Categories

اعلان

Loading…

یز، ییز او که یز | خالد سمیر

پښتانه لیکوالان او خبریالان د (یز، ییز او ایز) نسبتي وروستاړو په لیکلو کې سره جلا او وېشلي نظرونه لري.
ټول پښتانه لیکوالان او خبریالان خو لا پرېږده، په یوې رسنۍ کې د ننه خبریالان هم سره یوه خوله نه دي.
ځینې د ستاینوم جوړولو لپاره له نوم سره د (ایز) وروستاړی لیکي چې زما په نظر لیکل یې ناسم دي.
د بي،بي،سي نړیوال ټلویزیون ویاند او خبریال(اېمل پسرلي) سره مې پر همدغې موضوع بحث وکړ، راته یې ویل: ” د (سیمه ییز) ستاینوم په پای کې د (ایز) وروستاړي لیکل ناسم دي او باید پر ځای یې (ییز) ولیکل شي. ما ورته وویل: ” دا منم چې د (ایز) لیکل ناسم دي، خو له هر اسم سره د دوو یاګانو والا (ییز) وروستاړی لیکل هم سم نه دي. بېلګې( پوهنه> پوهنیز، لس>لسیز) مې ورته وړاندې کړې. راته یې وویل: ” خبره دې منطقي ده”.
پاتې شول (یز او ییز) وروستاړي؛ دغه وروستاړي د ستاینوم جوړولو لپاره یا له یو نوم سره یوځای او یا ترې جلا لیکل کېږي.
اوس راځو د بحث اصلي ټکي ته؛ دلته مې د لیکوالۍ د ستونزو د حل لپاره د دغې موضوع په اړه لږ مالومات راڅپړلي دي.
هغه نومونه چې له دوو څپو جوړ وي او په زبر/زور (ه) پای ته رسېدلې وي، باید ټول نوم پوره ولیکل شي او د (ییز) وروستاړی دې ورپسې جلا ولیکل شي.
په زبر/زور (ه) پای ته رسېدلي دوه څپه ییز نومونو کې (ه) تلفظ کېږي، نو باید په لیکلو کې له پامه و نه غورځول شي.
لکه:
سیمه> سیمه + ییز= سیمه ییز
سوله> سوله + ییز= سوله ییز
ژبه> ژبه +ییز = ژبه ییز
لهجه> لهجه + ییز= لهجه ییز
وټه> وټه + ییز= وټه ییز
هغه نومونه چې له دوو څخه له ډېرو څپو جوړ وي او په زبر/زور (ه) پای ته رسېدلي وي، باید له پای څخه یې زبر/زور (ه) حذف شي او بیا د یوې(ي) والا (یز) وروستاړی دې ورپسې په نښلېدلي ډول ولیکل شي.
لکه:
ټولنه> ټولنـ +یز= ټولنیز
اوسپنه> اوسپنـ+یز= اوسپنیز
پوهنه> پوهنـ+یز= اوسپنیز
کرنه> کرنـ+یز = کرنیز
روزنه> روزنـ+یز= روزنیز
پاتې نورو یو څپه ییزو نومونو سره او هغو دوه او یا څو څپه ییزو نومونو سره دې هم د (یز) ورستاړی په نښلېدلي ډول ولیکل شي چې په زبر/زور (ه) پای ته نه وي رسېدلي.
لکه:
توکم> توکمیز
شپږ> شپږیزه
لس> لسیز یا لسیزه
رسنۍ> رسنیز

8 total views, 1 views today

1 comment

  1. Dr.Atal Reply

    سمیرصاحب!
    ښه او ضروری وضاحت مو د اصلاح او دعوت په ژبه ترسره کړی ، خدای رب العزت دی موږ ته ښه وړتیا د ترمیم ، اصلاح او تقویت د نیکیو او نیکانو را په برخه او د اخوت مرصوص صف کی مو ودروی.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *