Categories

اعلان

Loading…

د طالبانو د امتحان فرصت | شفیق اندړ

ولسمشر غني د کابل پروسې په غونډه کې وویل چې له تور لیسته د طالبانو له ایستلو رانیولې د هغوی د بندیانو تر خوشي کولو او د اساسي قانون تر تعدیل پورې په هر څه باندې له طالبانو سره بې قید او شرطه خبرې کیدای شي. د ولسمشر مرستیال ویاند مرتضوي ویلي دي چې طالبان که د سولې لپاره نور کوم موضوعات لري هغه دې هم د خبرو په اجنډا کې شامل کړي.

  طالبان معمولا وایي چې دوی د سولې لپاره دوه شرطونه لري: یو دې خارجي عسکر له افغانستان څخه ووځي او بل دې په افغانستان کې شریعت نافذ شي.

د طالبانو د یوه پخواني مقام ملا عبدالسلام ضعیف په قول د خارجي عسکرو له وتلو څخه د طالبانو مقصد دا نه دی چې دا نن، نن دې ووځي بلکې مقصد یې دا دی چې دا کار دې د یوه مهال ویش په اساس وي.

 د نظام د اسلامي کولو په اړه یوه خبره دا ده چې د افغانستان نظام اوس هم د نړۍ تر اکثرو اسلامي هیوادونو ډیر اسلامي دی او بل دا چې ولسشمر غني وویل چې که طالبان د اساسي قانون تعدیل غواړي نو له قانوني پروسیجر سره سم، د تعدیل په مخ کې خنډ نشته. له قانوني پروسیجره نهایي منظور دا دی چې اساسي قانون به د خلکو په خوښه تعدیل کیږي او د خلکو خوښه به د دوی د هغو استازو په ذریعه تمثلیږي چې خلکو د انتخاباتو له لارې ټاکلي وي.

 مطلب دا چې د قانون د جوړولو یا تعدیل کولو اصلي صلاحیت به د افغانستان د خلکو په لاس کې وي، نه د طالبانو یا حکومت یا کوم بل تنظیم په لاسونو کې.

 داسې ښکاري چې طالبان به د اساسي قانون د تعدیل د قانوني پروسیجر په اړه کومه ستونزه ونلري، ځکه په وروستیو کلونو کې یې څو ځله څرګنده کړې ده چې د افغانستان په سیاسي نظام کې د نورو تنظیمونو او لوریو د حضور مخالف نه دي، نو چې نور لوري مني او زغمي، بیا خو د قانون په داسې تدوین او تعدیل کې مشکل ورته نشته چې د افغانستان د خلکو اکثریت یې غواړي.

 پاتې شوه د خارجي عسکرو د شتون موضوع. که چیرته د ملا عبدالسلام ضعیف او ځینو نورو طالب مشرانو ادعا ومنو چې طالبان د خارجي عسکرو د وتلو په برخه کې د مهال ویش غوښتونکي دي، نو بیا خو په دې برخه کې هم جدي ستونزه نشته.

 امریکایانو په صراحت سره ویلي دي چې که جګړه مار په افغانستان کې جنګ ته ادامه ورکوي، دوی به هم خپل نظامي حضور ته دوام ورکړي.

 البته، یوازې طالبان نه بلکې نورې جګړه مارې ډلې هم په افغانستان کې فعالې دي او سوال دا دی چې د هغو سرنوشت به څنګه کیږي؟ د دې سوال په ځواب کې ویلای شو چې د افغانستان له نظام سره په جګړه کې شاوخوا اتیا فیصده برخه د طالبانو ده، نو که طالبان له جګړې لاس اخلي، د داعش او نورو ډلو د جنګ ختمول مشکله چاره نه ښکاري. دا د طالبانو جګړه ده چې نورو باغي ډلو ته یې هم په افغانستان کې د تنفس امکان برابر کړی دی.

  پخوا به د طالبانو پلویانو ویل چې طالب مشران په تور لست کې دي، د دوی ډله په رسمیت نه پیژندل کیږي، د دوی کسان بندیان دي او دوی ثابت ځای نلري نو څنګه د سولې مذاکرات پیل کړي. د کابل پروسې په غونډه کې د ولسشمر غني وینا دغو ټولو پوښتنو ته مشخص ځوابونه لري او د طالبانو د دوو لویو غوښتنو یعنې د دوی په اند د نظام د اسلامي کولو او د خارجي عسکرو د وتلو موضوعات هم د سولې لپاره د مذاکراتو په چوکاټ کې ځای پیدا کړ، نو اوس که طالبان بیا هم مذاکرات نه کوي، له دوو عواقبو سره به مخامخ شي:

 یو دا چې سیاسي مشروعیت به یې لا زیات کمزوری شي او د داعش په څیر یوه ډله به وګڼل شي چې بیا به د خبرو او روغې جوړې امکان ورسره نه وي. طالبان به نه یوازې په نړیواله کچه خپل نسبي مشروعیت له لاسه ورکړي، بلکې د افغانستان په داخل کې کې به هم له انزوا سره مخ شي، ځکه د افغانستان خلک به د جنګ د ادامې پړه په طالبانو باندې واچوي.

 بل دا چې د نظامي فشار په نتیجه کې به ډیر وځبل شي. دغه راز د نظامي عملیاتو په نتیجه کې دا امکان زیات دی چې د دوی د رهبري شورا له منځه لاړه شي او طالب خپل انسجام له لاسه ورکړي. لنډه دا چې د جنګ ادامه که څه هم د افغانستان د خلکو لپاره فاجعه ده او لویه بدمرغي ده خو د دې فاجعې تر ټولو زیات ضرر به طالبانو ته ورسیږي، نه نورو افغانانو ته.

 طالبانو د کابل پروسې تر پیل کیدو له مخه له امریکا غوښتنه کړې وه چې له دوی سره دې د سولې لپاره خبرې وکړي خو امریکا وایي چې طالبان دې له نورو افغانانو سره سوله وکړي. طالبان ځکه له امریکا سره خبرې غواړي چې د دوی په نظر د دوی جنګ له امریکا سره دی او د دوی مقابل لوری د امریکا حکومت دی، نه د افغانستان حکومت.

 که چیرته طالبان د افغانستان د حکومت د سولې د وروستي وړاندیز په ځواب کې  بیا هم په دې خبره ټینګ شي چې د افغانستان له حکومت سره خبرې نه کوي او له امریکا سره یې کوي، نو طبعا جګړه به اوږده شي او د سولې مخه به ډب شي.

 په دې کې شک نشته چې امریکا هم د طالب د جنګ یو لوری دی، مګر له دې حقیقته هیڅوک انکار نه شي کولای چې طالب که یو امریکایي وژلی دی نو زر کسه یې افغانان له منځه وړي دي. دوی چې په ښارونو کې انتحاري حملې کوي، چې د کلیو په لارو کې ماینونه ږدي یا په کلیوالو باندې مفته ډوډۍ خوري، دا له امریکا سره نه بلکې له افغانانو سره جګړه ده. په افغانستان کې د پلونو ړنګول، د پخو سړکونو خرابول یا د واکسین مخه نیول د افغانانو او افغانستان تباهي ده، نه د امریکایانو.

 حقیقت دا دی چې افغانستان د سولې تږی دی او د افغانستان خلک نه غواړي چې میندې او پلرونه خپل اولادونه په خاورو وسپاري. خلک غواړي ژوند وکړي او ارام واوسي. خلک په دې پوهیږي چې عزت یې په سوله کې دی او هر څوک چې جنګ ته دلایل پیدا کوي له خلکو څخه ژوند، عزت او خوشحالي اخلي. طالبان کولای شي چې تر څه نورې مودې پورې هم جنګ ته ادامه ورکړي او د افغانستان هدیرې لویې کړي، مګر دا موده به اخر پای لري او طالب مشران که هوښیار وي، شاید په هیڅ وجه د داسې لارې ادامې ته تیار نه شي چې انجام یې خامخا شکست او مختوري ده.

