Categories

اعلان

Loading…

د قبايلي سيمو په اړه د پاکستان نوی پلان د افغانستان لپاره څه ګټه او تاوان لري؟

د انګلستان نه په  ١۹۴۷م کال کښې د پاکستان د ازادۍ د ترلاسه کولو وروسته قبائيلي سيمه چې فاټا هم ورته ويل کيږي د پاکستاني حکومت لخوا نيمه خود مختاره سيمه وبلل شوه او د ايف سي ار قانون هلته نافذ شو.
چې کله پاکستاني حکومت په فاټا کښې د نړيوالو په غوښتنه د تروريزم ضد عمليات پيل کړل نو د فاټا د سيمې ګڼ شمير خلک د پاکستان نورو سيمو ته او يا هم افغانستان ته کډه شول. فاټا ته د توجه اوښتلو نه وروسته د ځينو سياسي کړيو لخوا د ايف سي ار د قانون دختمولو غوښتنه وشوه او په ۲۰۱۴ م ميلادي کال کښې بيا د يو شمير پاکستاني چارواکو او سياسيونو لخوا د فاټا په خيبر پښتونخوا ايالت کښې د ورګډولو په وړومبي ځل وړانديز وشو او څه موده وړاندې د پاکستان ولسي جرګې د يو بل په ذريعه د پېښور د اعلی محکمې ( هائي کورټ ) او د دغه هيواد د سترې محکمې (سپريم کورټ) واک تر فاټا د غزولو منظوري ورکړه.
 د مسلم ليګ (ن) واکمن ګوند دعوه لري چې دغه اصلاحات به دوي ټول په ټوله عملي کوي اؤ دفاټا اولس ته به خپل ټول حقونه ورکوي.
په پاکستان دننه پښتانه سياستوال د فاټا په خيبر پښتونخوا کښې د ورګډولو په اړه سخت اختلافات لري. د پښتونخوا ملي عوامي ګوند مشر وايي چې د فاټا د مرجر merger يعنې د قبايلي سيمو په خيبر پښتونخوا کښې د ورګډولو په هکله دې د افغانستان رايه هم واخيستل شي او د سيمې د  يو بل سياسي او مذهبي ګوند مشر ملا فضل الرحمن غوښتنه لري چې قبائيلي سيمې يا خو ازادې پاتې شي او يا ځانته ايالت (صوبه) شي.
خو د عوامي نيشنل ګوند مشر اسفنديار ولي خان بيا غواړي چې فاټا په خيبر پښتونخوا کښې ضم شي ځکه کچيرې قبائيلي سيمې په خيبر پښتونخوا ورګډې شي نو په پاکستان کښې د دوي د ګوند اثر رسوخ نور هم زياتيږي.
کۀ د فاټا اصلاحات ټول په ټوله عملي شي نو د افغانستان لپاره  ددې واضحه نقصان دا دی چې د دواړو هيوادونو لپاره به د اوسني وخت د يو بفر زون سيمه به د لاسه ورکړي او د ډيورنډ په کرښه به حالات نور هم کړکيچن شي. ياده دې وي چې څو مياشتې مخکښې چمن کښې ددواړو ملکونو د پوځونو ترمينځ نښته هم شوې وه چې پکښې دواړو خواؤ ته مرګ ژوبله اوښتې وه، خو يوه خبره ده چې کۀ فاټا دپښتونخوا برخه شي نو  دلته به هم باقاعده قانون نافذ شي، پوليس به راشي اؤ د امنيت وضعيت به نسبتاً ښه شي، د امن وامان د صورتحال د ښه کيدو سره په افغانستان کښې هم حالات ښه کيداي شي.
که څه هم په يو وخت د پاکستان لخوا د ډيورنډ په فرضي کرښه ازغن تار لګيږي او د فاټا په خيبر پښتونخوا کښې د ورګډلو خبرې هم روانې دي خو افغان حکومت تر اوسه پدې اړه يو ډول خاموشي اختيار کړې ده. زه په اوسني وخت کښې افغان حکومت ته دری وړانديزونه لرم:
 اول دا چې کچيرې د افغان دولت دغه خاموشي د لويو اهدافو لپاره وي نو دغه مسئله دوي د پوليټيکل بارګيننګ په طور استعمالولي شي او د بندو دروازو تر شا د پاکستاني چارواکو سره دغه مسئله د فشار د آلې په توګه کارولۍ شي ځکه چې افغانستان هم په دغه مسئله کښې يو سټيک هولډر دی.
دويم داچې که د افغان حکومت دغه پاليسي نه وي نو د نړيوالې ټولنې د تړونونو مطابق دې دغه مسئله په واضحه او مدلله توګه نړيوالې ټولنې ته وړاندې کړي او ووايي چې دغه کار صحيح ندی چې پاکستان يې پخپل سر کوي.
دريم دا چې د نظامي قوت د کموالي په نتيجه کښې که داخلي موضوعاتو کښې کله نارضائيت زيات وي او د حکومت داخلي محبوبيت کم وي د افغانستان حکومت د اولس د يوالي لپاره هم دغه مسئله کارولۍ شي.
نوټ : دليکنې ټول حقوق د ليکوال اسماعيل زاهد توتاخيل سره دي او کاپي پيسټ او د ليکوال له اجازې پرته له بل ادرسه نشرول يې جدأ منع دي.

