Categories

اعلان

Loading…

د ټاکنو په لور | شفیق اندړ

د میزان په اته ویشتمه نیټه د ولسي جرګې او ولسوالۍ جرګې د ټاکنو لپاره د رایه ورکوونکو د نومونو د ثبت بهیر پیل شو. ځینې کسان اندیښمن دي چې د ټاکنو کمیسیون به خپلې چارې تر ټاکلې مودې پورې تر سره نکړي خو د انتخاباتو پروسه هم په کمیسیون پورې اړه لري او هم په خلکو پورې.

 خلکو ته هم پکار ده چې د خپل وطن په مقابل کې خپله وظیفه تر سره کړي او د نومونو د ثبت زحمت وګالي.

 د انتخاباتي کمیسیون په مسولیتونو کې یو تر ټولو مهم مسولیت د عدالت تامین دی او په دې لړ کې خصوصا دوو ټکو ته پام پکار دی: یو دا چې هر ولایت ته د هغه د واقعي نفوس په تناسب چوکۍ وویشي. نوې سروې ګانې چې له پرمخ تللې ټکنالوژي پکې استفاده شوې ده، دا ښیي چې د ځینو ولایتونو نفوس د هغه تعداد دوه برابره دی چې د احصاییې ادارې په تیرو اووه لس کلونو ورته ټاکلی و.

 نوې احصاییه چې د اجتماعي عدالت مخالفان یې په تخریب لګیا دي او کله یې هوایي ،کله یې ګاوي( د غویو) سرشمیرنه بولي، دا ثابتوي چې مثلا هلمند باید د خپل نفوس په تناسب دوه برابره وکیلان ولري.

 د نوې احصاییې په اساس په ځینو نورو ولایتونو کې هم د ولسي جرګې د چوکیو نوی ویش پکار دی. مثلا کابل باید تر دې وروسته درې دیرش نه بلکې نهه ویشت وکیلان ولري، ځکه له نویو معلوماتو سره سم د کابل نفوس شاوخوا یوڅلویښت لکه دی.

د افغانستان د اساسي قانون مطابق هر ولایت ته باید د خپل نفوس مطابق پارلماني چوکۍ ورکړ شي او له بلې خوا د قانون مطابق د ولسي جرګې د چوکیو شمیر ثابت دی، یانې د افغانستان نفوس که زیات هم شي، د ولسي جرګې د غړیو شمیر باید دوه سوه نهه څلویښت کسان وي. په دې حساب اوس چې د افغانستان نفوس څه کم شپږدیرش میلیونه ټاکل شوی دی، نو په هرو یوسلو درې څلویښت زره کسانو یو وکیل رسیږي. مثلا که یو ولایت شاوخوا څورلس لکه اوسېدونکي ولري، نو په ولسي جرګه کې د وکیلانو شمیر یې باید لس کسه وي.

 د ټاکنو کمیسیون ته لازمه ده چې د اجتماعي عدالت د تامین او د قانون د رعایت په خاطر د ولایتونو د واقعي نفوس په اندازه د ولسي جرګې د چوکیو تعداد ته د نوېو او معتبرو احصاییو په رڼا کې له سره کتنه وکړي او تیرو اووه لس کلونو بې عدالتیو ته د پاي ټکی کېږدي.

  د اجتماعي عدالت د تامین او د انتخاباتو د قانون له روحیې او غوښتنو سره سم یو بل ضرور کار دا دی چې د انتخاباتو کمیسیون تر ټاکنو وړاندې باید انتخاباتي حوزې انتخاب کړي.

 په تیرو اوولس کلونو کې انتخاباتي حوزه ټول ولایت و خو د اجتماعي عدالت او د انتخاباتو د قانون د روحیې تقاضا دا ده چې د ولسي جرګې د انتخاباتو لپاره افغانستان د خپلو ولایتونو په اندازه په څلوردیرش حوزو ونه ویشل شي، بلکې د ولسي جرګې د چوکیو په اندازه په دوه سوه نهه څلویښت حوزو وویشل شي.

 د دې کار یوه لویه ګټه دا ده چې د هر ولایت د هرې سیمې اوسېدونکي به دا امکان پیدا کړي چې خپل وکیل ولري. د ولایت حوزه کولو د عیب لوی مثال د غزني ولایت دی چې اتیا فیصده اوسېدونکي یې یو وکیل هم نلري اوټول وکیلان یې یوازې د دوه، درې ولسوالیو اوسېدونکي دي، حال دا چې غزني اتلس اولسوالي ګانې لري. د دغه ډول اجتماعي بې  عدالتۍ د ختمولو لپاره د انتخاباتو کمیسیون ته پکار ده چې اخلاقي او قانوني شهامت ولري او په افغانستان کې د انتخاباتي تبعیض او ستم د ختمولو لپاره محرومو سیمو ته هم دا فرصت ورکړي چې د ملت په کور کې خپل استازي ولري.

 په تیرو اولس کلونو کې د انتخاباتو طریقې داسې تنظیم شوې وې چې اجتماعي بې عدالتي ته یې لاره پرانیستله او دغه بې عدالتي د ناامني لوی عامل و او دی.

 له بلې خوا خلک هم باید خپل ملي او اخلاقي رسالت هیر نکړي او پکار ده په انتخاباتي پروسه کې فعاله برخه واخلي.

 خلک د نومونو له ثبتولو رانیولې، د لایقو، پاکو او زړه سواندو کاندیدانو تر انتخابولو پورې یو لړ کارونه په مخ کې لري. دوی که د ملت په کور کې خپل استازي ولري نو په دولتي ادارو کې به یې تر ډیره حده د حق خوړلو مخه ونیول شي او د سیمو پرمختګ او انکشاف به یې اسانه شي.

 هغه خلک چې د وطن او ټولنې په چارو کې د انتخاباتو د کارت د اخیستلو او په ټاکنو کې د ګډون کولو زحمت په ځان نه تیروي، نه یوازې له وطن سره جفا کوي، بلکې له ځانونو او خپلو اولادونو سره هم ظلم کوي. ما په تیرو څو کلونو کې د غزني ډیر خلک ولیدل چې د ډیر کوچیني کار لپاره به په دفترونو کې ګرځېدل او کارونه به یې نه خلاصیدل او وجه به یې دا وه چې دوی په ولسي جرګه کې استازي نلرل او په دفترونو کې ورڅخه د چا سترګه نه سوځېده. دغه مشکل په اکثرو ولایتونو کې د مختلفو ولسوالیو د اوسېدونکو مشکل دی چې که دوی په انتخاباتو کې د ګډون همت کړی وای، نو خپلو سیمو ته به یې ډیر خیر رسولی وای. البته، دې کې هم شک نشته چې طالبانو په تیرو کلونو کې یو ګڼ شمیر خلکو ته اجازه ورنه کړه چې په انتخاباتو کې برخه واخلي.

 طالبان په دې متهم دي چې خلک یې د خپل نفوذ په ساحو کې د خپلو رایو له استعماله محروم ساتلي دي خو حقیقت دا دی چې د یوې سیمې قومي مشران، علما او ځوانان که همت وکړي او د خپلو حقونو لپاره لاس په کار شي، نو طالبان هم شاید د خلکو د رایو له حق سره ډیر مخالفت ونکړي او دا خو د طالبانو هم په ګټه ده چې په پارلمان کې د خپل کنټرول د سیمو استازي ولري او د خپلو مشکلاتو په حل کې ورڅخه استفاده وکړي.

343 total views, 3 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2