 طالبان کولای شي چې د افغانستان له خلکو او حکومت سره د سولې په مذاکراتو کې خپلې ټولې اندیښنې شریکې کړي. سوله دوه اړخیزه وي. سوله د دواړو لوریو د خوښې په اساس وي. د سولې په مذاکراتو کې هیڅ لوری هم تاوان نه کوي. که چیرې عرب او اسراییل، هند او پاکستان، روسیه او امریکا او نور ټول متخاصم  لوري د اختلافاتو د حل او د  سولې لپاره مذاکرات او بحثونه کولای شي، طالب او د افغانستان حکومت ولې خبرو ته تیار نه شي؟

384 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه…

تاند، چهارشنبه، د اسد ۳۰مه: ولسمشر د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ رغول شوې د دارالامان ماڼۍ په شاندارو…

 دارالامان ماڼۍ د ولسمشر په لاس او د شهزادګۍ هندیه په وینا پرانیستل شوه

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

د نړۍ په ټولو هېوادونو کې داسې عنعنوي، فرهنګي، دیني او ملي ورځې شته چې خلک او حکومتونه یې په…

د خپلواکۍ سلمه کلیزه دې بختوره وي| احسان ارینزی

21 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د…

تاند، چهار شنبه، د اسد ۳۰ مه: د کورنیو چارو وزارت اعلان کړه چې نن د اسد په ۳۰مه به…

د خپلواکۍ د سلمې کلیزې په ویاړ نن شپه د کابل پر ۳ غونډیو اورلوبه کېږي

21 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی No comments

نور

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

استاد عارف نظر صدسال پیش از امروز مردم آزاده افغانستان، ثمره جانبازی ها، قهرمانی ها و مبارزات استقلال طلبانه فرزندان خویش…

فرخنده باد صدمین سالگرد استرداد استقلال افغانستان

20 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری تاند No comments

نور

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

1.        افغانستان منظم مالیاتي سیستم ولري 2.      افغانستان قوی مالي نطام ولري 3.      افغانستان خپلې پیسې ولري 4.      افغانستان خپل تولیدات ولري 5.      افغانستان خپله بريښنا ولري 6.      افغانستان توکي ټولې…

د غازي امان الله خان سل ارمانونه

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

بیست و هشتم اسد، حماسه یک روز، افتخار جاویدان، روز استرداد استقلال کشور است، که از آن ۱۰۰ سال میگذرد. در بیست و…

 بیست و هشت اسد؛ روز استقلال کشور! | توفیق عظیمی

19 Aug 2019 خپلواکي مقالات دری مقالې تاند No comments

نور

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

ازادي او خپلواکي، دوه جلا مفاهیم افاده کوي او لازمه ده چې جلا جلا چلندونه ورسره وشي. د ازادۍ په…

د خپلواکۍ فکر | معروف افغان

18 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني…

تاند، دوشنبه د اسد ۲۸مه: په بلخ کې یوې ناوې او زوم د خپلواکۍ د سلمې کلیزې له ورځې سره…

بلخي نجلۍ او ځوان د خپلواکۍ په ورځ په اماني کالیو کې واده وکړ

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

تاند، دوشنبه، د اسد ۲۸مه: طالب ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، جنګیالیو یې نن تر خپلې ولکې لاندې ځینو سیمو…

طالبانو بغلان کې د خپلواکۍ سلمه کلیزه نمانځلې ده

19 Aug 2019 خبرونه خپلواکي م. عاصم خوږیاڼی Comments (1)

نور

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

لیکنه: نورالله غازي هیوادونه د خپلواکۍ په لمانځلو سره خپلو خلکو ته بیا بیا وریادول غواړي چې دا هیواد داسې په…

د خپلواکۍ لمانځل څه ګټه لري؟

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

رښتیا هم چې تا سل کاله مخکې په نره توره د افغانستان آزادي له اشغالګرو انګرېزانو څخه بېرته واخیسته او…

غازي امان الله خان ته | ګل آغا احمدي وردګ

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

لیکنه: محمد نور الهام افغانان د ۲۰۱۹ کال د آګسټ په ۱۹مه چې د ۱۳۹۸ ل ل د زمري له ۲۸مې…

د افغانستان د خپلواکۍ ستونزمن مزل

19 Aug 2019 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور
  • 1
  • 2