222 total views, 1 views today

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

۸

د خپلواکۍ 100 کالیزه Independence

د اسد د ٢٨مې جشن کمرنګه دى

 نن د اسد اته ویشتمه د بریتانیا د وخت له امپراطورۍ څخه  د افغانستان د خپلواکۍ د بیرته لاسته راوړلو…

د اسد د ٢٨مې جشن کمرنګه دى

19 Aug 2013 خبرونه خپلواکي Taand.Com Comments (4)

نور

د اسد د میاشتی ۲۸ د افغانستان د آزادی ورځ/…

نن د چهار شنبی ورځ د اسد د میاشتی ۲۸ نیټه ذه. دا هغه ورځ ده چې ۹۶ کاله پخوا په…

د اسد د میاشتی ۲۸ د افغانستان د آزادی ورځ/ محمد اجمل زرمتی

19 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

خپلواکي/ ليکوال : محب الله آرمل

د زمري اته ويشتمه د افغانستان د خپلواکۍ ورځ ده، له نن نه ۹۶ کاله وړاندې په ۱۲۹۸ لمريز کال…

خپلواکي/ ليکوال : محب الله آرمل

19 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

د اسد (۲۸) مه د افغانانو د ازادۍ ورځ

استاد لطيف الله حميد - ((د اسد پر (۲۶)مه نېټه د شپې پر اتو بجو د ژوندون ټلوېزيون په انګړ کې…

د اسد (۲۸) مه د افغانانو د ازادۍ ورځ

19 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

افغانستان ولمانځو که خپلواکي؟ د اکمل داوي

 دا اوونۍ ګڼو افغانانو له انګریز ښکیلاک نه د افغانستان د خپلواکۍ د اعلان ۹۶ کلیزه په خورا شور ونمانځله.…

افغانستان ولمانځو که خپلواکي؟ د اکمل داوي

20 Aug 2015 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

موږ او خپلواکي/څېړنوال عبدالغفور لېوال

له شاه زمانه تر دې زمانه، موږ نه خپلواک وو او نه بشپړ ښکېل. له شاه زمانه تر دې زمانه، موږ…

موږ او خپلواکي/څېړنوال عبدالغفور لېوال

24 Aug 2016 خپلواکي مقالې تاند No comments

نور

خپلواکي څه ده؟/څېړنوال عبدالغفور لېوال

خپلواکي له کلي مفهومه تر جزیاتو لږ ترلږه دغه څلور معادل مفاهیم په انګریزۍ کې شته : استقلال ، خود ارادیت ،…

خپلواکي څه ده؟/څېړنوال عبدالغفور لېوال

26 Aug 2016 بدلون خپلواکي تاند Comments (2)

نور

شاه غازي امان الله خان او د افغانستان خپلواکي | ګل…

امان الله خان په ۱۸۹۲ م كال د کابل په پغمان كې زېږېدلى، د امیر حبیب الله خان زوی، د امیر…

شاه غازي امان الله خان او د افغانستان خپلواکي | ګل محمد پښتون

18 Aug 2017 خپلواکي مقالې تاند Comments (2)

نور
  • 1
  • 2