Categories

اعلان

Loading…

د ژوند حق | عصمت الله صالح‎

موږ د داسې خبرو وړتیا لرو، چې نه باید هغه ووایو او ډېری داسې تصورات هم راسره دي، چې که په سپړلو یې بې له ځنډه فکر وکړو؛ نو تر یوه حده به مو د ژوند حق پر ځای کړی وي.

دا خبره مې د حقیقت تر معلومولو وکړه؛ چې فلسفه پکې لوی لاس لري؛ خو نننی بشر یې یوازې تر مطالعې محدودوي او لا یې هم د یو ستر علم د تعریف په کالب کې اچوي.

د فلسفې په تعریف خو تقریباً اوس هر څوک پوهېږي، ځکه چې ساینس وده وکړه. فلسفه او ساینس که څه هم ځینې وخت یو یو بل ته کاږه- کاږه ګوري؛ خو له دې ټولو تضادونو سره- سره بیا هم د ژوند په کنډه- کپره لار، یو ځای د حقیقت په کاروان پسې منډې وهي.

لکه چې خبره رانه بلخوا لاړه، هو نو ماویل چې فلسفه علم ‌نه دی؛ خو علم کېدای شي، ځکه که موږ فلسفې ته علم ووایو؛ نو په دې صورت کې یوې ثابتې تیورۍ ته اړتیا پېښيږي، د افکارو منتشریت له پامه غورځوو او بلاخره داسې پردي څه وایو او لیکو، چې په مستقیم او غیر مستقیم ډول مو د ژوند ریښې غوڅوي.

پوښتنه کېږي؛ ښا نو چې فلسفه علم نه دی؛ نو څه شی ده؟

د دې پر ځای چې په مطلق ډول یې علم وګڼو، زما په اند ښه به دا وي، چې فلسفه یوازې د فردي تجربو عکس‌العمل وبولو؛ خو دلته ممکن بله پوښتنه دا وشي، چې د تجربو ټولګه پخپله علم نه‌ دی؟

هو، علم دی؛ خو دلته خبره ټوله د مطلقیت ده، چې فلیسوف نه، بلکې یوازې د فلسفې لوستونکی په غوږ وهي. اوس مهال ډېر کسان فلسفه لولي او غواړي چې ځان د خپل خلقت، ودې، عشق، تقدس، مرګ او… په ژورو رازونو پوه کړي او حقیقت ته د رسېدو په پار د خپلو افکارو انتها معلومه کړي، چې په پای کې ژوند ته د پردیو اذهانو له زاویو داسې ګوري، چې نه باید هغسې ورته وکتل شي.

دا ممکنات تر ډېره هغه وخت په عملي بڼه اوړي، چې له خپل فکره د شیندلو چانس واخیستل شي او پر پردۍ نظریې نقد د کفر په مانا شي، چې دلته نو بیا د اخلاقي عدم اضطراف هم ډېریږي او لوستونکی هغه څه وايي، چې نه باید ووایي.

خو که موږ د فلسفې مینه‌وال یې د لوستلو پر ځای، په علم جوړولو لاس په کار شو، خلکو ته یې د یو ستر علم په حیث ور وپېژنو، یانې ووایو چې ژوند لویه فلسفه ده، ځکه چې انساني ذات د نوښتونو تږی دی او دا نوښتونه تر ډېره په تجربو کې سا اخلي او د تجربو له راټولو لوی علم په لاس راځي؛ نو هغه وخت به د داسې تصوراتو په سپړلو بوخت وو، چې تر یوه حده به مو د ژوند حق پر ځای کړی وي.

1,782 total views, 3 views today

2 comments

  1. Dr. HamidUllah Zlrraver Safpiدکتور حمیدالله زړور. ساپی Reply

    سلامونه،
    ورور عصمت الله صاب! تاسو فلسفه له خپل آنده مطالعه کړې ده. زماداليکنه ستاتنقيد نه، بلکه یوڅه وضاحت ده۰
    ما یو وخت (۴۰ کاله مخکې) د جورج پولیتزر د( فلسفې مقدماتي اساسات) په نوم کتاب په تورکي ژبه لوستی و. او هلته ېې د ډیالکټیک میتود په کارولو آیدایالیزم او ماټریالیزم څیړلی و. البته د انسان د ژوند او مرګ مسایل ېې اساسي مساءله تشکیلوي.

    خو تر ډیرو مطالعو وروسته اوس چې انټرنیټې او نور معلومات هر څه پریمانه شوي دي؛ په دې آند یم چې هغه د ژوند حق چې الله تعالی ج. انسانانو ته ورکړی او د بیولوژي، طب او ديني علومو له لیارې ېې فرمایلي:” که چا یو نفس بیګناه قتل کړ لکه ټول انسانیت ېې چې وژلی وي او که چا یو نفس اِحیآء (تر وسې بیا ژوندی ) کړ لکه ټول خلک ېې ژوندی کړی وي!” صدق الله العظیم.
    او وايي چې علوم یا پوهنې په طبیعي او اجتماعي یا ټولنیزو ویشل شوي خو فلسفه ېې مور ده .
    او زما په نظر ریاضیات ېې پلار دی ،او زما په آند ديني علوم د پورتنیو طبیعي اواجتماعي پوهنو تر مینځ او د دواړو ګډه ده.په درنښت. پخوانی ډاکټر حمیدالله صافي، /فعلاََ بلجیم کې ۲۰اپریل=۴شعبان المعظم=۳۱ حمل یا وری

  2. Asmatullah Saleh Reply

    ډېره مننه ګران ډاکتر صاحب، چې وخت مو ورکړ، ومو لوسته او ډېر څه مو پرې ورزیات کړل.
    کور مو ودان!

Leave a Reply to Dr. HamidUllah Zlrraver Safpiدکتور حمیدالله زړور. ساپی Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د پاچا امان الله؛ اصلاحات او مخالفتونه/ زاهدخلیلي

پاچا امان الله په ۱۹۱۹ کې د خپل پلار له وژل کېدو وروسته پاچا شو. پوځ، لوړ پوړو چارواکو او…

د پاچا امان الله؛ اصلاحات او مخالفتونه/ زاهدخلیلي

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه: د خلیفه برج څراغونه به نن…

تاند، یکشنبه، د اسد ۲۷مه: د متحده عربي اماراتو د خلیفه برج څراغونه به نن له ماښام وروسته د خپلواکۍ…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه: د خلیفه برج څراغونه به نن شپه د افغانستان په بیرغ ښکلي وي

18 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

حکومت د بیګاني خونړي برید له کبله د خپلواکۍ د…

تاند، یکشنبه، د اسد ۲۷مه: تاند ته د ارګ یوې مؤثقې سرچینې د ورکړیو معلوماتو په اساس د کابل شهر…

حکومت د بیګاني خونړي برید له کبله د خپلواکۍ د سلمې کلیزې جشن وځنډاوه

18 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور
  • 1
  • 2