Categories

اعلان

Loading…

کیسه، تیرمهال او ټولنیز ناخوداګاه کتاب ته یوه لنډه کتنه

عبدالوکیل سوله مل  

کیسه ،تیر مهال او ټولنیز نا خوداګاه د هڅا ند لیکوال او څیړونکي اکبر کرګر تا زه خپور شوی اثر دی چې په دې ورستیو کې د چا پ په ګا ڼه پسول شوی دی. دا په داستا نی ژانر د لیکوال دوهم اثر دی چې خپریږي . لیکوال ددې دمخه هم ادبیات او د انسان دننۍ نړۍ کښلی او چا پ کړی دی. چې پخپل وخت یو نوښت او تازه څیړنه وه.

په پښتو کې په داستا نی ادبیاتو تر دې دمخه څو دګوتو په شمهر ژباړې او یو نیم کتا ب چا پ او خپاره شوی دی . چې شمیر ېې خورا کم او دداستا ن لیکنې ډیره کلاسیکه او ابتدایی تیوری راپیژني . لکه د اجمل پسرلی ژباړه(( داستان به  څنګه لیکو)) او یا د شریفه شریف ژباړه ((د لنډې کیسې تیوری)) او یا هم د نصیر احمدی(( راځۍ کیسه ولیکو)) ،د صدیق الله سمسور ژباړه (دکیسې لیکلو هنر)او یو څو نورې ژباړې او لیکنې ……..

کیسه تیر مهال او ټولنیز نا خود اګاه دداستا ني ژانر د لیکلو نه کوم کلاسیک لارښود ی او نه هم د کیسه لیکنې دا یا هغه فورم راپیژني. دا په کلاسیکو او معا صرو ادبیاتو کې د اسا طیرو ، عر فان او فلسفې ځای معلوموي . او لکه لیکوال او شا عر غفور لیوال چې د سریزې په یوه برخه کې لیکي ددې اثر ارژښت په دې کې دی چې له اسا طیرو او کیسو سره د انسان د اروایی نړۍ تړاو څیړي او دا راښايي چې د اسطورو کیسې څه دي ؟ اسظورې او کیسې ېې د انسان د اروا په ژوره څا ه کې چیرته پرتې دي ؟څنګه د انسان له ویښ شعور سره اړیکې ټینګوي او دانسان پر ما هیت ، شخٌصیت ،باورونو،لیدلوریو او هنري پنځونو څه ډول اغیز کوي.

لیکوال په دې اثر کې خپل بحث له کیسې او له اساطیرو سره د هغې له پیونده پیلوي اوکیسه د بشریت د باورنو او او انساني منا سباتو هنداره او د بشر همزولې ګڼي .

لیکوال په خپله څیړنه کې د پښتو فلکوریکو کیسولکه فتح خان او رابعه ګله ،آدم خان او درخانۍ ، دلۍ او شهۍ ،شهزاده بهرام او ګل اندامه  بیلګې هم په ټول تفصیل رااخلي څو پښتانه هم د موضوع سره پوره بلد او څیړنه لا اغیزمنه وګرځوي .

کتاب په انسانانو د کیسو په روزنیز اغیز هم ګټور بحث کوي او څرګندوی چې  کیسه څومره د بشریت په اګاهۍ او ویښتیا کې لوړ ځا ی لري.

دا څیړنه راښایی چې کیسې او په ټوله کې ادبیات که له یوې خوا د انسان رواني اړتیا ده له بلې خوا ېې د بشري کلتور په توګه د دبشر د ځانی خبرتیا او چا پیریال پیژندنې یو عنصر هم دی.

اسطوره او ادبیات د کتا ب بل په زړه پورې بحث دی چیرې چې لیکوال د اسطورو او ادبیاتو رابطه بیا نوي او په معا صرو ادبیاتو د اسطورو اغیزه په تفصیل سره شني .  دی په دې څیړنه کې دې پا یلې ته رسیږي چې معا صر رومان د اسطورو ی کیسو پیل او له هغو پرته ېې وجود نیمګړی دی.

په کتا ب کې د تیرې پیړۍ ددوهمې نیما یی رایج داستا نی مکتب (جادويي ریالیزم) ته هم ځغلنده نظر اچول شوی دی او ددغه مکتب او سبک د ځنو نا متو استازو لکه سلمان رشدي سبک او اثارلکه ((شرم)) راپیژني .

د کتا ب وروستی او شپږم بحث په ادبیاتو کې د عرفان او فلسفې ځای او تړاو ته بیل شوی دی. په دغه بحث کې هم لیکوال د لرغونو ادبیاتو خورا مشهور اثار لکه د کالیداس د شکونتلا ، د ګویته فا وست ، د شکسبیر ها ملت  په لنډو راپیژني او د هغو په عرفاني او فلسفي اړخونو ژور بحث کوي .

کیسه ، تیر مهال او ټولنیز نا خود اګاه نه يوازې په پښتو کې په داسې مهمه او نوې موضوع د کتا ب ښه پیلامه ده بلکې ما په افغانستان کې  تر دې دمه ددری ژبوافغان لیکوالو او څیړونکو هم کوم څیړنیز اثر نه دی ترسترګوشوی.

کتا ب د ټولو هغو لپاره که غواړي په رښتینی معنا اوسنۍ کیسه او د معا صرو ادبیاتو ماهیت درک کړی ګټوره منبع ده. او هغو ته هم که غواړی هنری معا صره کیسه که لنډه او اوږده وی وپنځوي.

1,035 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2