېښنايي تذکرې زموږ د غم‌ځپلي او دردېدلي وطن په ويرانه کې د امنيت د دېوال هغه خښتې دي چې له سرو زرو جوړې دي.

ژوندی دې وي افغانستان، تل دې وي افغانستان!

267 total views, 1 views today

onesignal_meta_box_present:
1
onesignal_send_notification:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

خپلواکي یو لوی نعمت دی چې انسان د خپلی خوښی او فیصلو اختیار په خپله ولري. د خپلواکۍ برعکس غلامي…

د ژبې، رسنیو او سیاست خپلواکي | عمر بورا زماني

02 Sep 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

(اماني فکر) د ښاغلي بخت مرجان بختيار صيب کتاب دی چې په لنډو ورځو کې خپور شوی دی. کتاب د…

پر (اماني فکر) څو کرښې| خالد افغان

24 Aug 2019 uncategorized خپلواکي تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

د سیمه ییزو او ستراتیژیکو مطالعاتو مرکز هغه جګړه چې امير حبيب الله خان ونه کړه، محافظه کاري يې وکړه…

د خپلواکۍ سليزه؛ لنډه کتنه

29 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور
  • 1
  • 2